سهم راست افراطی در اوکراین

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption گردان داوطلب آزوف توسط یک گروه راست افراطی رهبری می شود و از نمادهای نئونازیستی مثل قلاب گرگ استفاده می‌کند

از زمان تظاهرات گسترده فوریه سال ۲۰۱۴ در اوکراین که به برکناری ویکتور یانوکوویچ منجر شد، دولت روسیه رهبران حکومت جدید اوکراین را "خونتای فاشیست‌ها" و مرکب از سیاستمداران نئونازی و ضد یهودی می داند که هدف آنها سرکوب و نابود کردن روس زبانان اوکراین است.

روسیه نمی تواند این ادعای خود را ثابت کند و شواهد هم نشان می دهند که این اتهام نادرست است. به عنوان نمونه در جریان انتخابات پارلمانی اوکراین احزاب و گروههای راست افراطی حتی نتوانستند حداقل پنج درصد آرا لازم برای ورود به پارلمان را به دست بیاورند. البته اگر این گروهها با هم متحد شده و رای خود را روی هم می ریختند می توانستند از این مرز عبور کرده و وارد پارلمان شوند.

تنها یکی از اعضای دولت جدید اوکراین با احزاب ناسیونالیست و راست افراطی ارتباط دارد ولی به جرات می توان گفت که او یک نئونازی و یا فاشیست نیست. درعین حال رییس فعلی مجلس اوکراین یک یهودی است و پس از ریاست جمهوری و نخست وزیری او قدرتمندترین مقام در سیستم سیاسی کشور را برعهده دارد.

اما بسیاری از مقامات ارشد در حکومت جدید اوکراین و حتی رسانه های کشور ادعا می کنند که در سیاست این کشور هیچ اثری از راست افراطی و یا نئونازیسم وجود ندارد. این ادعای آنها هم کاملا نادرست است.

به همین خاطر حضور و دخالت نیروهای راست افراطی در سیاست اوکراین به یک موضوع بسیار حساسی بدل شده و اکثر سیاستمداران و رسانه های کشور از برخورد با آن طفره می روند. مقامات دولتی و رسانه های اوکراین به هیچ وجه حاضر نیستند به حضور فعال نیروهای راست افراطی اعتراف کنند چون این کار به نفع ماشین تبلیغاتی دولت روسیه تمام خواهد شد.

اما تکذیب همه جانبه و مطلق فعالیت نیروهای راست افراطی درعین حال باعث می شود که این گروهها بدون هیچ کنترل و محدودیتی به فعالیت خود ادامه دهند. به خاطر طفره رفتن از گفتن واقعیت، بسیاری از مردم اوکراین حتی نمی دانند که چنین گروههایی وجود دارند و نمی دانند نئونازیسم و فاشیسم چیست و اهداف و سیاست های این گروهها کدامند.

'میهن پرست' جنجالی

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption پترو پروشنکو رییس جمهور اوکراین (سمت راست) شانه سرخی کوروتکیخ تبعه بلاروس و متهم به وابستگی به گروههای نئونازی را نوازش می‌کند

به عنوان نمونه وقتی که پترو پروشنکو رییس جمهور اوکراین به فردی که گروههای مدافع حقوق بشر او را یک "نئو نازی اهل بلاروس" توصیف کرده اند پاسپورت و تابعیت اوکراین را هدیه کرد، نهادهای دولتی و رسانه های اوکراین سعی کردند این موضوع را بپوشانند و از ایجاد حساسیت جلوگیری کنند.

روز پنجم دسامبر رییس جمهور اوکراین در مراسمی رسمی به جنگجویانی که سرسختانه از فرودگاه اصلی منطقه دونتسک در مقابل حملات شورشیان مورد حمایت روسیه دفاع کرده بودند، مدال اعطا کرد.

یکی از جنگجویانی که مدال دریافت کرد سرهی کوروتکیخ نام دارد و اهل بلاروس است. رییس جمهور اوکراین علاوه بر مدال تابعیت اوکراین را نیز به او اعطا کرد و "خدمات و از خودگذشتی" او را ستایش کرد.

وبسایت ریاست جمهوری اوکراین عکسی از این مراسم چاپ کرد که در آن می بینیم ریس جمهور با حالتی دوستانه شانه سرهی کوروتکیخ را که لباس نظامی به تن دارد نوازش می کند.

صاحبنظران اوکراینی که فعالیت گروههای راست افراطی را از نزدیک دنبال می کنند از این اقدام رییس جمهور اوکراین انتقاد کردند. آنها می گویند سرهی کوروتکیخ یکی از اعضای حزب راست افراطی روسیه به نام حزب وحدت ملی بوده و از بنیانگذاران یک گروه نئونازی به نام انجمن ناسیونال سوسیالیست روسیه است.

به گفته آنتون شخووتسف پژوهشگر اوکراینی، هدف اصلی انجمن ناسیونال سوسیالیست" آمادگی برای یک جنگ نژادی است."

آنتون شخووتسف می گوید این تبعه بلاروس به جرم مشارکت در یک بمب گذاری در سال ۲۰۰۷ در مرکز شهر مسکو محکوم شده و در سال ۲۰۱۳ نیز به خاطر حمله با سلاح سرد به یک فعال ضد فاشیست در مینسک پایتخت بلاروس بازداشت شد. او بعدها به خاطر ناکافی بودن شواهد از زندان آزاد شد.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption سرخی کوروتکیخ از جمله جنگجویانی بود که در ویرانه های فرودگاه ناحیه دونتسک زیر حملات شورشیان مقاومت کردند

هر چند جزییاتی که در مورد جرایم این فرد ارائه می شود تا امروز بیشتر جنبه اتهام دارند تا شواهد مستند، ولی به گفته هالیا کویناش یک فعال حقوق بشر در اوکراین، اگر این اتهامات ثابت شوند محکومیت این فرد قطعی است.

