تبعیدیان تبت: پانچن لاما را آزاد کنید

حق نشر عکس AP
Image caption مراسم در بزرگداشت پانچن لاما و در خواست کمک برای یافتن خبری از او در دهلی نو

تبعیدیان تبت از دولت چین خواسته‌اند تا پانچن‌لاما یا حکیم بزرگ، دومین مقام عالی‌رتبه دینی در بودیسم تبتی بعد از دالایی لاما، را بعد از بیست سال آزاد کند. بسیاری او را قدیمی‌ترین زندانی سیاسی دنیا می‌دانند.

گوندو چُکی نیما، پانچن‌لامای یازدهم، زمانی که شش سال داشت ناپدید شد، سه روز بعد از آنکه دالایی لاما اعلام کرد این پسربچه، وازایی (تناسخ) پانچن لاما است.

چین تاکنون از اظهار نظر درباره محل نگهداری او خودداری کرده است و می‌گوید باید از او محافظت کند تا جدایی‌طلبان او را نربایند.

با وجودی که او نمی‌تواند با افراد خارجی ملاقات کند دولت چین مدعی است که به مدرسه رفته و یک زندگی عادی در چین دارد، پدرش و مادرش در استخدام دولت هستند و خواهران و برادرانش هم یا کار می‌کنند یا دانشگاه می‌روند.

سخنگوی دفتر تبیتیان در لندن به بی‌بی‌سی گفت برای بزرگداشت بیستمین سالگرد پانچن لاما شدن گوندو چُکی نیما، در سراسر دنیا مراسمی برگزار می‌شود.

او همچنین از جامعه جهانی خواست تا برای اطلاع از محل نگهداری گوندو چُکی نیما به دولت در تبعید تبت کمک کنند:

حق نشر عکس AP
Image caption گیالتسن نوربو در مراسم اختتامیه کنفرانس مشورت سیاسی حزب کمونیست چین در پکن. او برای اولین بار در سال ۲۰۱۲ در منظر عمومی ظاهر شد، در مراسمی با حضور هزار راهب بودایی در هنگ‌کنگ

"بیست سال از ناپدید شدن او می‌گذرد و ما نمی‌دانیم او کجاست، خانواده‌اش کجاست و در چه حالی است. ما از مقامات چین می‌خواهیم به ما اطلاعاتی درباره او بدهد."

چین شش ماه بعد از ناپدید شدن گوندو چُکی نیما در سال ۱۹۹۵، پانچن‌لامای خود را معرفی کرد: گیالتسن نوربو، فرزند دو نفر از اعضای حزب کمونیست چین، که در آن زمان شش سال داشت.

او کودکی و نوجوانی را در پکن گذراند و به شیوه چینی بار آورده شد اما بعد به تبت رفت.

گیالتسن نوربو در میان گروهی از تبتیان محبوبیت دارد اما تبعیدیان تبت او را "دست‌نشانده دولت بی‌خدای (آته‌ئیست) حزب کمونیست چین" می‌دانند.

نام او به عنوان پانچن‌لامای یازدهم از "گلدان طلا" بیرون آمد، شیوه‌ای شبیه به قرعه‌کشی که از قرن هجدهم برای انتخاب دالایی‌لاما و پانچن‌لاما به کار می‌رود.

نام کودکانی که نامزد این عنوان هستند بر روی کاغذی نوشته و در گلدان طلا ریخته می‌شود و نام کسی که از آن بیرون بیاید دالایی‌لاما یا پانچن‌لاما خواهد شد.

حق نشر عکس AP
Image caption دالایی لاما در حال قرائت کتاب مذهبی در هند

دولت در تبعید تبت این انتخاب را مخدوش و محصول دستکاری چین می‌داند.

دالایی لاما پیش از این از دولت چین به دلیل "دخالت بی‌شرمانه در نظام وازایی (تناسخ)"، بخصوص وازایی دالایی‌لاما و پانچن‌لاما انتقاد کرده بود.

از نظر دولت چین دالایی‌لاما جدایی‌طلب است هر چند او بارها تاکید کرده هدفش خودمختاری است نه استقلال.

تبت منطقه‌ای خومختار در چین است، هر چند بسیاری از تبتیان آن را نه خودمختار بلکه مستعمره چین می‌دانند.

چین بیش از صد سال است که ادعای مالکیت تبت را دارد و در سال ۱۹۵۰ هزاران سرباز را به منطقه فرستاد و از آن به بعد بخش‌هایی از تبت به صورت منطقه خودمختار تبت باقی مانده و بخش‌هایی از آن در استان‌های همجوار چین ادغام شده است.

در سال ۱۹۵۹ قیام ضد چین در تبت شکست خورد و دالایی لامای چهاردهم -دالایی‌لامای فعلی- دولت در تبعید را در هند تشکیل داد.