دموکراسی در بریتانیا از زبان یک نماینده پارلمان

Image caption تالار وست مینستر

"ما صدها سال جنگیدیم و خون‌های زیادی ریخته شد، تا به جایی برسیم که اختیار مردم، به دست خودشان بیفتد". این حرفهای آلیستر برت است، نماینده مجلس عوام که در ۷۵۰ سالگی پارلمان بریتانیا میزبان ما شد تا توضیح دهد که دموکراسی پارلمانی بریتانیا چطور عمل می‌کند.

بعد از عبور از دستگاه های پلیس و کنترل وسایل فیلمبرداری، وارد راهرویی شدیم که مثل اغلب جاهای پارلمان، قدیمی است. راهرویی باریک ما را به تالار وست مینستر می رساند. تالاری که بیش از ۹۰۰ سال پیش و قبل از تولد دموکراسی ساخته شده است و تقریبا تنها بخش پارلمان است که تغییر چندانی نکرده. تالاری عظیم با دیوارهای سنگی قطور و سرد، سقفی چوبی و پنجره هایی در انتهای آن که پر است از نقشهای قدیمی مسیحی. جایی که شاهد سخنرانی ها، تاجگذاری ها و مراسم ترحیم بسیاری از پادشاهان بریتانیا بوده است.

تالار وست مینستر، به مجلس عوام راه دارد. جایی که گروهی از ۶۵۰ نماینده مجلس، که اکثرشان از دو حزب کارگر و محافظه کار هستند، از جمله آلیستر برت، هر روز در آن دیدار می کند.

آقای برت می گوید: "در مجلس عوام، لایحه ها را به بحث می گذاریم و تصویب می کنیم، از وزرا سوال می پرسیم و ساعت ۱۲ هر چهارشنبه، نخست وزیر را به چالش می‌کشیم. نماینده ها نیم ساعت فرصت دارند که درباره هر موضوعی که می خواهند، شش سوال از نخست وزیر بپرسند. سوالها از قبل با نخست وزیر هماهنگ نمی شود و او باید درباره همه موضوع ها آمادگی پاسخگویی داشته باشد."

دور و بر ما، پر بود از جهانگرد و گروه های بزرگ و کوچک دانش آموزان که برای بازدید از مجلس و تالار وست مینستر آمده بودند. به دیوارها، پوسترهایی نصب شده بود درباره برنامه هایی که برای امسال ترتیب داده شده است.

Image caption آقای برت در حال سخنرانی در صحن پارلمان

بریتانیا امسال هشتصدمین سالگرد دموکراسی را جشن می گیرد. در سال ۱۲۱۵ میلادی سندی به امضای پادشاه وقت رسید که قدرت را از انحصار او خارج کرد. سندی به نام مگنا کارتا که نقطه آغاز دموکراسی در بریتانیا شد.

سند مگنا کارتا، برای اولین بار، انحصار قدرت را از دست پادشاه خارج کرد. اما مسیر رسیدن به دموکراسی امروز بریتانیا، مسیر طولانی و پر فراز و نشیبی بود. نمایندگان مجلس اوایل فقط زمین داران بزرگ و اعیان بودند. سالها طول کشید و اصلاحات زیادی اتفاق افتاد تا بالاخره مجلس به جایی رسید که نمایندگان همه مردم به آن راه پیدا کنند. مردمی که به گفته آلیستر برت، بر هر سازمان و نهادی ارجحیت دارند.

"ملکه در این کشور، صرفا سمتی تشریفاتی دارد. بر اساس سنت هر سال مجلس را بازگشایی می کند و بودجه سالانه را اعلام می کند، اما همان را هم نخست وزیر برای او می نویسد. مجلس عوام، بر مجلس اعیان هم ارجحیت دارد."

اعضای مجلس اعیان منتخب مردم نیستند. در گذشته، اعیان و ثروتمندان عضو این مجلس بودند اما حالا، هر کسی که خدمتی به بریتانیا کرده باشد، می تواند به این مجلس راه پیدا کند. به گفته آقای برت، اگر اختلافی بین مجلس عوام و اعیان پیش بیاید، مجلس عوام که منتخب مردم است، حرف آخر را می زند.

به گفته این نماینده حزب محافظه کار، مردم اجازه دارند بدون وقت قبلی، همه جلسات مجلس را که به طور زنده از یک شبکه تلویزیون هم پخش می شود، از نزدیک ببینند.

آنها هم چنین می توانند در جلسات کمیسیون های مختلف مجلس شرکت کنند که با جزئیات بیشتر لوایح پیشنهادی را بررسی و بر کار وزارتخانه ها نظارت می کنند.

در سرمای استخوان سوز دی ماه لندن، ماندن در تالار هزار و پانصد متری مربع شکل کار آسانی نیست. آلیستر برت از ما دعوت کرد که به دفترش برویم.

بعد از گذشتن از راهروهای نسبتا تاریک و سرد تالار وست مینیستر، از ساختمان اصلی خارج شدیم و به ساختمانی در همان مجموعه پارلمان رفتیم که قبلا ساختمان پلیس اسکاتلندیارد بوده اما حالا تبدیل شده به دفتر کار نماینده ها.

دفتر آقای برت، اتاق کوچکی است با دو مبل چرمی یشمی رنگ و یک میز چهار نفره ناهارخوری. یک میز تحریر و یک مبل سه نفره. یک شومینه که دیگر از آن استفاده نمی شود و رویش را گچ گرفته اند. منشی او همسرش است که در اتاق کناری کار می کند. آقای برت می گوید که مردم را در همین دفتر ملاقات می کند.

Image caption دفتر آقای برت در ساختمان پارلمان است

آلیستر برت ۶۰ ساله است، حقوق خوانده و تقریبا همه عمرش نماینده مجلس بوده. از او می پرسم چه کسی می تواند نماینده مجلس شود؟

"هر کسی که گذرنامه بریتانیایی داشته باشد، حتی اگر متولد جایی به غیر از بریتانیا باشد می تواند نامزد انتخابات شود، با هر دین و مذهبی."

آقای برت می گوید که برای اطمینان از سلامت انتخابات، احزاب، افراد مستقل و مردم عادی ناظرانی دارند که بر روند رای گیری و شمارش آن نظارت می کنند. به حوزه های مختلف شمارش آرا سرکشی می کنند و بالای سر شمارش کننده ها می ایستند تا مطمئن شوند رای جا به جا نمی شود.

هر کسی، با هر گرایش سیاسی می تواند با نماینده اش در پارلمان تماس بگیرد. از طریق نامه، ایمیل و تماس تلفنی. اخیرا یکی از ساکنان منطقه ای که آقای برت نماینده اش است، با او تماس گرفته و گفته به دلیل تزریق خون آلوده در بیمارستانی مریض شده است. آلیستر برت، مشغول نوشتن یک سخنرانی درباره این موضوع بود که قرار بود روز بعد، در مجلس عوام آن را به بحث بگذارد. او آنجا سعی خواهد کرد که نمایندگان دیگر را با خود همراه کند تا به دولت فشار بیاورند و به آسیب دیدگان غرامت بپردازند و متخلفین را بازخواست کنند. او فردا روز شلوغی دارد، وقت ما دیگر تمام شده است.

قبل از خروج می گوید: "هیچ حاکمی دوست ندارد قدرت را با کسی تقسیم کند. ما، صدها سال جنگیدیم و خونها ریخته شد تا به دموکراسی رسیدیم. دموکراسی آسان به دست نمی آید."