برنامه مطابقت با سازمان تجارت جهانی: 'تنظیمگر مستقل روی کار می‌آید'

حق نشر عکس Thinkstock
Image caption سازمان تجارت جهانی می‌گوید وابستگی تاجیک تلکام به خدمات علاقه نمایانگر تضاد منافع و مغایر با تعهدات دولت تاجیکستان به این سازمان است

دولت تاجیکستان برنامه‌ای را تصویب کرده که در صورت اجرای آن، دست اداره ارتباطات و کمیته رادیو تلویزیون دولتی از کنترل بازار رسانه و مخابرات کوتاه خواهد شد.

بر اساس برنامه مطابق سازی اقتصاد تاجیکستان با شرایط عضویت در سازمان تجارت جهانی، در سال 2015 باید یک نهاد مستقل برای تنظیم فعالیت شرکتهای مخابرات و توزیع فرکانسهای رادیو و تلویزیون فعال شود.

این وظیفه را در حال حاضر دو نهاد دولتی اداره ارتباطات تحت رهبری بیگ صبور و کمیته رادیو و تلویزیون تاجیکستان به رهبری اسدالله رحمان‌اف انجام می‌دهند.

یکی از اهداف برنامه مطابق سازی اقتصاد تاجیکستان با شرایط عضویت در سازمان تجارت جهانی که روز 31 اکتبر سال جاری به تصویب رسید، تصویب کنوانسیون بین‌المللی اتحادیه ارتباطات برای بهبود فضای ارتباطاتی در کشورهای عضو است.

مشکل اصلی تاجیکستان در این راستا آن است که حالا خدمات علاقه یا اداره ارتباطات تنظیمگر دولتی فضای ارتباطاتی در کشور است و همزمان مدیریت شرکت "تاجیک تلکام" را که 95 درصد سهام آن مال دولت است، بر عهده دارد.

شرکت "تاجیک تلکام"، با این که خود یکی از بازیگران بازار ارتباطات محسوب می‌شود، فعالیت شرکتهای دیگر فراهمگر خدمات ارتباطات، از جمله اینترنت و تلفن را، تنظیم می‌کند.

بنا به معیارهای عضویت در سازمان تجارت جهانی، چنین وضعیت به صراحت نمایانگر تضاد منافع است که مغایر با تعهودات دولت تاجیکستان به این سازمان بین‌المللی بوده و نوعی فساد محسوب می‌شود.

از این رو، یکی از نکات مهم برنامه مطابق سازی اقتصاد تاجیکستان با شرایط عضویت در سازمان تجارت جهانی تأسیس یک نهاد مستقل برای تنظیم فعالیت فراهمگران ارتباطات است که در این بازار حضور تجاری نداشته باشد.

اسام‌الدین عطایف، رئیس انجمن فراهمگران اینترنت، در رابطه با این بخش برنامه مطابق سازی اقتصاد تاجیکستان با شرایط عضویت در سازمان تجارت جهانی گفت که امیدوار است دولت این طرح را در سال 2015 به انجام برساند.

وی در باره ضرورت اجرای این طرح گفت: "برتری نهاد تنظیمگر مستقل از "تاجیک تلکام" آن است که تنظیمگر مشغول تنظیم بازار می‌شود و به همه اپراتوران بازار به چشم برابر نگاه می‌کند و مساعدت می‌کند که در این عرصه رقابت سالم مستحکم شود."

وی افزود: "دوم، تنظیمگر مستقل می‌تواند منفعت تاجیکستان را در سطح منطقه ببیند. حالا متأسفانه، تنظیمگر دوجانبه است - از یک طرف تنظیمگر است و از طرف دیگر راهبر شرکتی که در بازار ارتباطات منفعت تجاری دارد. این امکان نمی‌دهد که در سطح منطقه‌ای به منفعت دولت و جامعه افضلیت بخشد. فقط منفعت شرکت خود را می‌بیند."

رهبر انجمن فراهمگران اینترنت در تاجیکستان می‌گوید تأثیر این امر همچنین به بازار آمدن شرکتهای دیگر مؤثر خواهد بود "و علاوه بر این، ما امکان پیدا می‌کنیم که هم سرمایه‌گذاری وطنی و هم خارجی را به عرصه ارتباطات جلب کنیم."

کارشناسان می‌گویند نفع دیگر مستقل بودن نهاد تنظیمگر ارتباطات بر اساس اصول سازمان تجارت جهانی افزایش مشتریان در بخش ارتباطات خواهد بود که در عوض قیمت خدمات ارتباطات را برای مشتریان کاهش خواهد داد.

به گفته آنها، مسدود شدن دسترسی به سایتها و شبکه‌های اجتماعی نیز که امروز از مشکلات عمده سیستم ارتباطات تاجیکستان است، در صورت روی کار آمدن تنظیمگر مستقل دیگر اتفاق نخواهد افتاد.

بر اساس برنامه مطابق سازی اقتصاد تاجیکستان با شرایط عضویت در سازمان تجارت جهانی، تغییرات مشابهی باید در بخش رادیو و تلویزیون تاجیکستان صورت بگیرد.

در حال حاضر کمیسیونی که برای پخش برنامه‌های رادیو و تلویزیون مجوز می‌دهد، یک نهاد وابسته به کمیته رادیو و تلویزیون تاجیکستان است. اما به گفته کارشناسان، معیارهای سازمان تجارت جهانی تقاضا می‌کند که این کمیته نیز دست از کنترل بازار رسانه بردارد.

در صورت اجرای برنامه مطابق سازی اقتصاد تاجیکستان با شرایط عضویت در سازمان تجارت جهانی نهاد موسوم به "تاجیک تلرادیوکام" که به کمیته رادیو و تلویزیون وابسته بوده و برای تلویزیونها فرکانس اختصاص می‌دهد، نیز با تجدید ساختاری روبرو خواهد شد.

در حال حاضر، بر ساس مقررات، رسانه‌ها برای تولید مواد صوتی و تصویری، مانند فیلمها، باید از کمیته رادیو و تلویزیون مجوز بگیرند. تولیداتی که چنین جوازی ندارند، اجازه پخش در تاجیکستان را ندارند. ولی انتظار می‌رود در سال آینده این مقررات نیز منسوخ شود.

مطالب مرتبط