اوباما زندانی حزب جمهوری‌خواه می‌شود؟

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption اوباما و مک‌کانل می‌گویند برای مصالحه آماده‌اند

بر خلاف تمام آنچه گفته می‌شد، که به سختی می‌توان پیش‌بینی کرد، جوجه را آخر پاییز می‌شمارند، رقابت بسیار تنگاتنگ است و هر اصطلاح نخ نمای دیگری که در دایره محدود واژگان خبرنگاران سیاسی موجود است، چنین نبود. ابداً چنین نبود.

جمهوری خواهان بردند و پیروزی آنها با اختلاف زیادی بود. آنها کرسی های ساحل شرقی، آمریکای میانی، منتهی علیه جنوبی و غرب را از آن خود کردند. در پی پیروزی های خوش آیند، هرچند غیر منتظره، کلید چندین عمارت فرمانداری به دست آنها افتاد. اکثریت آنها در مجلس نمایندگان نیز افزایش یافت.

اگر این یک بازی بسکتبال بود، می‌گفتیم این شب برای آن‌ها پر از "اسلم دانک" بود.

در چنین وضعیتی، یک نفر امروز صبح با قدرتی بسیار از آنچه شب قبل داشت از خواب بیدار شده، هر چند هنوز امکان لغزش او وجود دارد. یک نفر دیگر نیز، با اینکه همچنان قدرت بسیاری در دست دارد، با سردرد شدیدی از خواب بیدار شده.

کسی که قدرت بیشتری بدست آورده میچ مک کانل، رهبر احتمالی آینده اکثریت در مجلس سنا و پیروز شب گذشته در زادگاهش کنتاکی است. کسی که دنبال قرص مسکن می‌گردد باراک اوباما است.

غنایم جنگی به طرف پیروز می‌رسد، پس بگذارید ابتدا به چالش های پیش روی آقای مک کانل بپردازیم.

جمهوری خواهان حالا اکثریت را در هر دو بخش کنگره در دست دارند. آنها به طور خاص به باراک اوباما و در مجموع به دموکرات ها ضربه سهمگینی وارد کرده‌اند. آن‌ها می‌توانند قوانینی را تصویب کنند که رئیس جمهور یا باید آنها را امضا کند و یا وتو. تا اینجای کار مشکلی نیست.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption میچ مک کانل رهبری جناحی با حداقل ۵۲ سناتور را بر عهده خواهد داشت

با این حال اما و اگرهایی نیز وجود دارد.

از جمله اینکه، این پیروزی بیشتر محصول ناامیدی مردم آمریکا از رئیس جمهور بود، تا تمایل آن‌ها به برنامه مشخص جمهوری خواهان. جمهوری خواهان برنامه مشخصی مانند "قرارداد با آمریکا" (سندی که آن‌ها در رقابت‌های انتخابات کنگره در سال ۱۹۹۴ منتشر کردند) نداشتند که از رأی دهندگان بخواهند آن را تأیید کنند.

عدم محبوبیت آقای اوباما پیش از این انتخابات میان دوره ای نیازی به اغراق کردن ندارد. یکی از چیزهایی که در چشم انداز کلی رقابت شب گذشته نادیده گرفته می‌شود نتایج برخی از نظرسنجی های جانبی است – مردم آمریکا از همه سیاستمدارانشان دل زده شده‌اند. مشکل تنها با ساکن فعلی کاخ سفید نیست، هرچند همان‌طور که هری ترومن در جمله معروف خود گفت، همه کاسه کوزه ها بر سر رئیس جمهور می‌شکند.

حق نشر عکس BBC World Service

آقای مک کانل به این موضوع آگاه است و می‌داند که دو سال دیگر، هنگامی که رقابت نه تنها بر سر کنگره که بر سر ریاست جمهوری نیز است، مردم آمریکا ممکن است انزجار خود را بر سر او خالی کنند. او باید نگران باشد که همه تقصیرها را به گردنش نیاندازند.

از این جهت، این سناتور اهل کنتاکی تصمیمات تاکتیکی مهمی پیش روی خود دارد.

رأی دهندگان ناراضی

نظرسنجی های پس از رأی گیری نشان می‌دهد که رأی دهندگان از رئیس جمهور – و همچنین از حزب رقیب – ناراضی اند.

  • - ۵۹ درصد از دولت اوباما ناراضی یا عصبانی هستند
  • - ۶۰ درصد از رهبران جمهوری خواهان در کنگره ناراضی یا عصبانی هستند
  • - ۵۳ درصد نظری منفی نسبت به حزب دموکرات دارند
  • - ۵۴ درصد نظری منفی نسبت به حزب جمهوری خواه دارند

هنگامی که چند روز پیش در کنتاکی با آقای مک کانل ملاقات کردیم، او گفت در صورتی که به رهبری جناح اکثریت انتخاب شود، این رئیس جمهور است که باید از موضع خود کوتاه بیاید.

