آمریکا و چین: بازی بزرگ شروع شده است

حق نشر عکس Getty

چین از باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا که کت و شلوار مدل مائو را پوشیده بود، با آتش بازی و جاده‌ای که با حرکت اتومبیل‌ها به طور اتوماتیک قرمز رنگ می شد استقبال کرد.

چین سیاست‌های امنیتی و اقتصادی خاصی را دنبال می‌کند که با نظم منطقه ای مورد نظر آمریکا منطبق نیست.

برداشت قابل توجه از اجلاس اخیر اپک این است که شی جین پینگ، رئیس جمهوری چین در حال عملی کردن رویایی است که در باره چین دارد و بازی بزرگ بین ابرقدرت کنونی و ابرقدرت آینده، شروع شده است.

آخرین بازی بزرگ آمریکایی‌ در پکن، قبل از سفر آقای اوباما، مسابقه بسکتبال بین دو تیم معروف آمریکایی بروکلین نتز و ساکرامنتو کینگز بود.

تیم های بسکتبال آمریکایی محبوبیت زیادی در چین دارند و ازلحاظ سرگرم کردن و پرانرژی بودن مشکل است بتوان رقیبی برای آنها پیدا کرد.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption مسابقه بسکتبال بین دو تیم معروف آمریکایی بروکلین نتز و ساکرامنتو کینگز در ماه اکتبر در پکن برگزار شد

در این گونه مسابقات دخترانی که بلوزهای براق پوشیده اند برای تشویق بازیکنان قبل از شروع بازی رژه می روند، عروسک هایی که سمبل خوش یمنی و نیز سمبل تیم‌ها هستند تماشاچیان را در آغوش می کشند و دوربین ها عکس تماشاچیان را در بیلبوردها نشان می دهند. نسل جوان چینی با ورزش آمریکایی، هالیوود و هات داگ بزرگ شده.

ولی چه چیزی این جمعیت را مجذوب آمریکا کرده؟

"ستاره ها، کوبی براینت، کوین دورانت، لبرون جیمز"

"مایکل جکسون، وانیلا آیس، ام سی همر"

"موسیقی، فیلم ها، هالیوود، ورزش، غذا"

سی و پنج سال قبل چین به عنوان بخشی از بیرون آمدن از انزوا و پیوستن دوباره به اقتصاد جهانی، روابط دیپلماتیک با آمریکا را از سر گرفت.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption سازمان لباس هان جلسات هفتگی ترتیب می‌دهد

تصور آمریکا این بود که چین پس از دهها سال آشنایی با رویای آمریکایی، ارزش های آمریکایی از جمله آزادی بیان و دموکراسی را قبول خواهد کرد.

ولی تا کنون چین تنها از ورزش و تفریحات و سرگرمی های آمریکایی استقبال کرده و آزادی بیان و دموکراسی را نپذیرفته است.

افزایش طرفداران فرهنگ و سنن باستانی

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption در نشست‌های سازمان هان، ساز سنتی چینی نواخته می‌شود

در یک روز یکشنبه در طبقه بالای یک فروشگاه بزرگ چای، دختر بچه های هفت ساله که لباس های ابریشمی با رنگ های زنده پوشیده اند سرگرم نواختن زیتر، یک ساز زهی قدیمی چینی هستند.

بسیاری از تماشاچیان نیز لباس های سنتی پوشیده‌اند.

سازمان لباس هان، برای حفظ میراثی که اعضایش معتقدند از آنچه هالیوود می تواند عرضه کند غنی تر است، جلسات هفتگی ترتیب می دهد.

لیو بائوکان، که شنل برودری دوزی شده براقی به دوشش انداخته می گوید تعداد این گروه ها در سراسر چین در حال افزایش است.

او می گوید: "دنیا با سرعت بی نهایت در حال پیشرفت است و حزب کمونیست چین از ساختن یک جامعه همآهنگ صحبت می کند. فرهنگ چین هزاران سال قدمت دارد و از نسلی به نسل دیگر منتقل شده و هنوز در زندگی ما نقش اساسی دارد. پیشبرد یک چنین فرهنگی برای حزب یک هدف است. ما ملت چین این موضوع را درک می کنیم و در آن سهیم هستیم."

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption رسم این است که تمام رهبران شرکت کننده در جلسات اپک، لباس ملی کشور میزبان را می‌پوشند. اوباما، شی جین‌پینگ و همسرش

برنامه شعر و آواز مربوط به دوره سلسله تنگ، که در یک بعد از ظهر اجرا می شد، یادآور این نکته به تماشاچیان بود که دوران طلایی قرن هشتم چین، با پیام مقامات ارشد کنونی چین همخوانی دارد.

شعار رئیس جمهوری چین، احیای آن دوران از جمله فرهنگ و سنن سیاسی وشعر آن زمان و پدر سالاری است.

پرفسور ونگ یی وای، از مدرسه مطالعات بین المللی دانشگاه رنمین، هشدار می دهد که چینی که آقای شی، در سر می پروراند نظر تثبت شده جهانی در باره آمریکا را به چالش می طلبد.

پرفسور ونگ می گوید: "ما اکنون رویای چینی را در سر داریم در حالی که قبلا همه رویای آمریکایی را در سر می پروراندند. آمریکا کشوری است که بر پایه استثنایی بودن ساخته شده؛ این ایده که مردم آمریکا برگزیده خداوند هستند و بالاتر از آنها ملتی نیست. ولی حالا، متاسفانه اول چین است و بعد آمریکا. آیا آمریکا می تواند این را قبول کند؟ آیا می تواند هویتش و حس برتری اش را تغییر دهد؟"

وجوه مشترک متعدد

در اجلاس اپک، باراک اوباما نشان داد که آماده است لباس های دیگری را هم امتحان کند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption چینی که آقای شی، در سر می‌پروراند نظر تثبت شده جهانی در باره آمریکا را به چالش می‌طلبد

رسم این است که تمام رهبران شرکت کننده در جلسات اپک، لباس ملی کشور میزبان را می پوشند. آقای اوباما هم کت و شلوار ابریشمی یقه بالا به سبک مائو را پوشیده بود و به نظر می رسید از تماشای آتش بازی و نمایش باشکوه رقص توام با ضربات طبل لذت می برد.

واقعیت این است که چین و آمریکا وجه مشترک زیادی دارند. هر دو کشور معتقدند که سرنوشت مخصوص خودشان را دارند و فرهنگ خود را یک هدیه استثنایی خداوند به بشریت می دانند.

چین و آمریکا هر دو قدرت های بزرگ قاره ای هستند، یکی از این دو کشور اکنون رهبری جهان را به عهده دارد و دیگری یک چنین ماموریتی را در گذشته داشته و انتظار می رود در آینده آن را تکرار کند.

البته به همان اندازه وجوه مشترک، تفاوت های زیادی هم وجود دارد. آمریکا، دموکراسی جوانی است که ستیزه جویی و مخالفت بخشی از موجودیت آن را تشکیل می دهد در حالی که چین یک کشور باستانی بوروکرات است.

سئوال نگران کننده‌ای که مطرح می‌شود این است که کدام یک از دو غول بیشتر قادر خواهد بود در مقابل چالش های قرن بیست و یکم سرسختی و مقاومت نشان دهد؟

مطالب مرتبط