مادر امیر قطر: جان مسلمانان از جان بقیه کمتر اهمیت دارد؟

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption شیخه موزه (سمت راست) در کنار زها حدید معمار بریتانیایی عراقی‌تبار. زها حدید معمار ساختمان جدید کالج سنت آنتونی دانشگاه آکسفورد است

شیخه موزه بنت ناصر از اعضای ارشد خاندان سلطنتی قطر هشدار داده است که در پوشش اخبار خشونت افراطی‌ها در خاورمیانه، مسلمانان به عنوان مردمی فاقد صفات و خصوصیات انسانی معرفی می‌شوند.

شیخه موزه که همسر امیر قبلی و مادر امیر فعلی قطر است، در سخنرانی خود در دانشگاه آکسفورد گفت: "چرا این طور به نظر می‌رسد که جان مسلمانان از اهمیت کمتری نسبت به جان دیگران برخوردار است؟"

او گفت شکاف میان شرق و غرب، فضایی را به وجود آورده که "نسبت به هر چیز اسلامی، به دیده شک و با ترس نگریسته می‌شود."

او در سخنان خود نسبت به خطرهای کلیشه‌های منفی از مسلمانان در غرب هشدار داد و گفت که ناکامی سیاست‌های ترقی‌خواهانه در خاورمیانه، به مشتعل شدن برداشت‌های "تحریف شده و گمراه‌کننده" از اسلام در غرب کمک می‌کند.

'مسلمان‌هراسی'

شیخه موزه که در مراسم افتتاح ساختمان جدید مرکز مطالعات خاورمیانه در کالج سنت آنتونی دانشگاه آکسفورد سخن می‌گفت، هشدار داد که در حالی که اشتیاق ذهنی به شناخت فرهنگ اسلامی در غرب وجود دارد، مسلمانان به طور انفرادی با بی‌اعتمادی فزاینده‌ای رو‌به‌رو هستند.

شیخه موزه این روند را "مسلمان‌هراسی" خواند که متمایز از "اسلام‌هراسی" است.

مادر امیر قطر در سخنان خود همچنین این مسئله را که جهانی‌سازی باعث به وجود آمدن جوامع تکثرگرا (پلورالیست) می‌شود، زیر سئوال برد.

او گفت یک مسلمان در درجه اول و اول از همه یک مسلمان شناخته می‌شود تا فردی از جامعه انسانی و فرقی نمی‌کند که او پاکستانی، مالزیایی، سنگالی یا متولد بریتانیا باشد، هویت‌های متعدد او هم‌سطح و هم‌تراز با مسلمان بودن او تعریف می‌شود.

شیخه موزه گفت که اسلام از سوی همه مورد استفاده قرار گرفته است؛ پیکارجویان افراطی، دیدگاهی از اسلام را ارائه می‌دهند که خالی از محتوای معنوی آن است و 'شرق‌شناسان نو' و لیبرتارین‌ها هم به اسلام و به خصوص پیامبر آن افترا می‌زنند.

شیخه موزه گفت که اسلام هرگز دینی یک‌پارچه نبوده و از همان اول، سرشار از فرهنگ‌ها و قومیت‌های گوناگون بوده است.

شیخه موزه گفت "جوانان مسلمان باید این امکان را داشته باشند تا نگاه نویی را بیابند که به آنها نشان دهد مذهب، یک سنت سر‌زنده، اخلاقی و غنی است."

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption شیخه موزه گفت دولت اسلامی، همانند گوانتانامو و ابو غریب، مدرن و معاصر است و آنها همگی محصول دوران ما هستند

شیخه موزه افزود هویت جمعی این افراد (مسلمانان)، به عنوان چیزی "ترسناک و غیر قابل فهم" دیده می‌شود.

'استانداردهای دوگانه'

همسر امیر سابق قطر گفت که دستاورد چنین نگرشی، در "استانداردهای دوگانه" در واکنش‌ها به تلفات بحران‌ها دیده می‌شود.

او افزود هنگامی که شهروندان و کودکان بی‌گناه یمنی و پاکستانی در حملات هواپیماهای بدون سرنشین کشته می‌شوند، تنها چیزی که شنیده می‌شود، سکوت است.

