انتخابات سراسری ۲۰۱۵ بریتانیا: آنچه می‌خواهید بدانید

حق نشر عکس BBC World Service

انتخابات سراسری بریتانیا پنجشنبه هفتم مه برگزار می‌شود. در زیر به برخی پرسش‌های ابتدایی اما مهم در مورد انتخابات پاسخ داده‌ایم.

در مورد رأی‌گیری

زمان رأی‌گیری کی است؟

رأی‌گیری روز پنجشنبه هفتم می از ساعت هفت صبح تا ده شب برگزار می‌شود.

رأی‌گیری برای چیست؟

در انتخابات سراسری مشخص می‌شود کدام حزب (یا احزاب) دولت بعدی بریتانیا را تشکیل می‌دهند. هزاران نامزد برای ۶۵۰ کرسی مجلس عوام پارلمان بریتانیا رقابت می‌کنند.

چه کسانی می‌توانند رأی بدهند؟

کسانی که نام‌شان در فهرست رأی‌دهندگان ثبت شده باشد، روز رأی‌گیری هجده ساله باشند، شهروند بریتانیا باشند، یا شهروند یکی از کشورهای مشترک‌المنافع یا جمهوری ایرلند و ساکن بریتانیا.

چه کسانی نمی‌توانند رأی بدهند؟

افراد زیر حق ندارند در انتخابات سراسری رأی بدهند:

اعضای مجلس اعیان، شهروندان اتحادیه اروپا ساکن بریتانیا، هرکس که بریتانیایی، ایرلندی یا شهروند یکی از کشورهای مشترک‌المنافع نباشد، زندانی‌ها، کسانی که در پنج سال گذشته به تخلف انتخاباتی محکوم شده باشند، کسانی که «اهلیت قانونی» ندارند (محجورند) و قوه تشخیص ندارند.

چطور باید برای رأی دادن ثبت نام کنم؟

آخرین مهلت ثبت نام برای رأی دادن در انتخابات سراسری امسال ۲۰ آوریل است. شما می‌توانید از طریق پست ثبت نام کنید. یا اگر ساکن انگلستان، اسکاتلند یا ولز هستید، اینترنتی، در این آدرسwww.gov.uk/register-to-vote. اگر در ایرلند شمالی زندگی می‌کنید،‌ باید فرمی متفاوت پر کنید. برای این‌که ببینید می‌توانید ثبت نام کنید یا نه، با اداره خدمات انتخاباتی شورای محل‌تان تماس بگیرید. اطلاعات‌شان دروب‌سایت کمیسیون انتخابات هست.

آیا می‌توانم از طریق پست رای بدهم؟

بله. می‌توانید از اداره خدمات انتخاباتی شورای محل‌تان درخواست برگه رأی پستی بکنید. اگر کارت شرکت در انتخابات‌تان به دست‌تان نرسیده هم باید با همین اداره تماس بگیرید. اگر برای رأی پستی ثبت نام کردید اما تصمیم گرفتید حضوری رأی بدهید، باید تمام بسته‌ای را که برایتان فرستاده بودند با خودتان ببرید و تحویل بدهید. اگر درخواست رأی پستی کرده باشید، دیگر نمی‌توانید در شعبه رأی‌گیری رأی بدهید. صرفا می‌توانید روز انتخابات (پیش از ساعت ده شب) به شعبه بروید و رأی‌تان را تحویل بدهید – مثلا اگر دیر شده و دیگر نمی‌رسید رأی را پست کنید.

رأی نیابتی چطور؟

فقط در صورتی می‌توانید برای رأی نیابتی در درازمدت درخواست بدهید که دلیلی مشخص مثل معلولیت یا زندگی خارج از کشور داشته باشید. اگر رأی نیابتی‌تان فقط برای یک انتخابات است – یعنی می‌خواهید برای این انتخابات کسی را تعیین کنید که به‌ جای‌تان رأی بدهد – باید دلیل داشته باشید، مثل تعطیلات یا مأموریت کاری. نایب شما باید هجده سال به بالا باشد و خودش هم در فهرست رأی‌دهندگان ثبت‌نام کرده باشد. هیچ‌کس نمی‌تواند در یک انتخابات یا رفراندوم به جای بیش از دو نفر رأی بدهد، مگر این‌که آن افراد خانواده نزدیکش باشند. اگر ناگهان بیمار شوید، تا ساعت پنج بعدازظهر روز رأی‌گیری می‌توانید با دلایل پزشکی برای رأی نیابتی درخواست بدهید.

