'تمرکز به زادگان ختلان' در فهرست نامزدهای انتخاباتی حزب حاکم در تاجیکستان

حزب حاکم خلق دموکرات حق نشر عکس BBC World Service
Image caption بیش از نیمی از نامزدها در فهرست حزب حاکم خلق دموکرات را زادگان ولایت ختلان، زادگاه رئیس جمهور، تشکیل می‌دهند (عکس از سایت ریاست جمهوری تاجیکستان)

انجمن حزب خلق دموکرات تاجیکستان به رهبری امامعلی رحمان، رئیس جمهور، 28 نفر را به عنوان نامزدهای انتخابات پارلمانی شامل فهرست حزبی خود کرده است که بیش از نیم آنها زادگان ولایت ختلان، زادبوم خود رئیس جمهور، هستند.

قرار است این حزب 41 نفر دیگر از اعضا و طرفداران خود را در "حوزه‌های یکمانداتی" به انتخابات نامزد کند. در این باره عثمان صالح، سخنگوی حزب حاکم خلق دموکرات، به بی بی سی اطلاع داد.

انجمن قبل از انتخابات این حزب روز شنبه 13 دسامبر در کاخ "وحدت" شهر دوشنبه با شرکت 1200 وکیل از مناطق مختلف تاجیکستان برگزار شد. درهای این انجمن به روی خبرنگاران رسانه‌های خارجی و محلی مستقل بسته بود.

در انجمن حزب خلق دموکرات در کنار مسائل مربوط به انتخابات، مسائل مالی و مدیریت نیز بررسی شده و تغییراتی در سیمتهای رهبری این حزب صورت گرفته است. اعضای انجمن همچنین برنامه جدید فعالیت حزب را برای پنج سال آینده به تصویب رسانده‌اند.

به گفتة آقای صالح، اعضای انجمن امامعلی رحمان، رهبر حزب را که از اواخر سال 1992 به این سو زمام قدرت را در تاجیکستان در اختیار دارد، دیگرباره به عنوان رهبر حزب انتخاب کرده‌اند. ضمناً، رهبر این حزب در هر پنج سال یک بار در انجمن حزبی انتخاب می‌شود.

در مقام معاون اول رهبر حزب سعیدمراد فتاح زاده، مشاور سابق رئیس جمهور در امور اجتماعی، جایگزین صفر صفراف شد که به خاطر بازنشستگی از این سمت کناره‌گیری کرده است.

آقای فتاح زاده پیشتر با توجه به انتخاب احتمالی اش به معاونت اول رهبر حزب خلق دموکرات از سمت خود در دفتر ریاست جمهوری کناره‌گیری کرده بود. رعنا باباجانیان از ولایت سغد و اسرار لطیف زاده به عنوان معاونان رهبر حزب برگزیده شده‌اند.

آقای صالح گفت که از میان 28 نامزد پیشنهادی در فهرست حزبی یازده نفر را زنان و بخش اعظمی را جوانان تشکیل می‌دهند. با این حال، پنج نفر از نامزدها همین حالا هم اعضای پارلمان بوده و نامزدی آنها از حزب حاکم خلق دموکرات مجدداً پیشنهاد شده است.

این افراد خیرالنسا یوسفی، نظام قاسم، عالم جان صفراف، بیبی دولت افضل شایوا و دلشاد عصمت‌الله‌اف می‌باشند. برخی از نامزدهای پیشنهادی حزب، از قبیل شریف رحیم‌زاده، وزیر رشد اقتصاد و تجارت تاجیکستان، از اعضای ارشد کابینه این کشور می‌باشند.

عبدالجبار عزیزی، یاور رئیس جمهور در مسائل کادری، عبدالرحیم خالق زاده، رئیس کمیته دین، پولاد محیی‌الدینیان، معاون وزیر انرژی و ذخایر آب، قیام‌الدین میرعلی یف، معاون رئیس کمیته جوانان، ورزش و جهان گردی، از جمله منصب داران دولتی هستند که راه به سوی پارلمان گرفته‌اند.

'تمرکز به ختلان چرا؟'

در همین حال، نگاهی گذرا به زندگینامه نامزدهای پیشنهادی حزب حاکم خلق دموکرات نشان می‌دهد که 15 تن از آنها زادگان ولایت ختلان، خاستگاه بیشتر اعضای دولت، هستند، در حالی که زادگان همه مناطق دیگر تاجیکستان در مجموع 13 تن را تشکیل می‌دهند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آقای رحمان از آخر سال 1992 به این سو زمام قدرت را در تاجیکستان در دست دارد (عکس از سایت ریاست جمهوری تاجیکستان)

فهرست این حزب که سایت ریاست جمهوری تاجیکستان منتشر کرده، نشان می‌دهد که از میان نامزدهای پیشنهادی سه نفر زاده شهر دوشنبه، دو نفر از بدخشان، چهار نفر از استان سغد، سه تن از منطقه رشت و یک تن از ناحیه حصار هستند.

منتقدان می‌گویند این امر بیانگر تلاش بیش از پیش طبقه حاکم به حفظ قدرت در دست نمایندگان یک منطقه و نشانه تضعیف حاکمیت مردم در تاجیکستان طی دو دهه اخیر است. به گفته آنها، تمرکز به یک منطقه 'از روی عدالت نیست و به وحدت ملی لطمه می‌زند.'

