رئیس سیا از عملکرد این سازمان بعد از ۱۱سپتامبر دفاع کرد

حق نشر عکس Reuters

جان برنان رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، از شیوه‌های بازجویی این سازمان که در پی حوادث ۱۱ سپتامبر انجام شده دفاع کرد اما اعتراف کرد که برخی روش‌ها "شدید" و "نفرت‌انگیز" بوده است.

آقای برنان در محل دفتر مرکزی سازمان سی‌آی‌‌ای در واشنگتن گفت برخی نیروهای این سازمان در سال‌های قبل فراتر از اختیارات خود عمل کرده اند اما اغلب تنها به انجام وظیفه پرداخته‌اند.

دو روز قبل، گزارشی انتقاد آمیز که از سوی کمیته اطلاعاتی سنای آمریکا منتشر شد آشکار کرد که سازمان سیا در بازجویی از مظنونان به فعالیت‌های تروریستی از شیوه‌هایی "وحشیانه" نظیر القاء حس خفگی در آب، واتربردینگ، استفاده کرده است.

رئیس سازمان سیا در واکنش به این گزارش کنگره یادآوری کرد سازمانش در روزهایی که "پاسخی آسان" در دسترس نبود بسیاری از کارهای مهم هم انجام داد که در این گزارش به آن اشاره نشده است.

آقای برنان گفت: "بررسی‌های ما نشان می‌دهد اطلاعاتی که از طریق برنامه بازجویی و بازداشت مظنونان جمع آوری شد به ایالات متحده کمک کرد تا بتواند طرح‌های حمله خنثی شوند، تروریست ها دستگیر شوند و جان انسان‌ها حفظ شود."

یکی از بحث‌انگیزترین بخش‌های گزارش کنگره، کاربرد "تکنیک‌های بازجویی فنی" است که در آن به جزییات بازجویی‌های خشن از مظنونان اشاره شده است. به عقیده نویسندگان گزارش کنگره، استفاده از این تکنیک ها لزوما منجر به دریافت اطلاعات مهمی نشده است.

رئیس سازمان سیا درباره رابطه تاثیر این شیوه بر مظنونان و میزان اطلاعات مهمی که از آنها دریافت شده گفت این موضوع "قابل فهم" نیست.

سناتور دیان فاینستاین، رئیس کمیته اطلاعاتی سنا که سرپرستی تیم نویسندگان گزارش را به عهده داشت، همزمان با سخنرانی آقای برنان اظهارات او را از طریق حساب توئیتر خود رد کرد.

آقای برنان در عین حال در این جلسه گفت که گزارش تحقیق سنا درباره شیوه های بازجویی را خوانده و "سوال‌هایی جدی درذهن او نسبت به موثر بودن آن "ایجاد شده است.

حق نشر عکس Getty
Image caption یکی از بحث‌انگیزترین بخش‌های گزارش کنگره، کاربرد "تکنیک‌های بازجویی فنی" است که در آن به جزییات بازجویی‌های خشن از مظنونان اشاره شده است

آقای برنان در سال ۲۰۱۳ پس از نامزد شدن برای ریاست سازمان سی‌آی‌‌ای، برای دفاع از عملکرد خود در دوران جورج بوش به کنگره گفته بود نسبت به کاربرد برخی از این شیوه‌ها از جمله القاء حس خفگی مخالفت شفاهی کرده است اما اذعان کرد کاری جدی برای توقف آن انجام نداده است چرا که به گفته او "جزء حلقه رهبری" این سازمان نبوده است.

کمیته اطلاعاتی سنا که گزارش را منتشر کرده می گوید برخی شیوه‌های بازجویی "که در مواردی به حد شکنجه رسیده اند" در حفظ امنیت آمریکایی‌ها بی تاثیر بوده و سازمان سیا را به گمراه کردن سیاستمداران دولت و کنگره متهم کرده است.

آقای برنان در سال ۲۰۰۲ که برنامه بازجویی و بازداشت مظنونان در سازمان سیا آغاز شد یکی از مقام‌های عالی‌رتبه این نهاد بود.

سازمان ملل متحد و گروه‌های مدافع حقوق بشر خواستار محاکمه مقام‌های آمریکایی فعال در این بازجویی ها از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۷ شده اند.