در آن زمان مقامات دولت اوکراین ادعاهای مربوط به وابستگی سرخی کوروتکیخ به گروههای نئونازی را تکذیب کرده و گفتند همه این ادعاها تبلیغات سوء برای بدنام کردن اوست. والنتین نالیوایچنکو رییس اداره امنیت اوکراین گفت:"اداره ضد جاسوسی هیچ اطلاعاتی در دست ندارد که ثابت کند نباید تابعیت اوکراین به این فرد داده شود."

حقیقت این است که گروههای نئونازی هر چند تعدادشان کم است ولی به یک بازیگر دائمی و فعال در صحنه سیاست اوکراین بدل شده اند.

گردان آزوف

همانطور که مورد سرخی کوروتکیخ نشان داد ناسیونالیست ها و راست های افراطی اوکراین به یک بخش موثر از جنگ مسلحانه با شورشیان مورد حمایت روسیه در شرق اوکراین بدل شده اند. جالب اینجاست که تعداد زیادی از افراد گروههای راست افراطی روسیه نیز به شرق اوکراین آمده و در صفوف شورشیان با نیروهای دولتی می جنگند.

به خاطر نقش جنگجویان راست افراطی در مبارزه با شورشیان، این گروهها به مرور توانسته اند در افکار عمومی کشور حدی از پذیرش و حمایت را جلب کنند هر چند حقیقت این است که اکثریت مردم نمی دانند افکار و اعتقادات واقعی این گروهها چیست.

یکی از این دسته های راست افراطی با گرایشهای نئونازی گردان آزوف است. رهبری آن در دست گروهی است به نام "میهن پرستان اوکراینی" که یهودیان و سایر اقلیت های مذهبی و قومی را "مافوق انسان" تلقی کرده و طرفدار "جنگ صلیبی سفیدپوستان مسیحی" علیه تمامی این اقلیت هاست.

این گروه سه نماد مشخص نازیسم را در اجتماعات و پلاکاردهای خود به نمایش می گذارد: نشان موسوم به قلاب گرگ، نشان موسوم به خورشید سیاه و بالاخره نشان اسکلت سیاه که در دوران حکومت آلمان نازی نشان تشکیلات مخوف اس اس بود.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption به نظر می رسد که گردان آزوف از حمایت ویژه چند مقام ارشد دولت اوکراین برخوردار است

گردان آزوف فقط یک مورد از بیش از ۵۰ گروه و تشکیلات داوطلبی است که نیروهای آن در درگیریهای شرق اوکراین با شورشیان می جنگند. اکثریت این گروههای داوطلب ظاهرا به راست افراطی و نئونازیست های اوکراین وابسته نیستند. ولی به نظر می رسد که گروههای راست افراطی و نئونازیست از حمایت ویژه چند مقام ارشد در دولت اوکراین برخوردارند که از آنها می توان به این افراد اشاره کرد

  • آرسن آواکف وزیر کشور و آنتون گراشچنکو معاون او، به طور فعال از نامزدی آندری بیلتسکی فرمانده گردان آزوف و جنگجویان گروه نئونازی "میهن پرستان اوکراینی" برای عضویت در پارلمان کشور حمایت کردند.
  • وادیم ترویان، یکی دیگر از رهبران گردان آزوف و "میهن پرستان اوکراینی" چندی پیش به مقام ریاست اداره پلیس شهر کی یف و ناحیه اطراف آن منصوب شد.
  • سرهی کوروتکیخ، تبعه بلاروس که گروههای مدافع حقوق بشر او را یک نئونازی می دانند، عضو گردان آزوف است.

رسانه های اوکراین در مورد این موضوعات به شکل محسوسی سکوت کرده اند. اخیرا یکی از روزنامه ها و وب سایت های خبری معتبر اوکراین به نام "ساحل غربی" یک گفتگوی مفصل با وادیم ترویان را چاپ کرد که در آن هیچ سئوالی در مورد وابستگی او به گروههای نئونازی و یا دیدگاههای سیاسی او مطرح نشد.

وقتی که خبرگزاری اوکراینی اونیان نیز خبر مربوط به اعطای مدال توسط رییس جمهور را با تیتر "پروشنکو به یک نئونازی اهل بلاروس تابعیت اوکراین را اهدا کرد" پوشش داد، به فاصله کوتاهی این خبر از وب سایت خبرگزاری حذف شد و به جای آن گزارشی منتشری شد که در ادعاهای مربوط به وابستگی این فرد به گروههای نئونازی مسکوت ماند.

سردبیر خبرگزاری اونیان در پاسخ به درخواست ما حاضر نشد در مورد تغییر این خبر اظهار نظر کند.

این سکوت خبرگزاریها و رسانه های اوکراینی در مورد گروههای راست افراطی مخاطرات زیادی در برخواهد داشت. صاحبنظران می گویند فعالیت های بدون کنترل گردان آزوف که رسانه های غربی به شکل گسترده ای آن را پوشش داده اند، به وجهه حکومت جدید اوکراین لطمه زده و به تبلیغات و پروپاگاندای روسیه کمک می کند.

هر چند به یقین می توان گفت که حکومت اوکراین در کنترل فاشیست ها نیست ولی به نظر می رسد که راست افراطی به روشهای مختلف در ارکان حکومت و ازجمله پلیس و نیروهای امنیتی نفوذ دارد.

افکار عمومی اوکراین از این واقعیات خبر ندارند و سئوال مهم این است که چرا هیچکس حاضر نیست حقیقت را به مردم بگوید.

مطالب مرتبط