پوتین: غرب قرن‌هاست که در صدد مهار روسیه بوده است

حق نشر عکس AP
Image caption پوتین کشورهای غربی را بدخواهان همیشگی روسیه معرفی کرده است

پس از چند سال آرامش نسبی در جمهوری خودگردان چچن در روسیه، در گیری بین دست مهاجمان مسلح و ماموران دولتی در پایتخت این جمهوری چند کشته برجای گذاشته است. همزمان، رئیس جمهوری روسیه سیاست داخلی و خارجی خود را تشریح کرده و خارجیان و دلالان را مسئول دشواری‌های اقتصادی کشورش دانسته است.

روز پنجشنبه، ۱۳ آذر (۴ دسامبر)، ولادیمیر پوتین، ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه، وضعیت این کشور در سال گذشته و برنامه‌های خود در سال آینده را در جلسه پارلمان تشریح کرد.

این سخنرانی در حالی ایراد شد که روسیه، که به دلیل بالا بودن بهای نفت خام طی چند سال اخیر از رشد اقتصادی قابل توجهی برخوردار بود و از جمله کشورهای دارای رشد سریع اقتصادی محسوب می‌شد، طی ماه‌های اخیر، با دشواری مواجه بوده است. کاهش بهای نفت خام در بازار جهانی به اقتصاد روسیه، که تا حدود زیادی به درآمد نفتی وابسته است، آسیب رسانده و تحریم‌های اقتصادی غرب علیه سیاست آقای پوتین در اوکراین و نگرانی از بی‌ثباتی اقتصادی و سیاسی، موانع عمده‌ای را در برابر سرمایه‌گذاری خارجی در روسیه ایجاد کرده است.

به دلیل ضعف اقتصادی روسیه، روبل - پول ملی آن کشور - طی یک سال گذشته، حدود ۴۰ درصد از ارزش خود را در برابر ارزهای خارجی از دست داده و به گفته کارشناسان، زمینه افزایش نرخ تورم به ۱۰ درصد یا بیشتر را در سال آینده فراهم کرده است.

حق نشر عکس AFP
Image caption پوتین گفته است که سقوط ارزش روبل نتیجه فعالیت دلالان شناخته شده ارز است

آقای پوتین در سخنان خود گفت که با توجه به کمبود عواید ارزی، بانک مرکزی به شناور کردن نرخ برای روبل روی آورده هر چند تاکید کرد که منظور این نیست که از ثبات نرخ برابری روبل در برابر ارزهای خارجی ابدا حمایت نخواهد شد. وی در عین حال، شرایط اقتصادی و سیاسی روسیه را عامل سقوط نرخ برابری روبل ندانست بلکه "دلالان ارز" را مسئول معرفی کرد و هشدار داد که "ما می‌دانیم این دلالان چه کسانی هستند و وسایلی برای مهار آنها وجود دارد که در صورت لزوم، به کار خواهیم گرفت."

برای حل معضلات اقتصادی فعلی، آقای پوتین گفت که روسیه باید به سوی "خوکفایی" بیشتر حرکت کند و به جای داشتن رابطه با قدرت‌های غربی، که آنها را زیاده‌طلب نامید، با "شرکای برابر" در غرب و شرق معامله کند. وی گفت که روسیه، مانند کشورهای خاوردور، دارای ظرفیت های بزرگی است که باید از آنها بهره برداری شود.

رئیس جمهوری روسیه در بخش دیگری از سخنان خود به تحریم‌های غرب علیه سیاست او در اوکراین پرداخت و گفت که این تحریم‌ها "واکنش عجولانه ایالات متحده و متحدان او به موضعگیری ما در قبال کودتای نظامی در اوکراین و حتی به اصطلاح بهار کریمه نیست، بلکه اطمینان دارم و تاکید می‌کنم که حتی اگر این وقایع هم روی نمی‌داد، آنان برای مهار کردن روند افزایش قدرت روسیه و تاثیرگذاری بر آن، یا بهره برداری از این امکانات به نفع خویش، بهانه دیگری می‌یافتند."

حق نشر عکس AP
Image caption سخنان رئیس جمهوری روسیه حاوی برنامه‌ای برای کاهش فشار اقتصادی بر مردم نبوده است

وی سقوط ویکتور یاناکوویچ، رئیس جمهوری سابق اوکراین را که در پی کشته شدن شماری از تظاهرکنندگان روی داد، کودتای نظامی خواند و گفت که پس از آن، ساکنان مناطق جنوب شرق اوکراین هدف حملات ارتش قرار گرفتند. آقای پوتین افزود که مردم اوکراین هم با این ارزیابی او موافق هستند.

رئیس جمهوری روسیه گفته است که کشورهای غربی "همیشه برای سال‌های طولانی و حتی می‌توان گفت، دهه‌ها و قرن‌ها، این سیاست مهار کردن قدرت روسیه را دنبال کرده اند، و هر گاه به نظرشان رسیده که روسیه در حال قدرت‌گیری و استقلال رای است، این ابزار را فورا به کار گرفته‌اند." وی افزود که تحریم‌ها باید انگیزه‌ای برای "به حرکت درآورند روسیه و دستیابی سریع و کارآمد به اهداف کشورمان تبدیل شود."

