چپ‌های رادیکال یونان خود را برای حکومت آماده می‌کنند

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آلکسیس سیپراس، سیاست‌های بازار آزاد را مسئول فقر و دشواری‌های اقتصادی مردم یونان می‌داند

نیکوس سامانیدیس، که از موسسان ائتلاف چپگراهای رادیکال یونان یا حزب سیریزا است در دفتر خود در شهر تسالونیکی یونان زیر پرتره بزرگ رزا لوکزمبورگ، مارکسیست انقلابی نشسته است.

با توجه به این که بسیاری از یونانی ها از پنج سال رکود اقتصادی، مالیات سنگین و بیکاری بی سابقه به ستوه آمده اند، شانس حزب سیریزا و آلکسیس سیپراس، رهبر آتشین مزاجش برای پیروزی در انتخابات زودتر از موعد زیاد است.

مطابق قانون اساسی یونان چنانچه پارلمان این کشور نتواند تا تاریخ ۲۹ دسامبر رئیس جمهور جدیدی انتخاب کند، باید انتخابات زودتر از موعد برگزار شود.

آقای سامانیدیس که از مقامات ارشد حزب سیریزا در تسالونیکی دومین شهر بزرگ یونان است، می گوید: "چپ، بعد از ده ها سال در موضع دفاعی قرار داشتن اکنون بازگشته، نه تنها در یونان بلکه در اروپا و نیز آمریکای لاتین."

اگر چه ممکن است سیریزا بتواند بسیاری از رای دهندگان یونانی را اغوا کند، چشم انداز روی کار آمدن یک حزب چپگرا در کشوری که سنگین ترین بار بدهی ها را در اروپا بر دوش دارد، موجب بروز نگرانی در بازارها و نیز پایتخت های اروپایی شده است.

آنتونیس ساماراس، نخست وزیر یونان به نمایندگان پارلمان هشدار داده که چنانچه نتوانند رئیس جمهور جدیدی انتخاب کنند، خطر خروج فاجعه آمیز یونان از حوزه یورو، وجود دارد.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption سیریزا در انتخابات پارلمان اروپا پیروز شد و در نظرسنجی‌ها هنوز از سایر احزاب جلوتر است

ارزش سهام در بازار بورس آتن در تاریخ ۹ دسامبر بیشترین میزان کاهش را داشت. در همین حال در میان نا مطمئن بودن وضعیت سیاسی هزینه اخذ وام توسط دولت به طور سرسام آوری افزایش یافته.

شماری از مقامات ارشد اروپایی، رأی دهندگان یونانی را ترغیب کرده اند که از دولت که ائتلاف محافظه کاران و سوسیال دموکراتهاست، حمایت کنند. ژان-کلود یونکر، رئیس کمیسیون اروپا اخیرا در اشاره به احتمال برگزاری انتخابات عمومی در یونان به روزنامه نگاران گفت: "من نمی خواهم نیروهای افراطی بر سر کار بیایند. من چهره های آشنا را ترجیح می دهم."

'هنوز هم رادیکال'

ولی اگر چه ممکن است دفتر حزب سیریزا با تصویر رزا لوکزمبورگ تزیین شده باشد، سیریزا مانند عده ای از سوسیالیست های رادیکال اروپا که به اتفاق رزا لوکزمبورگ، حدود یک قرن قبل گروه "اسپارتاسیست ها" را در آلمان تشکیل داده بودند، یک نیروی انقلابی نیست.

در حالی که سیریزا به کسب قدرت واقعی نزدیک تر می شود، بسیاری از مواضع انعطاف ناپذیر خود را معتدل تر کرده و سعی کرده حتی با صاحبان صندوق های سرمایه گذاری آتن کنار بیاید. سیریزا خود را متعهد کرده که یونان را در حوزه یورو نگه دارد و به وام دهندگان اطمینان داده که در ارتباط با مسئله قروض یونان،، یک جانبه تصمیم نخواهد گرفت.

