اوباما: هنوز شکاف عمیقی در مذاکرات هسته‎ای ایران وجود دارد

حق نشر عکس CBS
Image caption آقای اوباما با شبکه سی‎بی‎اس آمریکا مصاحبه کرده است

باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، همزمان با برگزاری مذاکرات هسته‌ای در عمان گفته است هنوز شکاف عمیقی در راه رسیدن به توافق با ایران وجود دارد.

آقای اوباما در مصاحبه‌ای با شبکه تلویزیونی سی‎بی‌اس می‌گوید قدم نهایی در مذاکرات می‌تواند این باشد که ایران تضمین قاطعانه و قابل تایید بدهد که قادر به ساخت سلاح هسته‌ای نخواهد بود.

در صورتی که ایران چنین تضمینی بدهد، به گفته آقای اوباما، تحریم‌ها علیه ایران کاهش خواهد یافت؛ اما رئیس جمهوری آمریکا درباره رسیدن به این قدم نهایی ابراز تردید کرده است.

او همچنین در پاسخ به سوال دیگری درباره اینکه آیا به رهبر ایران درباره گروه موسوم به دولت اسلامی (داعش) نامه نوشته است یا نه، گفت: "ترجیح می‌دهم درباره ارتباطاتم با سران کشورهای مختلف جهان صحبت نکنم. من روش‎های مختلف و زیادی برای ارتباط برقرار کردن با سران مختلف جهان دارم."

در ادامه پاسخ دادن به این سوال، رئیس جمهوری آمریکا توضیح داد که در رابطه با ایران دو موضوع کوتاه‎مدت و بلندمدت وجود دارد که مورد توجه آمریکا است.

اولویت اول به گفته آقای اوباما، این است که آمریکا اطمینان پیدا کند ایران قصد ندارد به سلاح هسته‌ای دست یابد.

در توضیح موضوع دوم آقای اوباما بار دیگر تصریح کرد که ایران و آمریکا در عراق دشمن مشترکی به نام "دولت اسلامی" دارند. اما آقای اوباما بار دیگر بر این سیاست دولت آمریکا تاکید کرد که واشنگتن قصد ندارد موضوع داعش را به بحث هسته‌ای ایران مرتبط کند.

او گفت: "ما با ایران در مورد داعش همکاری نکردیم هرچند تنش‎زدایی می‌کنیم. آن‌ها سرباز و شبه نظامیانی در بغداد دارند که تحت کنترل ایران فعالیت می‌کنند. به آن‌ها می‌گوییم با ما کاری نداشته باشید چون ما هم که اینجا هستیم با شما کاری نداریم، بلکه بر روی یک دشمن مشترک متمرکزیم. اما هیچ همکاری یا برنامه جنگی مشترک نداریم و نخواهیم داشت."

روزنامه آمریکایی وال‌استریت ژورنال چند روز پیش نوشته بود باراک اوباما، رئیس‌جمهوری آمریکا ماه گذشته به طور محرمانه نامه‌ای برای آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران فرستاده و در آن "منافع مشترک" ایران و آمریکا را شرح داده و گفته هر حمله آمریکا علیه مواضع گروه موسوم به دولت اسلامی (داعش) با منافع ایران همخوانی دارد.

انتشار این خبر با واکنش تند جمهوری خواهان آمریکا مواجه شد که می‌گفتند ایران را نباید در جنگ علیه داعش دخالت داد.

حق نشر عکس Reuters

مذاکرات مسقط

آقای اوباما درحالی درباره رسیدن به توافق نهایی با ایران ابراز تردید کرده که دور جدید مذاکرات وزرای امور خارجه ایران و آمریکا با حضور نماینده اتحادیه اروپا در مسقط عمان درحال برگزاری است.

مذاکرات محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، جان کری، همتای آمریکایی او و کاترین اشتون، نماینده اتحادیه اروپا در مسقط، پایتخت عمان، آغاز شده است.

ایران و غرب تا ۲۴ نوامبر (۱۵ روز دیگر) فرصت دارند تا بر سر برنامه تحقیقات هسته ای ایران به توافقی جدید برسند.

