رای مثبت مردم ایرلند به ازدواج همجنس‌گرایان؛ آیا قدرت کلیسا تضعیف می‌شود؟

حق نشر عکس Getty

شِین هریسون، گزارشگر بی‌بی‌سی نگاهی تحلیلی به رای مثبت مردم ایرلند به قانونی شدن ازدواج همجنس‌گرایان در همه‌پرسی ۲۳ مه (دوم خرداد) انداخته است:

جمهوری ایرلند اولین کشوری در جهان است است که پس از برگزاری همه‌پرسی، ازدواج همجنس‌گرایان را قانونی می‌کند. این رفراندوم تنها چند روز پس از بازدید چارلز، ولیعهد بریتانیا، از دهکده "مولاکمور" در ایرلند انجام شد؛ جایی که دایی پدرش در سال ۱۹۷۹ توسط ارتش آزادیبخش ایرلند به قتل رسید.

چارلز در سفر خود از مزار ویلیام باتلر ییتس شاعر ایرلندی هم بازدید کرد. ییتس ۱۵۰ سال پیش به دنیا آمد و بسیاری از اشعار او همزمان با سفر او به ایرلند نقل شد. تقریبا همه دانش آموزان ایرلندی شعر "سپتامبر ۱۹۱۳" این شاعر را یاد می‌گیرند. در این شعر ییتس می گوید: "ایرلند رومانتیک دیگر مرده و با 'اولری' در قبر رفته است."

جان اولری که بین سال های ۱۸۳۰ تا ۱۹۰۷ زندگی می کرد، یک انقلابی ایرلندی بود که می‌خواست ایرلند را از سیطره انگلیسی ها آزاد کند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption پرنس چارلز ولیعهد بریتانیا در سفر خود به ایرلند، از مزار ویلیام باتلر ییتس شاعر ایرلندی هم بازدید کرد

ننتیجه همه‌پرسی اخیر خود گویای وقوع تحولی در ایرلند است؛ به طوری که ممکن است آدم وسوسه شود و بگوید: "ایرلند کاتولیک دیگر مرده و رفته است."

افشای این موضوع که اسقف اِیمِن کِیسی یک فرزند پسر دارد، روندی را آغاز کرد که سرانجام موجب تضعیف مقام و منزلت کلیسای کاتولیک در ایرلند شد.

مکی پس از انتشار این خبر جنجال‌برانگیز، گزارش‌های مربوط به سوء استفاده جنسی از کودکان توسط کشیش‌ها و پنهانکاری اسقف‌ها، قدرت و نفوذ کلیسا را در کشوری که ۸۵ درصد جمعیت آن مسیحی کاتولیک است کاهش داد.

همجنس‌گرایی تا سال ۱۹۹۳ در ایرلند غیرقانونی بود. در سال ۲۰۱۰ پیوند بین زوج‌های همجنس‌گرا بدون امکان ثبت آن به عنوان ازدواج آزاد شد.

در طول تبلیغات پیش از رفراندوم اخیر درباره ازدواج همجنس‌گرایان، اسقف‌ها ضمن ابراز ناخرسندی از این طرح پیشنهادی دولت، مردم را ترغیب می‌کردند که رای مثبت ندهند.

روحانیون مسیحی به همراه سایر گروه‌های اجتماعی محافقظه کار و کاتولیک، می‌گفتند که قانونی کردن ازدواج بین همجنس‌گرایان بنیان خانواده سنتی یعنی شوهر، زن و بچه را تضعیف می‌کند.

ولی تنها سه نماینده از ۱۶۶ نماینده مجلس ایرلند از این دیدگاه حمایت علنی کردند و خواستار دادن رای "نه" در رفراندوم شدند.