شیخه موزه، استفاده فزاینده از لغت "قرون وسطایی" برای توصیف اقدامات افراطیون در خاورمیانه را زیر سئوال برد و گفت رسانه‌های جهانی، اعم از رسانه‌های غربی و عربی، اغلب ادعا می‌کنند که "اسلام، به آزادی بیان باور ندارد و در قرون وسطی گیر کرده است."

همسر امیر سابق قطر پرسید چرا رهبران جهان برای شرکت در مراسم راهپیمایی دفاع از شارلی ابدو جمع شدند، اما با بی‌اعتنایی از قتل‌های چپل هیل به عنوان اختلافی بر سر پارک کردن ماشین، رد شدند؟

اشاره او به قتل ضیا شادی برکات، ۲۳ ساله، همسرش یُسر محمد ابو صالحه، ۲۱ ساله، و خواهر همسرش رزان محمد ۱۹ ساله است که در خانه خود در چپل هیل آمریکا به ضرب گلوله یکی از همسایگان خود کشته شدند.

تحقیقات اولیه پلیس نشان داد که این فرد به سبب دعوا بر سر جای پارکینگ به قربانیان شلیک کرده بود.

'داعش مانند گوانتانامو، محصولات دوران معاصر هستند'

شیخه موزه گفت این به خاطر ناکامی در عمل به "مسئولیت جمعی" است و اینکه نمی‌گوییم خشونت گروه‌هایی چون گروه موسوم به دولت اسلامی (داعش) برآیند دوران معاصر هستند.

او افزود داعش، همانند گوانتانامو و ابو غریب، مدرن و معاصر است و آنها همگی محصول دوران ما هستند.

شیخه موزه همچنین در ادامه سخنان خود نسبت به "سرکوب خشن" در جهان عرب هشدار داد.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption از شیخه موزه (سمت چپ) به عنوان یکی از زنان تاثیرگذار خاورمیانه یاد می‌شود

شیخه موزه، فرهنگ سیاسی موجود در کشورهای اسلامی را به چالش گرفت و گفت چنین فرهنگی باعث به وجود آمدن پیکارجویان افراطی شده‌ که تفسیرشان از اسلام، "چیزی بیش از یک شعار خشن سیاسی نیست."

قطر در زمان ناآرامی‌های جهان عرب و زمانی که شیخ حمد بن خلیفه، پدر امیر فعلی قطر و همسر شیخ موزه، در مسند قدرت بود، از جنبش‌های اسلامی در جریان انقلاب‌های تونس، لیبی، مصر و سوریه حمایت کرد، اما این سیاست نتیجه معکوس داد و به روابط این کشور با متحدان غربی و نیز همسایگانش در خلیج فارس، صدمه زد.

شیخ موزه گفت که موج تحولات بهار عربی، "بذر آزادی را کاشت" اما آرمان‌های آن "زیر پا له شدند" و چنین "رویاهایی، ممکن است راه دیگر و خشن‌تری برای بیان بیابند."

مادر امیر قطر گفت: "این بهایی است که ما به خاطر فقدان شجاعت در زمانی که به آن نیاز داشتیم، می‌پردازیم. هر اقدامی، عواقبی دارد اما انفعال و بی‌حرکتی نیز عواقبی همراه دارد."

او تاکید کرد: "مبارزه سیاسی و اجتماعی، هنگامی که هیج راهی برای تغییرات دموکراتیک وجود نداشته باشد، به سرعت می‌تواند به پیکارجویی تبدیل شود."

شیخه موزه افزود: "ناکامی در برچیدن حکومت‌های یکه‌سالار (اقتدارگرا) در خاورمیانه، یکی از دلایل از دست دادن اطمینان مسلمانان به این مساله است که می‌توانند از سنت‌های مثبت و صلح‌آمیز اسلامی استفاده کنند."

نظام حکومتی قطر سلطنت مطلقه است و تشکیلات حکومتی از امیر، هیئت دولت انتصابی و یک مجلس مشورتی تشکیل شده است.

جمعیت قطر کمی بیش از دو میلیون نفر است که تنها نزدیک به دوازده درصد آن را شهروندان قطری تشکیل می‌دهند.

مطالب مرتبط