اما محاکمه مقام‌های دولت جرج بوش بسیار نامحتمل است. وزارت دادگستری پیشتر با انجام دو تحقیق جداگانه درباره بدرفتاری با زندانیان نتیجه گرفته که شواهد کافی در دسترس نیست.

روز چهارشنبه، یک مقام ناشناس وزارت دادگستری به روزنامه لس‌آنجلس تایمز گفته است دادستان ها کل گزارش اخیر کنگره را خوانده اند اما "اطلاعات تازه ای نیافته اند" که بتوان تحقیقات را ادامه دهند.

'لکه ننگ'

سناتور فاینستاین گفته است شیوه های ظالمانه سی‌آی‌ای، "لکه ننگی در تاریخ آمریکا و ارزش‌هایش خواهند بود."

باراک اوباما در واکنش به انتشار این گزارش گفت که این شیوه ها به موضع آمریکا در جهان "ضربه ای جدی" وارد کرده است و تاکید کرده آمریکا دیگر از این شیوه ها استفاده نخواهد کرد.

آقای اوباما سه شنبه شب گفت: "پس از حملات ۱۱ سپتامبر کشور دچار شوک شدید روحی و وضعیتی لغزنده و نامطمئن در مورد تکرار آن حملات بود و و روشن است که سیا شتابزده و برنامه ای بدون اندیشه زیاد درباره عواقب احتمالی آن طراحی کرد."

او گفت در آن برنامه حد و مرزها و اینکه دقیقا چه کسی مسئول و پاسخگوی برنامه است به خوبی مشخص نشد.

آقای اوباما قبلا هم گفته است که به نظر او سیا در آن دوران تحت "فشار بسیار زیادی" برای جلوگیری از حملات دیگری نظیر ۱۱ سپتامبر بود و برای همین دچار خطا شد.

با این حال او گفت هرچند نگران واکنش های احتمالی علیه آمریکایی ها در جهان است اما این گزارش باید منتشر می شد تا اطمینان حاصل شود که این اشتباهات تکرار نشود.

در مقابل برخی جمهوری خواهان سنا نیز در واکنش به انتشار این گزارش گفته اند اطلاعات به دست آمده از بازجویی ها در دستگیری "تروریست ها" از جمله اسامه بن لادن موثر بوده است.

حق نشر عکس AFP
Image caption سناتور فاینستاین گفته است شیوه های ظالمانه سی آی ای، "لکه ننگی در تاریخ آمریکا و ارزش هایش خواهند بود."

سناتور میچ مک کانل، رهبر جمهوری خواه سنا و سناتور سکسبی چمبلیس از اعضای ارشد کمیته اطلاعاتی سنا در بیانیه ای مشترک گفته اند ادعاهای گزارش منتشر شده توسط حزب دموکرات در کمیته اطلاعات غلط است گفته اند انتشار آن تبعات جدی برای امنیت ملی آمریکا خواهد داشت.

این درحالی است که سناتور جمهوری خواه جان مک‌کین، که خود در طول اسارت در ویتنام به شدت شکنجه شده بود، در واکنش به این گزارش از انتشار آن حمایت کرد و تاکید کرد که این شیوه ها به اعتبار جهانی آمریکا ضربه زده است.

آقای مک‌کین گفت پذیرش حقیقت گاهی دشوار است، گاهی ممکن است به دشواری هایی برای آمریکا منجر شود اما "این حق مردم آمریکاست" که بدانند تاثیر این سیاست ها و حاصل آن چه بوده است.

این سناتور در عین حال گفت ممکن است انتشار این گزارش به خشونت در نقاط مختلف جهان علیه منافع آمریکا منجر شود اما جهان مدتهاست که از به کارگیری این شیوه ها خبردار بوده است و جلوگیری از انتشار آن را به بهانه به خطر افتادن امنیت آمریکا بیهوده خواند.

این سناتور بانفوذ جمهوری خواه گفت بسیاری از این شیوه ها شکنجه بوده و "القاء حس خفگی"را نوعی اعدام نمایشی خواند که در آن فرد را تا پای مرگ می برند و بازمی گردانند.

جورج تنت، رییس وقت سی‌آی‌ای یافته های این گزارش را رد کرده و گفته است برنامه بازجویی های خشن به دستگیری رهبران القاعده و حذف آنها از میدان جنگ با آمریکا منجر شده است و 'جان هزاران آمریکایی را نجات داده است'.

مطالب مرتبط