کوبانی پس از آزادی

حق نشر عکس AFP
Image caption شادمانی برای آزادی کوبانی در منطقه مرزی ترکیه و سوریه

چند ماه پیش در کوبانی، پیرزنی پس از دفن یکی از بستگانش که در جنگ با داعش کشته شده بود، به یکی از روزنامه‌نگاران محلی گفت: "امروز ما فرصت سوگواری نداریم، اما روزی که کوبانی آزاد شود، دو بار خواهیم گریست. یکبار از شادی و اینکه خون فرزندانمان به هدر نرفته است و بار دوم، برای شهیدانمان که فرصت شیون کردن برایشان نیست."

جامعه جهانی پس از حمله داعش به کوبانی، به مبارزه کردها با گروه‌های جهادی در سوریه توجه کردند. در حالی که کردهای سوریه مدت دو سال بود که با گروه‌های جهادی در سوریه می‌جنگیدند.

سپتامبر سال گذشته پس از حمله داعش به کوبانی، هزاران داوطلب کرد ترکیه به طرف مرزهای کوبانی با آن کشور به راه افتادند. اما نیروهای امنیتی ترکیه مرز را به روی آنان بستند. حمله داعش به کوبانی، به صورت زنده در مقابل دوربین‌های شبکه‌های خبری جهان اتفاق افتاد. کردها بار دیگر احساس کردند که جامعه جهانی به آنها پشت کرده و دوستی ندارند. این امر باعث تحریک احساسات کردها در کشورهای منطقه و جهان شد. برای جلب افکار عمومی، کردها تظاهرات وسیعی در اروپا و آمریکا بر پا کردند و در ترکیه ده‌ها نفر در تظاهرات حمایت از کوبانی و در درگیری با پلیس آن کشور کشته شدند.

سر انجام پس از تصرف بخش عمده‌ای از کوبانی توسط داعش، آمریکا علی‌رغم مخالفت ترکیه با حملات هوایی از کردها حمایت کرد. علی‌رغم ناخشنودی متحدین غربی، ترکیه با هرگونه کمک به کردهای کوبانی مخالفت کرد. ترکیه گروه‌های کرد سوریه را بخشی از پ‌ک‌ک می‌داند و آنان را تروریست می‌خواند.

حق نشر عکس Reuters
Image caption سی‌ام ژانویه-مردی در میانه ویرانه‌های کوبانی

حدود دو ماه پیش، یک روز پس از آنکه رئیس‌جمهور ترکیه از متحدانش در ناتو خواست تا به کردها در کوبانی کمک نکنند، آمریکا در عملیاتی شبانه و بدون اطلاع دادن به ترکیه، ده‌ها محموله مهمات و دارو را از طریق هوا برای مدافعان کوبانی پایین انداخت.

امروز بسیاری از کشورهای غربی به رهبری آمریکا شکست داعش در کوبانی را قدمی در جهت شکست کامل آن گروه در سوریه و عراق می‌دانند. جنگنده‌های ائتلاف به رهبری آمریکا نقش مهمی در نابودی سلاح‌های سنگین داعش داشتند و به پیروزی کردها کمک کردند. اما این جنگ می‌توانست قبل از رسیدن به کوبانی و به بار آوردن ویرانی‌ها متوقف شود.

نیروهای کرد در سوریه برای هفته‌ها در خارج از شهر در روستاهای اطراف در مقابل داعش مقاومت کردند. اما کشورهای غربی برای هفته‌ها تنها نظاره‌گر بودند.

حق نشر عکس Reuters
Image caption یکی از نیروهای کرد در میانه ویرانه‌های خیابانی در کوبانی

حملات هوایی جنگنده‌های ائتلاف به رهبری آمریکا یکی از مهم‌ترین عوامل ویرانی شهر کوبانی بوده است. هر بار راکت یا بمبی به موضع نیروهای داعش در کوبانی اصابت می‌کرد، ده‌ها خانه آسیب می‌دید یا کاملا ویران می‌شد.

مردم شهر پس از حدود چهار ماه آوارگی، با بازگشت به کوبانی، با چهره دیگری از شهر خود روبه‌رو خواهند بود. بسیاری از آنها عضوی از خانواده را از دست داده‌اند. جنگ داعش با مدافعان کوبانی بیش از ۶۰ درصد خانه‌ها و مغازه‌های شهر را کاملا ویران کرده و بقیه شهر به شدت صدمه دیده است.

شورش حسن، سخنگوی نیروهای کرد در کوبانی، پس از اعلام پیروزی، آمار تلفات دو طرف را اعلام کرد: "۴۰۸ تن از نیروهای کوبانی، ۱۵ تن از ارتش آزاد سوریه و یک پیشمرگه کردستان عراق در جنگ با داعش کشته شده‌اند. اما تلفات داعش بسیار سنگین‌تر بود و سه هزار و ۷۱۰ تن از نیروهای داعش در کوبانی کشته شدند."

حق نشر عکس Reuters
Image caption سی‌ام ژانویه-زنان و کودکان کرد در خیابانی در کوبانی

داستان مقاومت کوبانی بسیاری از کردهای منطقه را علی‌رغم اختلافات سیاسی‌شان متحد کرد. یکی از برنده‌های شکست داعش در کوبانی حزب کارگران کردستان (پ‌ک‌ک) است، چون بسیاری از نیروهای کرد که در کوبانی و سایر جبهه‌ها با داعش می‌جنگند، از اعضای این حزب هستند و دولت ترکیه نیز بارها این جنگ را جنگ پ‌ک‌ک و داعش خوانده است.

جنگ در کوبانی باعث پیوستن بسیاری از جوانان کرد منطقه به پ‌ک‌ک و احزاب وابسته به آن در سوریه شد. همچنین نیروهای وابسته به پ‌ک‌ک در جنگ با داعش در کوبانی جنگ‌های خیابانی را تجربه کردند و بدون شک قدرت پ‌ک‌ک بسیار بیشتر از گذشته شده است. در عین حال، قدرت گرفتن پ‌ک‌ک ترکیه را به شدت نگران کرده است. رجب طیب اردوغان این هفته با تشکیل هرگونه دولت خودگردان کرد در سوریه مخالفت کرد و گفت که با آن مبارزه خواهد کرد.

گرچه امروز کردها در سراسر جهان برای پیروزی در کوبانی جشن و پایکوبی می‌کنند، اما برای مردم کوبانی مبارزه با مشکلات تازه شروع شده است. ده‌ها سال طول خواهد کشید تا صدمات مالی و اثرات روانی این جنگ در کوبانی جبران شود.

در چند روز گذشته هزاران خانواده اهل کوبانی همچون آن پیرزن، از شادی گریستند. اما اکنون وقت آن رسیده است که برای کشته‌شدگان کوبانی سوگواری کنند.