پیش از سخنرانی آقای پوتین، این انتظار که ممکن است وی راه حلی برای مشکلات اقتصادی روسیه ارائه دهد باعث شد تا نرخ برابری روبل اندکی افزایش یابد، اما با خاتمه این سخنرانی، این نرخ به سطحی پائین‌تر از قبل تنزل کرد.

پیشتر، برخی ناظران گفته بودند ممکن است نگرانی از وخامت شرایط اقتصادی باعث شود ولادیمیر پوتین در صدد کاهش تنش با غرب برآید به خصوص اینکه برخی از نزدیکان آقای پوتین از صاحبان صنایع و بازرگانان ثروتمند روسیه هستند که طبیعتا خواستار ثبات و رشد اقتصادی این کشور هستند و تحریم‌های غرب هم برخی از این افراد را هدف قرار داده است.

در مقابل، برخی دیگر بر این باور بودند که رئیس جمهوری روسیه خواهد کوشید با ارائه تصویری از خود به عنوان رهبری سازش‌ناپذیر در تلاش برای ایجاد ابرقدرتی همتراز با غرب در جهان، در صدد تحریک احساسات ملیگرایانه روس‌ها برآید و سیاست داخلی خود و ادامه مشکلات اقتصادی را به این ترتیب توجیه کند.

ناآرامی در چچن

حق نشر عکس AP
Image caption گروزنی پس از چند سال آرامش نسبی بار دیگر دستخوش تنش شده است

همچنین، در روز پنجشنبه، رمضان قدیروف، رئیس دولت محلی جمهوری خودگردان چچن، تایید کرد که در درگیری بین نیروهای امنیتی و افراد مسلح که در طول شب و صبح امروز در گروزنی، پایتخت، روی داده، سه مامور پلیس و هفت تن از افراد مسلح کشته شده‌اند.

پیشتر، خبرگزاری روسی ریا-نووستی به نقل ازکمیته مقابله با تروریسم دولت روسیه گزارش کرده بود که سرنشینان مسلح چند خودرو در ساعات شب به یک پاسگاه ایست و بازرسی پلیس در شهر گروزنی، پایتخت جمهوری خودگردان چچن حمله کردند و چند مامور پلیس راهنمایی مستقر در این پاسگاه را به ضرب گلوله قتل رساندند. برخی منابع گفتند که مهاجمان اونیفورم پلیس را بر تن داشتند و تیراندازی زمانی روی داد که ماموران پلیس در صدد متوقف کردن و بازرسی این خودروها بودند.

کمیته مقابله با تروریسم همچنین گفته است که تعدادی از سرنشینان مسلح این سه خودرو بعدا ساختمان دفتر یک موسسه انتشاراتی و یک روزنامه را در مرکز گروزنی اشغال کردند اما ماموران امنیتی این ساختمان را به محاصره درآوردند و با مهاجمان درگیر شدند.

یک فیلم ویدیویی که در سایت‌های اینترنتی منتشر شده، ساختمانی را در گروزنی نشان می‌دهد که دستخوش آتش‌سوزی شده و در همانحال، یک گلوله تانک نیز به سوی آن شلیک می‌شود. صحت این نوار تایید نشده است. همچنین، گزارش‌های تایید نشده‌ای از کشته شدن تعدادی افراد غیر نظامی در جریان درگیری در این ساختمان منتشر شده اما مورد تایید قرار نگرفته است.

رئیس دولت چچن گفت که تعدادی از افراد مسلح در مدرسه‌ای در پایتخت سنگر گرفته‌اند و این مدرسه در محاصره ماموران دولتی است. ظاهرا در زمان اشغال مدرسه، دانش آموزان و آموزگاران در این ساختمان نبودند. به گزارش خبرنگار بی‌بی‌سی در مسکو، فیلم‌های ویدیوئی از گروزنی، یک ساختمان چند طبقه را نشان می‌دهد که در آتش می‌سوزد و صدای تیراندازی سنگین نیز در شهر به گوش می‌رسد.

حق نشر عکس AP
Image caption جنگ جدایی‌طلبان چچن با ارتش روسیه تلفات و خسارات سنگینی به این جمهوری وارد کرد

جمهوری مسلمان‌نشین چچن، از جمهوری‌های خودمختار روسیه در منطقه قفقاز، از سال ۱۹۹۴ تا ۱۹۹۹ به تناوب دستخوش شورش استقلال‌طلبانه و درگیری نظامی شورشیان با نیروهای روسی بود در حالیکه حرکت جدایی‌طلبانه این سرزمین که به تدریج تحت تاثیر گروه‌های اسلامگرای تندرو قرار گرفته بود. ناآرامی چچن در سال‌های بعد باعث ناامنی در نقاط مختلف روسیه شد.

جنگ داخلی چچن سرانجام به شدت توسط ارتش روسیه سرکوب شد اما در سال های بعد، اقدامات خشونت آمیز گروه‌های چچنی در این جمهوری و سایر مناطق روسیه ادامه یافت که واکنش شدید دولت روسیه را در پی داشت. با اینهمه، طی چند سال اخیر، آرامش نسبی در چچن برقرار بوده و به همین دلیل، واقعه اخیر باعث نگرانی در مورد از سرگیری تنش در این جمهوری و سرایت ناامنی به سایر نقاط روسیه شده است.

مطالب مرتبط