هندوهای تندرو نارندرا مودی را از خودشان می دانند

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption از زمان استقلال کشور هند فعالیت سازمان سراسری داوطلبان هندو سه بار ممنوع شده است

شبکه تلویزیون دولتی هند به نام دوردارشان، اخیرا یک برنامه غیرمعمول داشت که مربوط به پخش زنده و کامل سخنرانی سالانه موهان باگوات رییس یکی از تشکل های اصلی هندوهای تندرو به نام سازمان سراسری داوطلبان هندو ( راشترییا سواجام سواک سنگ) بود.

بسیاری معتقدند که این تشکیلات خشونت طلب و نیمه پنهان هندوهای تندرو با حزب حاکم یعنی بهاراتیا جاناتا روابط نزدیکی دارد و حتی از آن فرمان می برد.

موهان باگوات رییس این تشکیلات در سخنان خود از شکوه و جلال پادشاهان گذشته هند تمجید و از سیاستهای دولت جدید هند به نخست وزیری نارندرا مودی حمایت کرد.

در تاریخ هند پس از استقلال این اولین باری است که رسانه های دولتی کشور برای تشکیلاتی که در حقیقت سرچشمه ایدئولوژیک حزب بهاراتیا جاناتا بوده، چنین اهمیتی قایل می شوند و با توجه به اینکه نارندرا مودی دورانی از کارکنان تمام وقت این تشکیلات بوده، پخش این سخنرانی خشم و انتقاد احزاب مخالف دولت و لیبرالها را برانگیخته است.

حزب اصلی مخالف دولت یعنی کنگره و همینطور احزاب کمونیست و چپ گرای هند ضمن انتقاد از این اقدام، دولت فعلی را متهم می کنند که از راه دور توسط این تشکیلات هندوهای تندرو کنترل می شود.

شبکه تلویزیون دولتی دوردارشان در واکنش به این انتقادها اعلام کرده که سخنرانی موهان باگوات را به عنوان یک خبر پوشش داده و دولت در این تصمیم هیچ نقشی نداشته است.

گذشته بحث برانگیز

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption موهان باگوات رییس سازمان سراسری دواطلبان هندو (راشترییا سواجام سواک سنگ) است

سازمان سراسری داوطلبان هندو که تحت عنوان سنگ هم شناخته می شود در سال ۱۹۲۵ تاسیس شد و از زمان استقلال هند تاکنون سه بار فعالیت آن ممنوع شده است.

اولین مورد ممنوعیت در سال ۱۹۴۸ و پس از ترور مهاتما گاندی اجرا شد. این تشکیلات متهم شده بود به توطئه برای قتل رهبر استقلال هند ولی بعدا از این اتهام تبرئه شد. این رویداد برای حیثیت و اعتبار این سازمان یک ضربه سنگین بود و حدود سه دهه طول کشید تا آن را جبران کند.

در سال ۱۹۷۵ زمانیکه ایندیرا گاندی نخست وزیر وقت هند تمام حقوق اساسی از جمله فعالیت سیاسی در کشور را معلق کرده و رهبری تمام گروههای مخالف را به زندان انداخت، یکبار دیگر فعالیت این تشکیلات ممنوع شد. سازمان سراسری داوطلبان هندو از این فرصت استفاده کرده و ضمن ایجاد ائتلافی با سایر احزاب مخالف دولت حزب کنگره توانست بر نفوذ سیاسی خود بیافزاید.

این تشکیلات در اواخر دهه هشتاد میلادی از طریق اعضا و هواداران خود جنبش گسترده ای را برای بنای یک معبد هندو در محل یک مسجد باستانی در شهر ایودیا واقع در شمال هند به راه انداخت.

مسجد بابری در دسامبر ۱۹۹۲ توسط گروههای تندرو هندو از جمله هواداران این تشکیلات ویران شد. به دنبال این واقعه فعالیت سازمان سراسری دواطلبان هندو برای سومین بار ممنوع شد اما دستگاه قضایی هند این تصمیم دولت را لغو کرد.

منتقدان معتقدند که این تشکیلات هنوز هم یک گروه فرقه گرا و بسیار تندرو است که به "برتری نژادی" هندوها معتقد است و علیه اقوام دیگر و پیروان سایر ادیان از جمله مسلمانان و مسیحیان خشونت ترویج می کند.

اعضای این تشکیلات با یونیفورم های خود، شلوارهای کوتاه خاکی رنگ و پیراهن های سفید، به طور مرتب برای انجام ورزش، خواندن سرودهای وطن پرستانه، بازی و گفتگو در پارکها و گوشه و کنار شهرهای هند جمع می شوند و از شکوه و جلال "هند به رهبری هندوها" در گذشته ها صحبت می کنند.

به این گروههای داوطلبان اصطلاحا شاخه می گویند و در حقیقت استخوانبدی اصلی این تشکیلات تندرو در سراسر کشور هستند. این تشکیلات مدعی است که شاخه های آن در ۵۰ هزار شهر و روستای هند فعالاند ولی از اسامی و مشخصات اعضای خود فهرست تهیه و نگهداری نمی کند.