یانیست واروفاکیس، کارشناس اقتصاد سیاسی، می گوید: "پیشنهادهای سیاسی سیریزا نه تنها مخرب نیست بلکه یک راه حل منطقی برای بیرون آمدن از ریاضت اقتصادی و شانسی برای جایگزین کردن قوانین موجود ناظر بر تضمین وام ها با قوانین تازه است."

او می افزاید: "اولویت با مذاکرات مجدد با وام دهندگان است. سیریزا باید در باره سه ورشکستگی دامنه دار در کشور یعنی بدهی های دولت و ورشکستگی بخش خصوصی و بانک ها حقیقت را بگوید. چیزی که هیچ یک از دولت های یونان تا کنون انجام نداده اند. آنها باید پیشنهاداتی را عنوان کنند که برای یک فرد معمولی آلمانی منطقی باشد."

ولی سیریزا و رهبر چهل ساله اش هنوز ازنظر بسیاری از یونانی ها و نیز اتحادیه اروپا ناشناخته و دارای خصوصیات بالقوه خطرناک است.

آقای سیپراس، به بازارها هشدار داده که آنچه را که دولت او به آنها خواهد گفت، اعم از این که با آن موافق باشند یانه، باید قبول کنند. این هشدار در حالی است که سیریزا قول داده بودجه هزینه های عمومی را افزایش دهد، در جهت عکس برنامه خصوصی سازی کار کند، حقوق کارمندان و نیز بازنشستگان را افزایش داده و با لغو قوانین تضمین وام ها، دست بازارها را باز بگذارد.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption پرتره رزا لوکزمبورگ، مارکسیست انقلابی در دفتر کار نیکوس سامانیدیس

نیکوس سامانیدیس، تاکید می کند که علیرغم خروج برق آسای حزب از گمنامی و تحکیم موقعیت حزب در طی اندکی بیش از دو سال، چشم انداز به قدرت رسیدن سبب تضعیف طبیعت رادیکال حزب نشده است: "روشن است که ثروتمندان، نخبگان، بازارها و اشخاص بی نهایت پولدار یعنی آن ده درصدی که در صدر قرار دارند، برای نگرانی دلیل دارند. آنها مزایای خود را از دست خواهند داد."

آقای سامانیدیس می افزاید شمار رای دهندگان به حزب سیریزا افزایش یافته ولی بحران کنونی سبب شده که ماهیت رادیکال حزب همچنان پابرجا باقی بماند. او می گوید سیریزا هرگز ارتباط خود را با خیابان ها و جنبش های اجتماعی که سیریزا برخاسته از آنهاست، قطع نخواهد کرد.

سیریزا در سال ۲۰۰۴ به صورت ائتلاف گروه ها و احزابی که از مائوئیست ها گرفته تا حزب سبزها را شامل می شد، تاسیس شد. قبل از سال ۲۰۱۲ تعداد رای دهندگان به این ائتلاف در انتخابات بسیار ناچیز بود و هیچوقت از ۵ درصد آراء تجاوز نمی کرد.

ولی در سال ۲۰۱۲ در اوج بحران یونان، حزب سیریزا در انتخابات عمومی ژوئن همان سال با کسب ۲۷ درصد آراء سیاستمداران یونان را غافلگیر کرد. در این انتخابات سیریزا از حزب سوسیال دموکرات پیشی گرفت و به صورت دومین حزب بزرگ کشور درآمد. در انتخابات پارلمان اروپا در ماه مه ۲۰۱۴ نیز حزب سیریزا با کسب ۲۷ درصد آراء به پیروزی چشمگیری نایل شد.

آقای سیپراس، که جوانترین رهبر سیاسی در تاریخ یونان است در تبدیل سیریزا از یک حزب کوچک به یک حزب حاکم بالقوه، نقش مهمی داشته. او که شخص خوش قیافه ای است به مهارت در سخنوری شهرت دارد و کراوات نمی زند. آقای سیپراس در سال ۲۰۰۸ رهبر حزب سیریزا شد و یک سال بعد به پارلمان یونان راه یافت.

