روز نخست مذاکرات هسته‌ای ظریف، کری و اشتون در عمان پایان یافت

حق نشر عکس Reuters

مسقط، پایتخت عمان امروز میزبان نخستین روز از دور جدید مذاکرات وزرای امور خارجه ایران و آمریکا با حضور نماینده اتحادیه اروپا بود.

مذاکرات محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، جان کری، همتای آمریکایی او و کاترین اشتون، معاون اول رئیس اتحادیه اروپا و هماهنگ کننده گروه ۱+۵ آغاز شده است و قرار است فردا ادامه یابد.

ایران و غرب تا ۲۴ نوامبر (۱۵ روز دیگر) فرصت دارند تا بر سر برنامه تحقیقات هسته ای ایران به توافقی جدید برسند.

باراک اوباما، رئیس‌‎جمهوری آمریکا در مصاحبه‎ای به شبکه سی‎بی‎اس گفته است که هنوز "شکاف عمیقی" در مذاکرات وجود دارد و ممکن است توافق نهایی حاصل نشود.

فرداد فرحزاد، خبرنگار بی‌بی‌‎سی فارسی در محل مذاکرات می‌گوید این دور از مذاکرات در مسقط به نسبت دوره‌های قبل در فضای بسته‌‎تر برگزار می‌‎شود و خبرنگاران به نمایندگان سه طرف و هیات‌های اعزامی دسترسی ندارند. او می‌گوید به همین دلیل است که هیچ خبری از چگونگی پیشرفت مذاکرات به بیرون درز نمی‌کند.

آقای ظریف پیش از آغاز مذاکرات در مسقط گفت "باید به راه حلی مبتنی بر احترام و همکاری متقابل دست پیدا کنیم."

او گفت اگر غرب به رسیدن به چنین راه حلی علاقمند باشد "امکان این که تا پیش از ۲۴ نوامبر راه حلی یافته و به تفاهم دست یابیم وجود دارد."

در صورت عدم توافق، تحریمهای گسترده تر اقتصادی علیه ایران اعمال خواهد شد.

ایران ادعاهای قدرتهای غربی مبنی بر تلاش برای ساخت بمب اتمی را انکار می کند.

آن کشور می گوید برنامه تحقیقاتی غنی سازی اورانیوم مصارف صلح آمیز دارد و برای تامین سوخت نیروگاه هسته ای و همچنین تولید رادیو ایزوتوپهای دارویی است.

درخواستهای مجلس ایران

در همین حال، خبرگزاری خانه ملت گزارش داده که بیش از ۲۰۰ نماینده مجلس ایران از مذاکره کنندگان هسته ای خواستند در گفتگو ها "از عزت و اقتدار ایران" دفاع کنند.

Image caption فرداد فرحزاد در مسقط می‌گوید خبرنگاران دسترسی چندانی به طرف‌های مذاکره ندارند

ضرغام صادقی در نشست امروز (یکشنبه) مجلس ایران، از سوی ۲۰۰ نماینده صادر کننده بیانیه ای در این باره پنج خواسته را مطرح کرد:

  • لغو کامل تحریم ها اعم از هسته ای و غیر آن بلافاصله پس از انجام توافق که رئیس جمهور محترم نیز بارها بر آن تأکید فرمودند.
  • استیفای کامل حقوق هسته ای ایران شامل توسعه و ارتقاء چرخه سوخت هسته ای تا حد خودکفایی برای تأمین سوخت مورد نیاز نیروگاه هسته ای بوشهر در سقف زمانی ۵ سال و استمرار آن تا تأمین ۲۰ هزار مگاوات برق هسته ای براساس قانون مصوب ۱۳۸۴ مجلس شورای اسلامی
  • عدم پذیرش محدودیت در تحقیق و توسعه غنی سازی و دیگر فعالیت های مرتبط با چرخه سوخت هسته ای
  • منع هرگونه بازرسی، نظارت و همکاری با آژانس بین المللی انرژی اتمی فراتر از معاهده عدم تکثیر سلاح های هسته ای
  • حفظ ماهیت و فعالیت مرتبط با بهره برداری از راکتور تحقیقاتی آب سنگین اراک حداکثر در بازه زمانی ۲ سال و استمرار بهره برداری از تأسیسات هسته ای فردو با حفظ امکان تأمین سوخت مورد نیاز راکتور تحقیقاتی و کاربردی در عرصه های پزشکی، کشاورزی، صنعتی و سایر موارد صلح آمیز

ایران سال گذشته، پس از انتخاب حسن روحانی به عنوان رییس جمهور، با دولتهای آمریکا، بریتانیا، فرانسه، آلمان، روسیه و چین (گروه موسوم به ۱+۵) به توافق رسید تا در عوض کاهش اثر تحریمهای اقتصادی علیه آن کشور، تحقیقات اتمی خود را محدودتر کند.

Image caption سالن مصاحبه مطبوعاتی برای کنفرانس نمایندگان ایران، آمریکا و اتحادیه اروپا آماده شده است. عکس: فرداد فرحزاد

علی رغم پیشرفت مذاکرات در طول سال گذشته دو طرف هنوز بر سر ظرفیت باقی ایران برای غنی سازی اورانیوم و سرعت رفع تحریمهای اقتصادی به توافق نرسیده اند.

با این حال، دو طرف از عواقب عدم حصول توافق پیش از ۲۴ نوامبر ابراز نگرانی کرده اند و می دانند که در آستانه یک فرصت تاریخی قرار دارند.

آقای کری گفته است که احتمال همکاری با ایران در مقابله با گروه موسوم به 'دولت اسلامی' (داعش) ربطی به مذاکرات اتمی ندارد.