دیوانعالی مصر محکومیت خبرنگاران الجزیره را نقض کرد

Image caption ز راست به چپ: بازداشت گرسته، محمد و فهمی نتیجه اختلافات سیاسی منطقه‌ای دانسته شده است

دستور رسیدگی مجدد به پرونده اتهامی سه خبرنگار شبکه تلویزیونی الجزیره صادر شده است.

روز پنجشنبه، ۱۱ دی (۱ ژانویه)، گزارش شد که قضات دیوانعالی مصر این کشور پس از رسیدگی به پرونده اتهامی علیه پیتر گرسته، تبعه استرالیا، باهر محمد، روزنامه نگار مصری، و محمد فهمی، رئیس دفتر شبکه خبری الجزیره در مصر و دارای تابعیت دوگانه مصری و کانادایی، رای دادگاه بدوی را نقض کرده و این پرونده را به دادگاه دیگری ارجاع داده‌اند.

این سه نفر در ماه دسامبر سال ۲۰۱۳ بازداشت و بعدا به تبلیغات کذب علیه مصر و انتشار گزارش‌های مضر به امنیت این کشور متهم و به این اتهامات محاکمه شدند. طبق رای دادگاه بدوی، هر یک از آنان به هفت سال حبس محکوم شد. دادگاه باهر محمد را به جرم نگهداری اسلحه غیرمجاز به سه سال حبس اضافی نیز محکوم کرد.

برخورد دولت مصر با این سه نفر انتقاد شدید جامعه بین‌المللی و بسیاری از دولت‌های غربی را به دنبال آورد. بسیاری از نهادهای مدافع حقوق بشر و انجمن‌های حمایت از روزنامه نگاران، بازداشت و محاکمه آنان را دارای انگیزه سیاسی توصیف کردند.

اواخر ماه نوامبر، عبدالفتاح السیسی، رئیس جمهوری مصر، در مصاحبه‌ای با یک شبکه تلویزیونی فرانسوی، امکان عفو خبرنگاران زندانی شبکه الجزیره را مطرح کرد. پیشتر، وی قانونی را امضا کرده بود که به رئیس جمهوری اجازه می‌داد اتباع خارجی زندانی در مصر را از این کشور اخراج کند و به این ترتیب، امکان آزادی دو شهروند استرالیایی و کانادایی فراهم آمده است.

حق نشر عکس Reuters
Image caption از نظر مقامات مصری خبرنگاران الجزیره از طرفداران اخوان‌المسلمین حمایت می‌کردند

السیسی در مصاحبه‌ اختصاص با شبکه تلویزیونی فرانسه گفته بود که هنگام بازداشت این خبرنگاران خود او سمت ریاست جمهوری را برعهده نداشت و "در موقعیت تصمیم گیری در مورد وضعیت آنان" نبود در غیر اینصورت، "به خاطر امنیت و صلاح مصر، تصمیم می‌گرفتم آنان را از کشور اخراج کنم و به این ترتیب، یک بار و برای همیشه، به این ماجرا خاتمه دهم."

به گفته وکیل مدافع این سه نفر، دیوانعالی در جلسه استماع درخواست تجدید نظر، که تنها چند دقیقه به طول انجامید، با درخواست آزادی متهمان با قید وثیقه موافقت نکرد و سه متهم تا زمان برگزاری دادگاه جدید همچنان محبوس خواهند بود. وی ابراز امیدواری کرده است که محاکمه مجدد این سه نفر "ظرف یک ماه" انجام شود و دادگاه به بی‌گناهی آنان رای دهد.

منابع مالی شبکه تلویزیون ماهواره‌ای الجزیره را قطر تامین می‌کند و برخی ناظران، بازداشت و محاکمه این سه خبرنگار را جنبه‌ای از فراز و نشیب در روابط مصر با قطر تلقی کرده‌اند.

Image caption تظاهرات کارکنان بی بی سی. بازداشت خبرنگاران الجزیره بازتاب گسترده‌ای در جهان داشت

در دوره ریاست جمهوری محمد مرسی، رئیس جمهوری اسلامگرای مصر که به گروه اخوان‌المسلمین تعلق داشت، قطر از جمله حامیان جدی دولت او بود و کمک‌های مالی گسترده‌ای را در اختیار مصر قرار می‌‌داد. در ژوئیه سال ٢٠١٣، در پی تظاهرات گسترده ضد دولتی در قاهره و چند شهر دیگر، ارتش مصر رئیس جمهوری را برکنار کرد و یک دولت انتقالی زمام اداره کشور را در دست گرفت.

اقدام ارتش مصر با استقبال برخی کشورهای عرب، به خصوص عربستان سعودی مواجه شد اما ناخرسندی قطر را برانگیخت. در جریان چند ماه تظاهرات گروه اخوان‌المسلین علیه دولت انتقالی، ظاهرا از نظر مقامات مصری، شبکه الجزیره گزارش‌ها و تحلیل‌هایی علیه دولت انتقالی منتشر می‌کرد.

در جریان تحولات چند سال اخیر منطقه، اختلافاتی بین قطر و همسایگان عرب آن کشور، به خصوص عربستان سعودی و امارات متحده عربی بروز کرد اما با قدرت گرفتن اسلامگرایان افراطی در منطقه، در هفته‌های گذشته تلاش‌هایی برای بهبود روابط بین این کشورها صورت گرفته است. به گفته برخی ناظران، در شرایط حساس کنونی، ممکن است نرمش مصر در قبال سه خبرنگار بازداشتی الجزیره نشانه تمایل به بهبود روابط با قطر باشد.

مطالب مرتبط