تصمیم‌های پادشاه: حکومتی رو به آینده یا بازگشت به دوران ملک فهد؟

حق نشر عکس Reuters
Image caption تحلیلگران معتقدند مانند دوران ملک فهد، حلقه السُدیری در خاندان آل سعود بر اداره کشور سیطره یافته است

در یک هفته‌ای که از درگذشت ملک عبدالله می‌گذرد ملک سلمان پادشاه تازه عربستان سعودی با صدور ۳۰ فرمان ویژه، تغییراتی مهم در ساختار حاکمیت این کشور داده است.

مطبوعات سعودی، صدور فرمان‌های ویژه ملک سلمان را "شکل‌گیری حکومتی رو به آینده" توصیف کرده اند و به ویژه آن دسته از فرامین را پراهمیت دانسته اند که درباره پرداخت پاداش مالی به کارمندان دولت، دانشجویان، و افزایش مستمری بازنشستگان است.

اما بخشی از فرمان‌های ملک سلمان در هفته اخیر عزل و نصب مقامات شاخص بوده است.

بنا به این تغییرات، امیر بندر بن سلطان از دبیر کلی شورای امنیت ملی این کشور برکنار شد.

پادشاه جدید عربستان سعودی همچنین امیر خالد بن بندر بن عبدالعزیز را از ریاست اداره اطلاعات و امنیت برکنار کرد.

به گفته برخی تحلیلگران سعودی، ترکیب حکومت جدید نشان می دهد که دوره پیش‌رو به دوران ملک فهد پادشاه اسبق این کشور شباهت خواهد داشت.

این تحلیلگران معتقدند مانند دوران ملک فهد، حلقه السُدیری در خاندان آل سعود بر اداره کشور سیطره خواهد یافت.

حصه بنت احمد السدیری یکی از همسران ملک عبدالعزیز بنیانگذار حکومت پادشاهی عربستان سعودی بود که هفت پسر او به "جناح السدیری" مشهور هستند.

ملک فهد که در سال ۲۰۰۵ درگذشت و ملک سلمان، پادشاه کنونی، پسران ملک عبدالعزیز از این حلقه هستند.

به گفته تحلیلگران سعودی، پیش‌بینی می‌شود که در دوران زمامداری ملک سلمان افراد نزدیک به حلقه سدیری مقام‌های کلیدی را در دست گیرند و نقش پلیس مذهبی در این کشور پررنگ شود.

در دوره ۱۰ ساله حکومت ملک عبدالله، تا حد زیادی از قدرت و اختیارات پلیس امر به معروف و نهی از منکر کاسته شده بود.

همان طور که در دوران ملک عبدالله، فرزندان ملک فهد از دستیابی به مناصب وزارتی دور نگه داشته شدند حالا با آغاز زمامداری ملک سلمان، اغلب پسران پادشاه پیشین (ملک عبدالله) از مقام‌های عالی کنار گذاشته شده‌اند.

حق نشر عکس EPA
Image caption امیر محمد بن سلمان (دوم از راست) از سوی پدرش ملک سلمان به عنوان وزیر دفاع تعیین شده است

بندر بن عبدالله امیر منطقه ریاض، از جمله پسران پادشاه پیشین هفته قبل به حکم ملک سلمان جای خود را به امیر فیصل بن بندر داد.

شماری از فعالان سعودی در شبکه‌های اجتماعی از برکناری امیر بندر بن عبدالله ابراز اندوه کرده و او را یکی از شاخص‌ترین امیران اصلاح‌طلب دانسته اند.

دیگر پسر پادشاه پیشین عربستان سعودی که به حکم ملک سلمان از مقامش برکنار شده، شاهزاده مشعل بن عبدالله امیر منطقه مکه است.

با این حال، ملک سلمان یکی از پسران پادشاه پیشین به نام متعب بن عبدالله را در مقام وزارت گارد ملی ابقا کرده است.

امیر متعب از سال ۲۰۱۰ این وزارتخانه را در دست داشته و پیش از او برای ۴۸ سال وزارت گارد ملی به عهده پدرش ملک عبدالله بود.

یکی از چشمگیرترین دستورات ملک سلمان در هفته نخست زمامداری، تعیین شیخ سعد الشثری به عنوان مشاور دربار پادشاهی است.

شیخ الشثری در اکتبر ۲۰۰۹ و پس از آنکه از اختلاط دختران و پسران در دانشگاه ملک عبدالله انتقاد کرد به دستور ملک عبدالله از عضویت در هیات مفتی‌های اعظم کنار گذاشته شد.

اما مهمترین دستور ملک سلمان، تشکیل دو شورای تازه است که از نظر سازمانی با هیات دولت ارتباط خواهند داشت و زیر نظر خودش کار می‌کنند.

شورای نخست که مختص امور امنیتی و سیاسی است به ریاست امیر محمد بن نایف، جانشین ولیعهد و وزیر کشور، خواهد بود.

ریاست شورای دوم به عهده امیر محمد بن سلمان، وزیر دفاع و پسر پادشاه تازه، گذاشته شده و قرار است امور اقتصادی را زیر نظر داشته باشد.

در ترکیب حکومت جدید عربستان سعودی، قدرت محمد بن نایف و محمد بن سلمان افزایش یافته است.

بنا به گزارش ها، محمد بن نایف در خاندان آل سعود به جناح تندرو تعلق دارد و متمایل است که نقش پلیس امر به معروف و نهی از منکر گسترش یابد.

مطالب مرتبط