با این حال، در انجمن حزب خلق دموکرات، امامعلی رحمان، رئیس جمهور و رهبر این حزب، اعلام کرده است که انتخابات پارلمانی اول ماه مارس با شرایط و امکانات برابر برای نامزدها و بدون امتیاز دادن به هیچ حزب یا گروهی برگزار خواهد شد.

وی گفته است: "انتخابات در صورتی با معیارهای جهان متمدن موافقت می‌کند که فعالیت همه شرکت‌کنندگان آن در دایره قانون، آشکار و شفاف و دموکراتیک صورت گیرد... من همچون رهبر دولت بارها تأکید کرده‌ام که در روند معرکه‌های (تدابر) پیش از انتخاباتی به یگان حزب، از جمله به حزب خلق دموکرات تاجیکستان، بیرون از مقررات قانون یگان امتیاز داده نمی‌شود."

رئیس جمهور همچنین در انجمن حزبش از اعضای حزب خواسته است که از نام او سوء استفاده نکنند و او را زیاد تعریف هم نکنند، به جای این از شیوه‌های معاصر رقابت سالم کار گیرند.

این سخنان او در حالی است که دفتر ریاست جمهوری فهرست نامزدهای حزب حاکم خلق دموکرات را که حاوی عکسها و زندگینامه نامزدها است، در سایت اینترنتی خود انتشار داده است.

با توجه به این که سایت ریاست جمهوری یک سایت دولتی است و نه حزبی، منتقدان رئیس جمهور می‌گویند که این اقدام یک نوع "سوء استفاده از منابع دولتی برای تبلیغ اهداف حزبی" است که رقابت سالم را میان احزاب زیر سؤال برده و با قوانین مغایرت دارد.

هشدار از خطر افراط گرايی

آقای رحمان ضمن سخنرانی در انجمن حزبی از تهدید افراط گرايی برای جامعه جهانی و تاجیکستان هشدار داده و گفته است که تحت تأثیر و پشتیبانی دایره‌های معین "در بعضی مناطق جهان نیروهایی سر برداشته‌اند که برای جامعه جهان عاقبتهای فاجعه بار دارند."

وی افزوده است: "یکی از آنها دولت به نام اسلامی شام و عراق می‌باشد که حامیان و سرپرستان معنوی آن جوانان زیادی را قریب از 80 کشور گوناگون عالم به دام غرضناک خود درآورده، به جنگهای بسیار دهشتناک و جاهلانه بر ضد خود مردم مسلمان سفربر (بسیج) کرده ایستاده‌اند."

آقای رحمان از آن ابراز تأسف کرد که گروههای تندرو از نام اسلام سوء استفاده می‌کنند. وی گفت برخی از جوانان که در جنگهای سوریه و عراق شرکت دارند، پس از بازگشت به وطن خود "برای ناآرامیهای اجتماعی زمینه می‌گذارند. از چنین حالت تاجیکستان ما نیز استثنا نیست."

وی از مقامات ذیدخل دولتی، پدر و مادران، اهالی فرهنگ و هنر و سازمانهای محلی حزب حاکم خلق دموکرات خواست که برای پیشگیری افراط گرايی و تروریسم "کارهای تبلیغاتی را وسعت بخشند و جوانان رهگم زده را از ورطه هلاکت نجات دهند."

رئیس جمهوری تاجیکستان از مسئولان سازمانهای محل حزبش تقاضا کرده که روابط خود را با آن دسته از اعضای حزب خلق دموکرات که به عنوان مهاجر در روسیه به سر می‌برند، تقویت کنند، زیرا "جوانان بیشتر از بین آنها به عضویت حرکت و رویه‌های افراط گرا و تندرو، از جمله برای جنگهای سوریه و عراق جلب کرده می‌شوند."

آقای رحمان تأمین رشد استوار اقتصادی، استقلال انرژی، رهایی از بن‌بست ارتباطاتی، بنیاد کارخانه‌ها و ایجاد مشاغل، تحکیم دموکراسی و بلند کردن سطح و صفت زندگی مردم را از جمله اهداف برنامه حزبش برای پنج سال آینده خوانده و گفته است که حزب خلق دموکرات مایل است در این مدت سطح فقر را در کشور تا 20 درسد کاهش بدهد.

حزب حاکم خلق دموکرات تاجیکستان در سال 1994 تأسیس شده و اخیراً بیستمین سالگرد خود را جشن گرفت. این حزب با حدود 250 هزار عضو بزرگترین حزب سیاسی در کشور محسوب می‌شود. حالا از 63 کرسی مجلس سفلای پارلمان تاجیکستان 55 کرسی به نمایندگان این حزب تعلق دارد.

منتقدان حزب حاکم می‌گویند که این حزب با استفاده از قدرت و نفوذ گسترده‌اش در ساختارهای دولتی و پارلمان و دستکاریهای پیوسته در قانون اساسی و قوانین مربوط به انتخابات شرایط رقابت سالم میان احزاب و گروههای سیاسی در تاجیکستان را از میان برده است.

شیوه برگزاری انتخاباتهای گذشته پارلمانی و ریاست جمهوری در تاجیکستان همواره انتقادهای گسترده ناظران غربی را به دنبال داشته، اما ناظران از جرگه کشورهای همسود پیوسته از رقابت برابر و شفافیت در این انتخاباتها گزارش داده‌اند.

مطالب مرتبط