براساس اطلاعاتی که روی وبسایت سازمان سراسری داوطلبان هندو منتشر شده فقط "مردان هندو" می توانند به این تشکیلات بپیوندند. برای زنان تشکیلات جداگانه ای وجود دارد به نام کمیته سراسری زنان داوطلب که در زبان هندی به آن راشترا سویکا سامیتی گفته می شود.

انتقادات و مباحث در مورد پخش سخنرانی سالانه رییس این تشکیلات به بحث گسترده تری در مورد آینده مناسبات دولت فعلی هند با این تشکیلات انجامیده است.

آیا این تشکیلات قادر خواهد بود که دولت هند را به اجرای سیاست های خاصی وادار کند؟ آیا رهبر پر قدرتی مثل نارندرا مودی به چنین چیزی تن خواهد داد؟ و یا هر دو آنها در مسیر بنا کردن یک سیستم برتری "هندو گرا" و یک ایدئولوژی سیاسی برای هند امروزی همکاری خواهند کرد.

برخی از مفسران این بحث را مطرح کرده اند که چطور یک تشکیلات غیر انتخابی که خارج از سیستم دمکراتیک و چند حزبی کشور است می تواند قدرت تاثیر گذاری بر تصمیم های دولت را داشته باشد؟

تاکنون آقای مودی در مورد این موضوع اظهار نظر نکرده است. در عین حال باید این سابقه نه چندان دور را هم به خاطر آورد که در فاصله سالهای ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۴ که حزب بهاراتیا جاناتا دولت را در هند در دست داشت، سازمان سراسری داوطلبان هندو و این حزب درگیر یک نبرد علنی بودند.

تغییر راهبردی؟

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption نارندرا مودی نخست وزیر هند ( نفر وسط) زمانی از کارکنان تمام وقت این تشکیلات تندرو هندو بود

اما از آن زمان شرایط تغییرات زیادی کرده است. پس از شکست بهاراتیا جاناتا در انتخابات سراسری سال ۲۰۰۴ و روی کار آمدن حزب کنگره، سازمان سراسری داوطلبان هندو بخش زیادی از نفوذ و قدرت خود را از دست داد.

مفسران می گویند که این تشکیلات با پرداخت هزینه های فراوانی دریافته است که برای تداوم نفوذ خود به روی کار بودن دولتی در دهلی نیاز دارد که با آن روابط دوستانه ای داشته باشد.

نیراجا چاودری تحلیلگر سیاسی در دهلی می گوید که این تشکیلات با حمایت از نارندرا مودی در انتخابات نخست وزیری سال ۲۰۱۴ در مقابل رهبران قدیمی حزب مثل آقای ادوانی و یا جوشی، درجه بالایی از عمل گرایی سیاسی را نشان داد. و این درحالی بود که آقای مودی در زمان عهده داری ریاست دولت محلی در ایالت گوجارات رهبران این تشکیلات را عملا به حاشیه رانده بود.

این تحلیلگر می افزاید:"سازمان سراسری داوطلبان هندو با اتخاذ این تصمیم قمار بزرگی کرده چون نارندرا مودی براساس نظرات خود پیش خواهد رفت و ممکن است از آن تشکیلات دستور نگیرد."

اما رام بهادر رای از روزنامه نگاران ارشد هند معتقد است که بین نخست وزیر و این تشکیلات هیچ اختلاف و کشمکشی وجود ندارد.

ولی هر دو صاحبنظر با این موضوع موافقند که در حال حاضر یک تقسیم کار بسیار روشنی بین نخست وزیر و سازمان سراسری دواطلبان هندو صورت گرفته است که براساس آن حکومت کردن به عهده نخست وزیر گذاشته شده و در مقابل آقای مودی تا "حد قابل قبولی" بر فعالیت های این گروه در سطح جامعه چشم می پوشد.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption منتقدان می گویند این تشکیلات یک گروه فرقه گرا، خشونت طلب و تندرو است

به همین خاطر در مواقعی که سایر مقامات دولتی و یا حزب بهاراتیا جاناتا "جوانان مسلمان را به کشاندن دختران هندو به سمت جهاد" متهم کرده و یا مدعی می شوند که "در مدارس دینی مسلمانان تروریسم آموزش داده می شود" آقای مودی سکوت می کند.

نیراجا چاودری معتقد است که هنوز هم این امکان وجود دارد که سازمان سراسری داوطلبان هندو در مقطعی در آینده برای نارندرا مودی به یک چالش بدل شود. او می افزاید:"هر چند پیش بینی یک چنین شرایطی بسیار زودرس است چون در حال حاضر آقای مودی کاملا بر قدرت مسلط است ولی به محض آنکه میزان محبوبیت و اقتدار نخست وزیر کاهش یابد چنین فشارهایی شروع خواهد شد."

به احتمال زیاد در یک چنین شرایطی گروههای فشار در حزب بهاراتیا جاناتا و سازمان سراسری دواطلبان هندو دست به اقدام خواهند زد. اما تا وقوع یک چنین شرایطی، حتی اگر واقعا اتفاق بیافتد هنوز راه درازی در پیش است.