به جان لیتویننکو دوبار دیگر هم سوء قصد شده بود

حق نشر عکس Getty Images
Image caption الکساندر لیتویننکو پس از مسمومیت با رادیواکتیو در بیمارستانی در لندن

بی‌بی‌سی مطلع شده که پیش از مرگ الکساندر لیتویننکو به علت مسمومیت با رادیواکتیو در سال ۲۰۰۶، دو بار دیگر هم به جان او سوء قصد شده بود.

وکیل آقای لیتویننکو می گوید که او به خاطر تلاش برای افشای فساد در قلب "دولت مافیایی" ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه به قتل رسید.

بن امرسون که نمایندگی حقوقی خانواده لیتویننکو را دارد در اولیه جلسه تحقیقات درباره این پرونده اظهار نظر می کرد. او دولت روسیه را مسئول قتل دانست، اتهامی که روسیه رد می کند.

آقای لیتویننکو که مامور سابق دستگاه اطلاعاتی روسیه بود، پس از آنکه به طور علنی روسای خود را متهم کرد که دستور ترور ثروتمند روس بوریس برژوفسکی را داده‌اند، مدتی زندانی شد و در سال ۲۰۰۰ به بریتانیا گریخت.

او در بریتانیا به عنوان خبرنگار مشغول کار شد و به عنوان مشاور با MI6 (اداره اطلاعات خارجی بریتانیا) همکاری می کرد و از منتقدان شدید سیاست‌های ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه بود.

آقای لیتویننکو که پناهندگی و تابعیت بریتانیا را به دست آورده بود، در سال ۲۰۰۶ در هتلی در مرکز لندن با دو مامور اطلاعاتی سابق روسیه ملاقات کرد.

پس از این ملاقات، حال آقای لیتویننکو وخیم شد و سه هفته بعد در بیمارستان در گذشت.

پلیس علت مرگ را مسمومیت با ماده رادیواکتیو پولونیوم ۲۱۰ پس از نوشیدن چای اعلام کرد.

حق نشر عکس AP
Image caption آقای لیتویننکو چهار سال پیش از مرگ در خانه‌اش در لندن. او در کتابش دستگاه اطلاعاتی روسیه را به عنوان بزرگترین گروه تروریستی کشور معرفی کرده بود

همسر آقای لیتویننکو می‌گوید که شوهرش در بیمارستان، ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه را مسئول تمام چیزهایی دانسته بود که بر سرش آمده است؛ اما روسیه هر گونه دخالتی در این مورد را تکذیب می کند.

دو مامور سابق اطلاعاتی روسیه، آندری لوگووی و دمیتری کووتون، هم دخالت در مرگ آقای لیتویننکو را کاملا انکار می کنند.

بی بی سی همچنین مطلع شده که یک مامور MI6 پیش از مرگ آقای لیتویننکو در بیمارستان با او ملاقات کرده است.

تحقیقات تازه

مارینا لیتویننکو با استقبال از تحقیقات تازه درباره علت مرگ شوهرش گفت این تحقیقات "به دیگران فرصت می دهد تا متوجه شوند چه کسی شوهرش را کشته است."

وکیل خانم لیتویننکو هم مرگ آقای لیتوونکو را "تروریسم هسته‌ای دولتی در خیابان‌های لندن" توصیف کرد.

حق نشر عکس PA
Image caption بوریس برژوفسکی و مارینا لیتویننکو در مراسم سالگرد درگذشت الکساندر لیتویننکو. آقای برژوفسکی سال گذشته به علتی نامعلوم در لندن درگذشت

گوردون کوره‌را، خبرنگار امور امنیتی بی بی سی می گوید که کارآگاهان از ردگیری آثار رادیواکتیو در لندن به این نتیجه رسیده اند که برای مسموم کردن آقای لیتویننکو دوبار دیگر هم اقدام شده بود و او سرانجام در سومین اقدام جان خود را از دست داد.

تحقیقات تازه را قاضی سر رابرت اوون سرپرستی می کند که مامور تجسس قتل آقای لیتویننکو هم بوده است.

قاضی اوون تحقیقات قتل را به تعویق انداخته بود چون در تحقیقات جنایی، اطلاعات حساس مربوط به امنیت ملی را نمی توان در نظر گرفت.

از این رو او درخواست تحقیقات علنی (public inquiry) کرده بود.

دولت بریتانیا ابتدا در مقابل این درخواست مقاومت کرد، اما تابستان گذشته و با وخامت رابطه بریتانیا و روسیه بر سر اوکراین، موضع خود را تغییر داد.

حق نشر عکس Getty
Image caption آندری لوگووی (چپ) و دمیتری کووتون، دخالت در مرگ آقای لیتویننکو را کاملا انکار می کنند

البته مرگ آقای لیتویننکو بر روابط روسیه و بریتانیا سایه انداخته بود و هر دو کشور دیپلمات های دیگری را در آن زمان از کشورشان اخراج کردند.

به گفته قاضی اوون برخی از شواهد پرونده و گزارش نهایی به دلیل ملاحظات امنیتی"ناگزیر" محرمانه خواهند ماند.

پیتر کلارک افسر تحقیقات قتل آقای لیتویننکو و رئیس سابق فرماندهی ضد تروریسم پلیس لندن، استفاده از رادیواکتیو را برای قتل بی سابقه می داند: "شواهد جرم شناسی بسیار محکمی که به جا مانده، سوء قصد به جان آقای لیتویننکو را مطرح می کنند، اما استفاده از رادیواکتیو غیر عادی است و سابقه نداشته است."