بلغارستان و نگرانی مقام‌های غربی

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption بعد از آن‌که بلغارستان از ادامه کار در ساحل دریای سیاه سر باز زد، روسیه پروژه خط لوله گاز ساوت استریم را تعطیل کرد

این روزها بلغارستان به‌خاطر دیدارهای خارجی پی‌درپی کانون توجه رسانه‌هاست.

چهارشنبه‌ ۱۴ ژانویه فیلیپ هموند، وزیر خارجه بریتانیا به صوفیه رفت، و یک روز بعد جان کری، وزیر خارجه ایالات متحده. اواخر همین ماه هم قرار است ینس اشتولتنبرگ، دبیر کل ناتو، به صوفیه برود. پرسش این‌جاست که این‌ها دنبال چه می‌روند؟ و مهم‌تر این‌که آیا به اهدافی که از این سفرها دارند، می‌رسند؟

پاسخ پرسش اول را می‌شود فهرست‌وار داد: منابع گاز، جنگ در شرق اوکراین، تروریسم بین‌المللی، مهاجرت – قانونی و غیرقانونی – و وضع اسف‌بار نیروهای دفاعی بلغارستان.

آقای کری در پایان سفری سرگیجه‌آور به صوفیه رسید. از هند گرفته تا مذاکره در ژنو و دست آخر فرانسه.

زمان‌بندی این سفرها هم البته خالی از اهمیت نیست. ماه گذشته ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، پروژه خط لوله گاز مهم "ساوت استریم‌" را تعطیل کرد و بلغارستان را متهم کرد که در برابر فشار آمریکا و اتحادیه اروپا تسلیم شده است.

رسلان استفانف از مرکز مطالعات دموکراسی در صوفیه می‌گوید: "بلغارستان برای آمریکا مهم است، چون کشوری‌ است در خط مقدم، کشوری‌ که برای نفوذ روسیه در بالکان و بقیه اروپا مهم است."

آقای استفانف معتقد است آمریکا دیگر به توانایی اروپا برای جلوگیری از نفوذ روسیه اعتماد ندارد، و به بلغارستان به‌ چشم "متحدی قابل‌اطمینان برای ایالات متحده" نگاه می‌کند. هرچند که روسیه هنوز در این کشور، به‌ویژه در حوزه انرژی، نفوذ فراوان دارد. معتقد است: "بهترین کاری که آمریکا در مقطع فعلی، و در کوتاه‌مدت، می‌تواند بکند، اطمینان دادن به مقام‌های بلغارستان است."

در همین حال، هفته‌ای که گذشت بویکو بوریسف، نخست‌وزیر بلغارستان، به بروکسل رفته بود تا با کمیسیون اروپا برای این‌که کشورش به ایستگاهی مرکزی برای فرستادن گاز به اروپا تبدیل شود، لابی کند. آن موقع قرار بود خط لوله ساوت استریم روسیه از زیر دریای سیاه رد شود و به بلغارستان برسد.

بلغارستان هم مثل بقیه کشورهای اروپایی که به گاز روسیه وابسته‌اند، دنبال یک سیاست واحد انرژی برای اتحادیه اروپاست – به‌خصوص خط ساخت لوله‌های بیشتر بین شمال و جنوب، و ایستگاه‌های رابط در مسیر خط لوله، از جمله بین بلغارستان و یونان.

مسیر مهاجرت

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption هفته‌ای که گذشت یک شهروند فرانسوی که مظنون به ارتباط با مهاجمان به نشریه شارلی ابدو است در دادگاهی در بلغارستان حاضر شد

مدتی‌ست ناتو به بلغارستان فشار می‌آورد که بودجه دفاعی‌اش را تا ۲ درصد درآمد ناخالص ملی – که از شرط‌ های عضویت ناتو است – بالا ببرد. نیروی نظامی بلغارستان شدیدا به قطعات یدکی و کمک‌های فنی روس‌ها وابسته است. این کشور همچنین برای حفاظت از حریم هوایی اش وابسته به یونان است.

از سوی دیگر بلغارستان در مسیر اسلام‌گرایانی که از اروپا به سوریه می‌روند قرار گرفته. فریتز جولی یواکین، یک فرانسوی که روز اول ژانویه توسط نیروهای مرزی بلغارستان در اتوبوسی به مقصد استانبول بازداشت شد، شریف کواشی، یکی از برادران مهاجم به دفتر نشریه شارلی ابدو، را می‌شناخت.

آن‌طور که مقام‌های قضایی فرانسه می‌گویند، آقای یواکین و برادران کواشی عضو یک شبکه اسلام‌گرا در پاریس بوده‌اند. او البته این اتهام را رده کرده و گفته است که با دوست‌دختر و پسر سه ساله‌اش برای تعطیلات به ترکیه می‌رفته.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption یکی از محورهای مذاکره وزیر خارجه بریتانیا (چپ) در سفر اخیرش به بلغارستان، تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه روسیه بود

ژنرال کیرچو کیرف، رئیس سابق سازمان اطلاعاتی بلغارستان، می‌گوید: "اگر اطلاعات موثق از متحدانمان نگرفته باشیم، مهار کردن پیکارجوهای اسلام گرا که از بلغارستان رد می‌شوند برای نیروهای ویژه ما بسیار مشکل است."

یکی دیگر از مشکلات دولت بلغارستان مهاجرت سوری‌ها، افغان‌ها، پاکستانی‌ها و عراقی‌ها به این کشور است. طبق آمار دولت بلغارستان، سال گذشته ۳۸۵۰۰ نفر تلاش کرده‌اند غیرقانونی وارد این کشور بشوند – چیزی حدود دو برابر سال ۲۰۱۳.

همین هفته دولت بلغارستان اعلام کرد تصمیم گرفته ۸۲ کیلومتر دیگر نرده محافظ در مرزش با ترکیه بکشد.

در حالی که به انتخابات سراسری بریتانیا هم نزدیک می‌شویم، موضوع شهروندان بلغار و رومانیایی که برای کار به بریتانیا می‌آیند هم جزو محورهای مذاکره وزیر خارجه و مقام‌های بلغارستان بوده است.