اولین دیدار سران چین و ژاپن بعد از دو سال تنش

حق نشر عکس REUTERS
Image caption اولین دیدار شی جین‎پینگ، رئیس‌‎جمهوری چین (راست) با شینزو آبه، نخست‎وزیر ژاپن

رئیس‎جمهوری چین و نخست‎وزیر ژاپن بعد از دو سال تنش بین دو کشور با یکدیگر دیدار کردند.

این اولین دیدار میان شینزو آبه، نخست‎وزیر ژاپن و شی جین‎پینگ، رئیس‎جمهوری چین بعد از به قدرت رسیدن آنها است.

انتظار می‌رود این دیدار به حل بحران میان دو کشور که بیش از دو سال پیش شروع شده، کمک کند.

بعد از نیم ساعت دیدار غیررسمی، نخست وزیر ژاپن به خبرنگاران گفت که این دیدار اولین قدم برای بهبود روابط دو کشور است.

این دیدار پیش از اجلاس دو روزه ۲۱ کشور منطقه آسیا اقیانوسیه (اپک) برگزار شد. اجلاس اپک در پکن برگزار می‌شود.

چین و ژاپن بر سر جزایر دریای شرقی چین که در کنترل دولت ژاپن است، دچار اختلاف هستند.

تصمیم دولت ژاپن برای خریدن سه جزیره مجمع الجزایر دریای شرقی چین از یک مالک ژاپنی در سال ۲۰۱۲ باعث افزایش تنش‌ها بین دو کشور چین و ژاپن شد.

در طول ماه‌های گذشته این ترس وجود داشته که برخورد احتمالی کشتی‌های دو طرف که در اطراف جزایر در حرکت هستند جرقه درگیری جدی بین دو کشور را بزند.

خبرگزاری رسمی چین می‌گوید آقای شی در این دیدار به آقای آبه گفته که چین امیدوار است ژاپن مسیر صلح‎آمیز و سیاست امنیتی و نظامی محتاطانه‌ای را در پیش بگیرد.

چرا جزایر برای دو کشور مهم است؟

مساحت جزایر مورد مناقشه دو کشور که در دریای شرقی چین واقع شده‌اند، حدود ۷ کیلومتر مربع است و کسی هم در آنها ساکن نیست. سنکاکو نامی است که ژاپنی‌ها به این جزایر داده‌اند. اما چینی‌ها آنها را دیااویو می‌نامند. این جزایر در فاصله حدوداً ۲۰۰ مایل دریایی از سواحل چین و ژاپن واقع شده‌اند و تحت کنترل ژاپن قرار دارد.

چین در اثبات مدعای مالکیت خود بر جزایر پنج‌گانه به نقشه‌های دریایی قرن پانزدهم استناد می‌کند. اما با پایان جنگ میان چین و ژاپن در سال ۱۸۹۵ چین طبق قرارداد شیمونوسکی موظف به انصراف از مالکیت خود بر جزایر نزدیک به ژاپن از جمله تایوان و جزایر پنجگانه دیااویو شد.

سال ۱۹۴۵ با تسلیم ژاپن در پایان جنگ جهانی دوم تایوان به چین مسترد شد، ولی جزایر پنجگانه در تملک آمریکا باقی ماند و نهایتا در سال ۱۹۷۱ دوباره به ژاپن برگردانده شد. همین اقدام را چین از جمله دلایل مسئولیت آمریکا در بروز بحران کنونی می‌داند.

ژاپن می‌گوید که قصدش از خرید بخشی از جزایر سنکاکو ممانعت از انتقال مالکیت آنها به شینتارو ایشیها شهردار ناسیونالیست توکیو بوده تا مناسبات با چین تنش‌آلود نشود. انتقاد چین به ژاپن این است که با خرید سه جزیره از ۵ جزیره توافق قدیمی و نانوشته‌ای را نقض کرده که به موجب آن موضوع مالکیت جزایر یادشده مسکوت گذاشته بود.

در شرایط جدید جزایر پنج‌گانه برای چین دیگر صرفا به خاطر ذخایر شیلاتی آب‌های اطراف آنها اهمیت ندارند. اهمیت ژئواستراتژیک و نظامی این جزایر و منابع قابل اعتنایی از نفت و گاز که در کف دریای اطراف این مناطق تخمین زده می‌شوند نیز، در حساس‌شدن چین به جزایری که روز مایملک آن بوده نقشی اساسی ایفا می‌کند.

مطالب مرتبط