اگر خارج از کشور زندگی کنم می‌توانم رأی بدهم؟

بله. اگر شهروند بریتانیا هستید و نام‌تان در پانزده سال گذشته در فهرست رأی‌دهندگان بوده، می‌توانید به‌عنوان رأی‌دهنده خارج از کشور ثبت نام کنید. برای این کار باید در مرجع مسئول محلی که می‌خواهید رأی بدهید ثبت نام کنید. آخرین مهلت ثبت نام ۲۰ آوریل است.

رأی‌دهندگان معلول چطور؟

مسئولان محلی باید شرایط را طوری فراهم کنند که کار رأی دادن برای معلولان مشکل نباشد. برای کمک به نابینایان و کسانی که مشکل بینایی دارند، در هر شعبه رأی‌گیری باید «ابزار لمسی» فراهم باشد. ضمن این‌که اندازه حروف و برگه رأی‌گیری هم مقرراتی خاص دارد. اکثریت قریب‌ به‌ اتفاق شعبه‌های رأی‌گیری با صندلی چرخ‌دار قابل دسترسی‌اند، با این حال اگر رأی‌دهنده‌ای به خاطر معلولیت حرکتی نتواند پای صندوق برود، مسئول شعبه می‌تواند برگه رأی را برایش ببرد. کسانی که به خاطر معلولیت نمی‌توانند رأی بدهند، می توانند درخواست رأی نیابتی بدهند. برای رأی نیابتی دائم، ممکن است نامه پزشک لازم باشد. اگر روز رأی‌گیری مشکلی داشتید،‌ باید با مسئولان محلی تماس بگیرید.

رأی‌دهندگان بی‌سواد چطور؟

سواد شرط رأی دادن نیست: هرکس که خواندن و نوشتن نداند، می‌تواند از مسئول شعبه بخواهد در برگه‌اش علامت بزند – یا کسی را با خودش ببرد که کمکش کند.

روی برگه رأی چیست؟

روی برگه‌ای که دریافت می‌کنید نام همه نامزدهای آن حوزه انتخاباتی به ترتیب الفبا (از روی نام خانوادگی) نوشته شده، و جلوی نام‌شان اسم حزب‌شان – اگر وابسته به حزبی باشند. در چهارگوشی که جلوی نام نامزد دلخواهتان است یک ضربدر می‌گذارید.

آیا رأی دادن اجباری است؟

خیر، نمی‌توان کسی را مجبور کرد رأی بدهد. ثبت نام برای رأی دادن هم اجباری نیست.

آیا رأی من مخفی است؟

هر برگه رأی یک شماره سریال دارد: می‌شود فهمید هر برگه رأی مال چه کسی بوده، اما این کار غیرقانونی است. شماره سریال برای جلوگیری از تخلف انتخاباتی است.

آیا ملکه می‌تواند رأی بدهد؟

بله، اما در عمل رأی دادن شخص اول مملکت مغایر عرف و سابقه تاریخی است.

در مورد کاندید شدن

حق نشر عکس BBC World Service

اگر بخواهم کاندید شوم باید چه کار کنم؟

برای این‌که بتوانید نامزد انتخابات بشوید، باید ۱۰ نفر از حوزه‌ای که می‌خواهید در آن کاندید شوید معرفی‌تان کنند. برگه معرفی با ده امضا را باید تا روز ۹ آوریل به همراه ۵۰۰ پوند به محل مقرر تحویل بدهید. برای کاندید شدن لازم نیست عضو حزبی باشید. احزاب بزرگ رویه انتخاب خودشان را دارند، که معمولا مبنای آن لیستی واحد و رأی اعضای محلی آن حزب است.

چه کسانی می‌توانند کاندید شوند؟

کاندید انتخابات باید دست‌کم ۱۸ ساله و تبعه بریتانیا، کشورهای مشترک‌المنافع یا جمهوری ایرلند باشد. افراد و گروه‌های زیر نمی‌توانند برای نمایندگی پارلمان کاندید شوند: کارمندان دولت، افسران پلیس، نیروهای مسلح، بعضی از کسانی که ورشکسته شده‌اند، مدیران شرکت‌های تجاری که منصوب دولت هستند، قضات، نمایندگان پارلمان در کشورهایی که جزو کشورهای مشترک‌المنافع نیستند، کسانی که به خاطر تخلف انتخاباتی محکوم شده‌اند، اعضای مجلس اعیان.

