کشورهای غربی چگونه بارداری نوجوانان را کاهش داده اند

حق نشر عکس BBC World Service

کشورهای پیشرفته غربی از چند دهه پیش با مشکل بارداری ناخواسته نوجوانان دست به گریبان بوده اند و هر چند ممکن است چندان به چشم نیاید ولی در مقابله با این مشکل پیشرفت های چشمگیری داشته اند.

نیکلاس کریستوف ستون نویس روزنامه نیویورک تایمز اخیرا دراین مورد نوشت: "این وضعیت یک بی مسئولیتی مطلق است، حدود یک سوم دختران آمریکایی در سنین نوجوانی باردار می شوند."

چنین رقمی از بارداری نوجوانان شوک آور است و تا همین هشت سال پیش این رقم کاملا دقیق بود. به عنوان مثال در سال ۲۰۰۶ حدود یک سوم از دختران ۱۳ تا ۱۹ ساله آمریکایی با احتمال باردار شدن روبرو بودند. یک نهاد مدنی به نام "کارزار پیشگیری از بارداری نوجوانان و بارداری های ناخواسته" براساس جمع آوری آمارهای مربوط به تولد، تعداد وضع حمل ها و برآورد تخمینی از تعداد سقط جنین ها این محاسبه را انجام داده بود.

اما اگر همین داده ها و همین فورمول را در مورد سال ۲۰۱۰ به کار ببندیم می بینیم که بارداری دختران نوجوان اکنون به کمتر از یک چهارم کاهش یافته است. این حد از کاهش در احتمال بارداری در حقیقت ادامه روندی است که از حدود دو دهه پیش آغاز شد.

بیل آلبرت از مسئولین برنامه ریزی کارزار ملی پیشگیری از بارداری نوجوانان در آمریکا می گوید از سالهای دهه نود میلادی که نرخ تولد و تعداد نوجوانان باردار به شدت افزایش یافته بود تاکنون هر دو این عوامل با آهنگی پیوسته در حال کاهش بوده اند. آمارهای این نهاد نشان می دهد که کاهش بارداری نوجوانان در میان تمام اقلیت های نژدی و در تمام پنجاه ایالت آمریکا کاهش یافته است.

بیل آلبرت این کاهش در تعداد نوجوانان باردار را "یکی از موفقیت های بزرگ آمریکا طی دو دهه اخیر می داند."

حق نشر عکس BBC World Service

در حقیقت آمارهای مقدماتی در مورد بارداری نوجوانان در سال ۲۰۱۳ نشان می دهد که این رقم به نسبت سال ۲۰۱۰ حدود ۲۲ درصد دیگر کاهش یافته است.

هر چند به خاطر مباحث سیاسی و قانونی هنوز آمار سقط جنین در آمریکا ثبت نمی شود و قابل محاسبه نیست ولی بیل آلبرت معتقد است که فارغ از عامل سقط جنین، بدون شک درصد بارداری نوجوانان به نسبت سال ۲۰۱۰ رو به کاهش بوده است. شاید در حال حاضر تعداد دختران نوجوانی که باردار می شوند به حدود ۲۵ درصد رسیده باشد.

بیل آلبرت می افزاید:"ما این سه موضوع را مشخصا می دانیم که اولا تعداد بارداری نوجوانان کاهش یافته، ثانیا تعداد سقط جنین در میان نوجوانان رو به کاهش است و نرخ تولد نیز رو به کاهش است."

و دلیل آن چیست؟

"یا به این دلیل است که نوجوانان به نسبت گذشته رابطه جنسی کمتری دارند و یا اینکه آنهایی که روابط جنسی فعالی دارند به شکل بهتر و منظم تری از روشهای پیشگیری از بارداری استفاده می کنند"

هدر بونسترا از موسسه "گاتمچر" که یک نهاد غیردولتی است و در مورد سلامت روابط جنسی تحقیق می کند می گوید: "ما در تحقیقات خود در زمینه رفتارهای جنسی و سلامت باروری متوجه شده ایم که دلیل اصلی کاهش بارداری نوجوانان استفاده بهتر و موثرتر از روشهای پیشگیری است."