به گفته او، اگر این اتفاق بیافتد آن‌ها می‌توانند با هم کار کنند. ولی بدیهی است که جمهوری خواهان نیز باید امتیازهایی به طرف مقابل بدهند. چندین مسأله وجود دارد که با حسن نیت و حس همکاری می‌توان به پیشرفت‌هایی در آن زمینه‌ها دست یافت.

مثلاً خط لوله کی استون از کانادا، اصلاح مالیات شرکت ها و اصلاح سیاست‌های مهاجرپذیری. این‌ها همه موضوعاتی هستند که آمادگی خوبی برای دستیابی به پیشرفت در آن‌ها وجود دارد. ولی آیا این سناتور شش-دوره‌ای می‌تواند همقطارانش را با خود در این مسیر همراه کند؟

در دو سال گذشته شاهد پرتنش ترین رابطه میان جمهوری خواهان و کاخ سفید بوده‌ایم – تنها کافی است تعطیلی دولت را به یاد بیاورید، که در نظر بسیاری از مردم نتیجه این بود که جمهوری خواهان پایشان را از گلیمشان فراتر گذاشته بودند. چه چیزی قرار است جلوی تکرار چنین وضعیتی را بگیرد؟

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption اوباما از نامزدی ماری برک برای فرمانداری ویسکانسین حمایت می‌کرد. او مانند سایر افرادی که اوباما رسما از آنها حمایت کرده بود، باخت

به هر حال، آقای مک کانل چوپان پیر و خوش اخلاقی نیست که به راحتی گله اش را به مراتع جدید هدایت می‌کند. گله او ستیزه جو و دارای انگیزه‌های ایدئولوژیک اند و شاید نخواهند به حرف او گوش بدهند.

جاه طلبی برخی از سناتورهای تحت امر او برای رسیدن به ریاست جمهوری را نیز به این‌ها اضافه کنید، یعنی آن‌ها تمایل چندانی نخواهند داشت که زمان زیادی را برای رأی دادن در واشنگتن صرف کنند. این مسائل در مورد کارا بودن اکثریت جمهوری خواه در سنا شبهاتی ایجاد می‌کند.

ولی اگر این‌ها مشکلات شیرین پیروزی باشد، رئیس جمهور اوباما باید با مسائل تلخ شکست دست و پنجه نرم کند.

او حالا بیشتر از همیشه منزوی شده. بسیاری از نامزدهای او، در طول رقابت انتخاباتی شان، سعی کردند از او فاصله بگیرند. برخی از اعضای کلیدی کادر او به انتخابات سال ۲۰۱۶ نظر دارند و احتمالاً می‌خواهند رزومه کاری خود را این بار برای هیلاری کلینتون بفرستند.

همه این‌ها به این معنی است که او حالا باید در بندبازی سیاسی‌اش دقت خیلی زیادی به خرج دهد. او نباید اجازه دهد که دو سال آخر دوره ریاستش به مجوعه ای از بن‌بست ها و برنامه‌های شکست‌خورده تبدیل شود.

بله، او می‌تواند همان کاری را بکند که بسیاری از رئیس جمهورها در دو سال آخر دوره خود کرده‌اند: ذهن خود را با مسائل خارجی مشغول کرده و قوانین آزاردهنده ای که از کنگره می‌آید را وتو کند – ولی با این کار میراث چندان جالبی از خود به جای نمی‌گذارد.

او همچنین به خود اجازه نخواهد داد که به زندانی حزب جمهوری خواه تبدیل شود. پس چه خواهد کرد؟

چنین به نظر می‌رسد که او زمان زیادی را صرف فکر کردن به این موضوع کرده است و احتمالاً تا امشب به سرنخ های جدیدی درباره نتایج این فکر کردن دست می یابیم. شک ندارم که سخنرانی او درباره اهمیت همکاری و توجه دقیق به پیام مردم آمریکا خواهد بود.

اگر همواره این بحث وجود داشته باشد که زمان مناسب برای شمردن جوجه‌ها چه موقع است، در سیاست آمریکا قاعده ای هست که می‌گوید هیچ وقت برای گمانه زنی درباره انتخابات بعدی ریاست جمهوری زود نیست. از این به بعد همه توجه‌ها روی این موضوع متمرکز می‌شود.

نمی‌توان دقیقاً گفت که باراک اوباما دیشب به تاریخ پیوست، ولی شاید بتوان گفت که او دیگر مردی نیست که آب و هوای سیاست از اراده او پیروی می‌کند.

مطالب مرتبط