چطور می‌توانم حزب سیاسی تأسیس کنم؟

هر حزب سیاسی باید در کمیسیون انتخابات ثبت شود. این کار ۱۵۰ پوند هزینه دارد. کمیسیون برای ثبت حزب مشخصات سه نفر از اعضای حزب، اساس‌نامه و منابع مالی حزب را می‌خواهد. اگر اسم حزبی آن‌قدر به حزبی دیگر شبیه باشد که باعث سردرگمی بشود، یا به نحوی توهین‌آمیز باشد، کمیسیون انتخابات می‌تواند حزب را ثبت نکند. البته کسی که بخواهد کاندید شود لازم نیست عضو حزب باشد. هرکس می‌تواند با اسم خودش – به‌عنوان کاندیدای مستقل – شرکت کند.

هر کاندیدا چقدر می‌تواند خرج کند؟

از زمانی که ثبت‌نام تمام می‌شود، نامزدهای انتخاباتی تا سقفی مشخص می‌توانند هزینه کنند. ضمن این‌که کمیسیون نظارت بر انتخابات از نامزدها می‌خواهد سابقه همه مخارج را نگه دارد. در مناطق غیرشهری هر نامزد می‌تواند حداکثر ۸۷۰۰ پوند به‌علاوه ۹ پنس به‌ازای هر یک نفر واجد شرایط رأی‌دادن در آن حوزه خرج کند. در مناطق شهری این رقم حداکثر ۸۷۰۰ پوند به‌علاوه ۶ پنس برای هر رأی‌دهنده است.

احزاب سیاسی چقدر می‌توانند خرج کنند؟

احزاب ثبت شده از ۳۶۵ روز مانده به انتخابات محدودیت دارند، به این ترتیب که هر حزب می‌تواند برای هر حوزه انتخابی که در آن نامزد دارد، حداکثر ۳۰ هزار پوند هزینه کند – که اگر حزبی در همه حوزه‌ها شرکت کند، می‌شود ۱۹/۵ میلیون پوند.

آیا اشخاص ثالث هم برای حمایت از احزاب سیاسی محدودیت دارند؟

بله، افراد یا گروه‌هایی که در حمایت از یک یا چند حزب سیاسی یا نامزدهایی با سیاستی مشخص فعالیت می‌کنند، هم در مخارج‌شان محدودند. اگر این اشخاص ثالث بخواهند بیش از ۲۰ هزار پوند در انگلستان، یا ۱۰ هزار پوند در اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی هزینه کنند، (در انتخابات سراسری بریتانیا)، باید خودشان را به‌عنوان "فعال غیر حزبی" در کمیسیون نظارت بر انتخابات ثبت کنند.

این پول‌ها از کجا می‌آید؟

احزاب سیاسی و نامزدهای انتخاباتی از راه‌های مختلف پول جمع می‌کنند، از حق عضویت گرفته تا برنامه‌ها و ضیافت‌های محلی. مقررات مربوط به کمک مالی بسیار روشن است: کسی که بخواهد بیش از ۵۰۰ پوند به یک حزب یا ۵۰ پوند به یک نامزد کمک کند، باید جزو کمک‌دهندگان مجاز باشد – قانونی که عملا جلوی کمک از خارج کشور را می‌گیرد. هر کمک بالای ۷۵۰۰ پوند به احزاب، یا بیش از ۱۵۰۰ پوند به شاخه محلی حزب، باید علنی شود.

در مورد نظام انتخاباتی

حق نشر عکس BBC World Service

انتخابات را چه کسی برگزار می‌کند؟

مسئول برگزاری انتخابات در هر حوزه رأی‌گیری – که نهایتا رأی را اعلام می‌کند – بالاترین مقام دولتی در آن حوزه است. مسئول امور اجرایی در روز انتخابات رئیس اداره خدمات انتخاباتی شورای آن حوزه است.

برگزاری انتخابات چقدر هزینه دارد؟

انتخابات سراسری پیشین بریتانیا (سال ۲۰۱۰) حدود ۸۴/۶ میلیون پوند هزینه داشت – بدون در نظر گرفتن هزینه خدمات پستی.

چرا انتخابات پنجشنبه‌ها برگزار می‌شود؟

پیش از این برگزاری انتخابات در روز پنجشنبه بیش از آن‌که الزام قانونی باشد، عرف بود. اما قانون جدیدی که دوره‌های کاری مجلس عوام را محدود کرده، می‌گوید انتخابات باید هر پنج سال یک بار، اولین پنجشنبه ماه می برگزار شود. یکی از فرضیاتی که در مورد ریشه "پنجشنبه" طرح می‌کنند این است که در دوران قدیم مردم دست‌مزد کار هفتگی‌شان را جمعه‌ها می‌گرفتند، بنابراین انتخابات را پنجشنبه برگزار می‌کردند که مردم بیش از حد مست نباشند. کمیسیون انتخابات برای بالا بردن مشارکت، پیشنهاد داده رویه‌ای در نظر گرفته شود که مردم بتوانند یک روز تا یک هفته پیش از روز رأی‌گیری هم رأی بدهند.