اما او تاکید می کند که دلیل استفاده بهتر از روشهای پیشگیری توسط نوجوانان در سالهای اخیر مشخص نیست. او می گوید عواملی مثل آگاهی بیشتر در مورد استفاده از کاندوم به خاطر نگرانی از ابتلا به ایدز، به تاخیر افتادن سن ازدواج و یا تصمیم گیری زوج ها برای بچه دار شدن و بالاخره دسترسی ساده تر به اطلاعات مفید از طریق اینترنت در این تغییر تاثیر داشته اند.

حق نشر عکس BBC World Service

هدر بونسترا در مورد آموزش بهداشت و سلامت جنسی در مدارس می گوید با وجودیکه این عامل نیز در استفاده از روشهای پیشگیری و کاستن از تعداد شرکای جنسی نوجوانان نقش موثری داشته ولی به تنهایی نمی تواند کاهش بارداری نوجوانان را توضیح دهد.

او می افزاید: "کاهش نرخ بارداری نوجوانان در تمام پنجاه ایالت آمریکا روی داده و این در حالی است که هر یک از ایالت ها در مورد آموزش سلامت جنسی مقررات ویژه خود را دارند. بنابراین می توان گفت که این برنامه های آموزشی موثر هستند و عامل اصلی نیستند چون در آن صورت قاعدتا ما باید در ایالت های مختلف نتایج متفاوتی را می دیدیم"

در مورد تاثیر محصولات رسانه ای و به خصوص شوهای رئالیتی بر روند کاهش بارداری نوجوانان در آمریکا مثل برنامه "شانزده ساله و بارداری" که از شبکه ام تی وی پخش می شود، نظرات مختلفی وجود دارد.

با وجودی که تعداد بارداری نوجوانان در آمریکا هیچگاه تا این حد پایین نبوده ولی هنوز هم به نسبت سایر کشورهای پیشرفته در اروپای غربی بسیار بالا است.

اکثر صاحبنظران برای توضیح این تفاوت به عوامل گوناگونی مثل دسترسی کمتر نوجوانان آمریکایی به روشهای پیشگیری از بارداری، ترکیب نژادی و قومی جمعیت آمریکا، الگوهای موجود در جامعه آمریکا در مورد زمان مناسب تشکیل خانواده که معمولا در سنین پایین تری است، اشاره می کنند.

پروفسور راجر اینگهام از دانشگاه ساوت همپتون در انگلستان می گوید روند کاهش بارداری نوجوانان در سالهای اخیر فقط مختص آمریکا نیست. او می افزاید: "در بخش اعظم کشورهای اروپای غربی تعداد بارداری نوجوانان به طور پیوسته در حال کاهش بوده است."

میزان بارداری نوجوانان در بریتانیا از سایر کشورهای اروپای غربی بالاتر بوده و شاید به همین خاطر کاهش آن در چند سال اخیر در این کشور به نسبت سایر کشورها چشمگیر بوده است.

پروفسور اینگهام که از مشاوران دولت در طرح ۱۲ ساله کاهش بارداری نوجوانان است، می گوید دلیل کاهش بارداری این نیست که نوجوانان به نسبت قبل فعالیت جنسی کمتری دارند. مثل آمریکا به نظر می رسد که دلیل بهبود این وضعیت استفاده گسترده تر از وسایل پیشگیری از بارداری است و این نتیجه آموزش جنسی بهتر در مدارس است. و در مورد تاثیر سقط جنین برای کاستن از تعداد وضع حمل دختران نوجوان او معتقد است که در کشورهایی که چنین آماری قابل دسترسی است اطلاعات و نتیجه گیری متفاوتی وجود دارد.

به عنوان نمونه در هلند هم رقم بارداری و هم رقم سقط جنین نوجوانان بسیار پایین است در حالیکه در سوئد تعداد بارداریها بیشتر از هلند است ولی تعداد وضع حمل ها پایین است و این نشان می دهد که درصد بالایی از بارداری ها به سقط جنین می انجامد.

در بریتانیا تعداد وضع حمل مادران نوجوان به نسبت تعداد بارداریها با سرعت بیشتری کاهش یافته است و این نشان می دهد که به نسبت سالهای گذشته تعداد بیشتری از نوجوانانی که باردار می شوند با روش سقط جنین به بارداری خود پایان می دهند.