فرداد فرحزاد، خبرنگار بی‌بی‌‎سی فارسی در محل مذاکرات می‌گوید این دور از مذاکرات در مسقط به نسبت دوره‌های قبل در فضای بسته‌‎تر برگزار می‌‎شود و خبرنگاران به نمایندگان سه طرف و هیات‌های اعزامی دسترسی ندارند. او می‌گوید به همین دلیل است که هیچ خبری از چگونگی پیشرفت مذاکرات به بیرون درز نمی‌کند.

آقای ظریف پیش از آغاز مذاکرات در مسقط گفت "باید به راه حلی مبتنی بر احترام و همکاری متقابل دست پیدا کنیم."

او گفت اگر غرب به رسیدن به چنین راه‌حلی علاقمند باشد "امکان این که تا پیش از ۲۴ نوامبر راه حلی یافته و به تفاهم دست یابیم وجود دارد."

در صورت عدم توافق، تحریمهای گسترده‌تر اقتصادی علیه ایران اعمال خواهد شد.

ایران ادعاهای قدرتهای غربی مبنی بر تلاش برای ساخت بمب اتمی را انکار می‌کند.

آن کشور می‌گوید برنامه تحقیقاتی غنی سازی اورانیوم مصارف صلح آمیز دارد و برای تامین سوخت نیروگاه هسته ای و همچنین تولید رادیو ایزوتوپهای دارویی است.

درخواست‎های مجلس ایران

در همین حال، خبرگزاری خانه ملت گزارش داده که بیش از ۲۰۰ نماینده مجلس ایران از مذاکره کنندگان هسته‌ای خواستند در گفتگو ها "از عزت و اقتدار ایران" دفاع کنند.

Image caption فرداد فرحزاد در مسقط می‌گوید خبرنگاران دسترسی چندانی به طرف‌های مذاکره ندارند

ضرغام صادقی در نشست امروز (یکشنبه ۹ نوامبر/۱۸ آبان) مجلس ایران، از سوی ۲۰۰ نماینده صادر کننده بیانیه‌ای در این باره با پنج خواسته را مطرح کرد:

  • لغو کامل تحریم ها اعم از هسته ای و غیر آن بلافاصله پس از انجام توافق که رئیس جمهور محترم نیز بارها بر آن تأکید فرمودند.
  • استیفای کامل حقوق هسته ای ایران شامل توسعه و ارتقاء چرخه سوخت هسته ای تا حد خودکفایی برای تأمین سوخت مورد نیاز نیروگاه هسته ای بوشهر در سقف زمانی ۵ سال و استمرار آن تا تأمین ۲۰ هزار مگاوات برق هسته ای براساس قانون مصوب ۱۳۸۴ مجلس شورای اسلامی
  • عدم پذیرش محدودیت در تحقیق و توسعه غنی سازی و دیگر فعالیت های مرتبط با چرخه سوخت هسته ای
  • منع هرگونه بازرسی، نظارت و همکاری با آژانس بین المللی انرژی اتمی فراتر از معاهده عدم تکثیر سلاح های هسته ای
  • حفظ ماهیت و فعالیت مرتبط با بهره برداری از راکتور تحقیقاتی آب سنگین اراک حداکثر در بازه زمانی ۲ سال و استمرار بهره برداری از تأسیسات هسته ای فردو با حفظ امکان تأمین سوخت مورد نیاز راکتور تحقیقاتی و کاربردی در عرصه های پزشکی، کشاورزی، صنعتی و سایر موارد صلح آمیز

ایران سال گذشته، پس از انتخاب حسن روحانی به عنوان رییس جمهور، با دولتهای آمریکا، بریتانیا، فرانسه، آلمان، روسیه و چین (گروه موسوم به ۱+۵) به توافق رسید تا در عوض کاهش اثر تحریمهای اقتصادی علیه آن کشور، تحقیقات اتمی خود را محدودتر کند.

Image caption سالن مصاحبه مطبوعاتی برای کنفرانس نمایندگان ایران، آمریکا و اتحادیه اروپا آماده شده است. عکس: فرداد فرحزاد

علی رغم پیشرفت مذاکرات در طول سال گذشته دو طرف هنوز بر سر ظرفیت باقی ایران برای غنی سازی اورانیوم و سرعت رفع تحریمهای اقتصادی به توافق نرسیده اند.

با این حال، دو طرف از عواقب عدم حصول توافق پیش از ۲۴ نوامبر ابراز نگرانی کرده اند و می‌دانند که در آستانه یک فرصت تاریخی قرار دارند.

مطالب مرتبط