چه کسی برنده انتخابات است؟

نظام انتخاباتی بریتانیا مبتنی بر اکثریت نسبی است. در هر حوزه انتخاباتی، نامزدی که بیش از رقبا رأی آورده باشد نماینده پارلمان می‌شود – و لازم نیست اکثریت مطلق آراء مأخوذه را کسب کند.

چطور می‌توانم از عقاید یک کاندیدا یا یک حزب آگاه شوم؟

هر حزب باید یک مانیفست انتخاباتی منتشر کند. این مانیفست را می‌شود از خود حزب یا از فروشگاه‌ها خرید. نامزدهای انتخاباتی در حوزه خودشان تبلیغ می‌کنند و می‌توانند مجانی یک دفترچه تبلیغاتی برای رأی‌دهندگان آن حوزه پست کنند.

هر حزب چند نماینده دارد؟

آخرین روز کاری پارلمان قبلی، حزب محافظه‌کار ۳۰۲ نماینده داشت، حزب کارگر ۲۵۶، حزب لیبرال دموکرات ۵۶، حزب دموکراتیک اتحادطلب ۸، حزب ملی اسکاتلند ۶، شین‌فین ۵، حزب ملی ولز ۳، حزب سوسیال دموکرات و کارگر ۳، و حزب استقلال بریتانیا ۲. حزب‌های ریسپکت، ائتلاف و سبز هر کدام یک نماینده داشتند، و پنج نماینده هم مستقل بودند. تنها نماینده باقی‌مانده، سخنگوی پارلمان است که در رأی‌گیری‌ها شرکت نمی‌کند.

رهبر یک حزب چطور نخست‌وزیر می‌شود؟

فردای انتخابات سراسری، ملکه از رهبر حزبی که اکثریت مطلق (نصف به‌علاوه یک) کرسی‌های مجلس اعیان را برده باشد، می‌خواهد در مقام نخست‌وزیر دولت تشکیل بدهد. اگر آن شخص بپذیرد،‌ بلافاصله نخست‌وزیر می‌شود و جای نخست‌وزیر قبلی را در داونینگ استریت می‌گیرد.

اگر نخست‌وزیر کرسی نمایندگی خودش را از دست بدهد چه؟

حزب نخست‌وزیر یک نفر دیگر را به‌عنوان نخست‌وزیر موقت انتخاب می‌کند. ملکه آن فرد را به کاخ باکینگهام دعوت می‌کند که بپرسد حزب‌شان می‌خواهد مسئول تشکیل دولت بشود یا خیر. بعد از آن حزب مربوطه انتخابات داخلی برگزار می‌کند و رهبر جدیدش را برمی‌گزیند.

اگر هیچ حزبی در مجلس عوام اکثریت نداشته باشد چه؟

اگر هیچ کدام از احزاب نصف به‌علاوه یک کرسی‌های پارلمان را نبرد، کار کمی پیچیده‌تر می‌شود. حزبی که بیش از همه کرسی دارد، می‌تواند سعی کند دولت اقلیت تشکیل بدهد، اما این کار مشکلات خودش را دارد و ممکن است نشدنی باشد. حالت دیگر این است که این حزب یا احزاب دیگر سعی کنند دولت ائتلافی تشکیل بدهند، به نحوی که مجموع نمایندگان‌شان بیش از نصف کرسی‌های پارلمان بشود. یا این‌که آن حزب می‌تواند با حزبی دیگر غیررسمی توافق کند که اگر حزب مخالف می‌خواست "رأی عدم اعتماد" بدهد، علیه او رأی ندهد – که دولت پایدار بماند.

در مورد پوشش بی‌بی‌سی

حق نشر عکس BBC World Service

مقررات بی‌بی‌سی چیست؟

همه بخش‌های بی‌بی‌سی باید از مقررات انتخاباتی که ضمیمه مقررات کلی بی‌بی‌سی است – که از سوی مدیران سازمان تعیین می‌شود – پیروی کنند. این مقررات شامل توصیه‌هایی است در مورد میزان "مناسب" پوشش احزاب اصلی، و چگونگی انعکاس اخبار و نظریات احزاب کوچکتر.

بی‌بی‌سی انتخابات را چطور پوشش می‌دهد؟

هم در تلویزیون، هم در رادیو، و هم در وب‌سایت.