کریستوفوروس ورنارداکیس، استاد علوم سیاسی دانشگاه ارسطو در تسالونیکی و صاحب یک موسسه نظرسنجی می گوید: "دلیل این امر این بود که سیپراس جوان است و هراس به دلش راه نمی دهد. او یک حزب تدافعی چپگرا را به صورت انتخاب معقولی برای تشکیل دولت درآورد."

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption همکاران آلکسیس سیپراس او را فردی مردمی می‌دانند اما منتقدانش می‌گویند او مغرور است

باوجود این که تردیدی نیست که آقای سیپراس دارای کاریزما است، بعضی از مقاماتی که او را شخصا می شناسند از او به عنوان "یک فرد معمولی شریف" یاد می کنند.

ولی از سوی دیگر منتقدانش او را یک شخص متکبر، بی تجربه و تشنه قدرت معرفی می کنند و می گویند او سیاستمداری است که به طور مستقل کار می کند و حاضر است برای کسب قدرت، یونان را فدا کند.

ولی نیکوس کارانیکاس، دوست قدیمی آقای سیپراس، این انتقادات را رد می کند و می گوید اگر چه از همان بدو امر معلوم بود که او یک رهبر است ولی مدتی طول کشید تا در اثر ترغیب ما پا پیش بگذارد و رهبری سیریزا را قبول کند.

آقای کارانیکاس اضافه می کند که رهبر سیریزا هنوز در محله ای که ساکنانش از طبقه متوسط هستند زندگی می کند و تجربیات اولیه حرفه ای اش را هنگامی که به عنوان یک مهندس راه و ساختمان کار می کرد کسب کرده.

مقامات سیریزا اگر چه برای پیروزی تاریخی چپگراها روز شماری می کنند، خود را برای یک مبارزه طولانی نیز آماده کرده اند. آقای کارانیکاس میگوید: "سیریزا اکنون برای نسل من پایان فاجعه را فراهم آورده. ما هراسی از حکومت کردن نداریم."

'ایجاد هراس در مردم'

اولین نبرد حزب از امروز با اولین رای گیری پارلمانی برای انتخاب رئیس جمهوری جدید شروع می شود.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption ژان-کلود یونکر، رئیس کمیسیون اروپا گفته است که نمی‌خواهد در یونان نیروهای افراطی بر سر کار بیایند

برخی از تحلیلگران پیش بینی می کنند که تجدید نگرانی ها از آینده یونان در حوزه یورو، سبب خواهد شد که دولت، رای کافی نمایندگان را جهت پیروزی نامزد پیشنهادی اش برای ریاست جمهوری به دست آورد، و در صورت برگزاری انتخابات عمومی همین نگرانی موجب خواهد شد که باز هم طرفداران دولت ائتلافی پیروز شوند.

آلکسیس سیپراس، این تاکتیک را رد کرده و می گوید این سناریویی است که نخست وزیر یونان و مقامات اتحادیه اروپا برای ترساندن مردم از پیروزی سیریزا ترسیم کرده اند.

با توجه به این که نظر سنجی آغاز هفته نشان می داد که فاصله پیشی گرفتن سیریزا بر حزب حاکم اندکی کاهش یافته، به نظر می رسد برخی از یونانی ها معتقدند خطر متوجه از جانب سیریزا واقعی است.

ولی عده ای دیگر مانند پاناگیوتیس ماکریدیس، پیشخدمت یک قهوه خانه، از آنچه که آن را ایجاد نگرانی و ترساندن مردم توسط دولت، اتحادیه اروپا و پایتخت های اروپایی می دانند، عصبانی هستند.

وی می گوید: "پس ژان-کلود یونکر به من می گوید به چه کسی رأی دهم؟ من خیال رای دادن به سیریزا را نداشتم ولی حالا ممکن است این کار را بکنم."

مطالب مرتبط