در مقابل دیدگاه کلیسا، احزاب سیاسی اصلی، فعالان حقوق همجنس‌گرایان، خانواده‌ها و حامیان آنان قرار داشتند. نکته قابل توجه این بود که رای بله در مناطق شهری و در میان رای دهندگان جوان بیشتر بود، این جوانان برای امتحانات خود تاریخ مبارزات سیاهپوستان آمریکا برای حقوق مدنی را خوانده بودند. بسیاری از آنان اذعان داشتند که مطالعه این مبارزات بر رای آنان در رفراندوم اثر گذار بوده است.

بسیاری از ایرلندی‌ها برای رای دادن از خارج از کشور آمده بودند و بسیاری هم تعطیلات خود را عقب انداختند تا حمایت خود را از این طرح دولت ابراز کنند.

این رفراندوم در شبکه‌های اجتماعی هم بازتاب گسترده‌ای داشت.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption در رفراندوم ایرلند از مردم پرسیده شده بود که آیا با این جمله موافقند: قرارداد ازدواج طبق قانون بین دو نفر، بدون توجه به جنسیت آنان ثبت شود.

بعضی از مخالفان این طرح نگران بودند و در محافل خصوصی می‌گفتند که حتی اگر نتیجه این رفراندوم به سود آنان باشد، یعنی مردم با ازدواج همجنس‌گرایان مخالفت کنند، احساسات نسل جوان چنان قوی است که پیشنهاد رفراندوم دوباره در آینده مطرح خواهد شد و مردم به این طرح رای مثبت خواهند داد.

البته نتیجه رفراندوم اخیر، تنها لطمه‌ای نیست که اخیرا به جایگاه کلیسای کاتولیک در ایرلند وارد شده است.

دو سال پیش اسقف‌ها نتوانستند نظر دولت و سیاستمداران را برای قانونی شدن سقط جنین در شرایط خاص عوض کنند. قانون جدید به زنی که احتمال جدی وجود داشت به دلیل اجبار برای ادامه حاملگی خودکشی کند اجازه سقط جنین داد.

از بسیاری جنبه‌ها رفراندوم اخیر یکی از پیش‌درآمدهای رویارویی اصلی بین کلیسا و حکومت در ایرلند است، بر سر ابطال ماده الحاقی هشتم به قانون اساسی خواهد بود که حق حیات برابر برای مادر و جنین قائل است و طبق آن سقط جنین غیرقانونی است.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption اسکار وایلد شاید مشهورترین مرد همجنس‌گرای تاریخ ایرلند باشد

در رفراندوم در سال ۱۹۸۳، باعث دودستگی شدید موافقان و مخالفان شد که کام بسیاری را تلخ کرد.

گرچه بعید است تا پس از انتخابات آتی ایرلند، دوباره رفراندومی در این زمینه برگزار شود، ولی خیلی ها خود را برای آن آماده می‌کنند.

آنهایی که خواهان تغییر هستند، چنین استدلال می‌کنند که این ماده الحاقی، وقتی جنین ناهنجاری دارد و بیرون رحم زنده نخواهد ماند و وقتی حاملگی در اثر تجاوز یا زنای با محارم باشد مجاز نمی‌داند.

کلیسای کاتولیک و گروه‌های دیگری که خواهان بقای این ماده قانونی هستند می‌گویند از دیدگاه حقوق بشری، جنین هم حق حیات دارد.

اما فعلا این بحث‌ها می‌ماند برای بعد.

آغاز این نوشتار با ویلیام باتلر ییتس شاعر ایرلندی بود؛ شاید بد نباشد بحث را با اسکار وایلد که احتمالا مشهورترین مرد همجنس‌گرای تاریخ ایرلند است به پایان ببریم.

در دادگاه اسکار وایلد به اتهام عمل منافی عفت، عبارت "عشقی که باید پنهان بماند،" برگرفته از شعری که معشوقش لرد آلفرد داگلاس برایش سروده بود، قرائت شد، دادگاهی که وایلد را به زندان محکوم کرد.

پس از همه‌پرسی اخیر، چنین سرنوشتی در انتظار امثال اسکار وایلد نخواهد بود.

مطالب مرتبط