در تاجیکستان تمرینات وسیع 'مقابله با تروریسم' برگزار می‌شود

Image caption مقامات تاجیکستان از بی ثباتی در مرز های جنوبی خود با افغانستان نگران هستند

وزارت دفاع تاجیکستان تصمیم گرفته است ده‌ها هزار نیروی ذخیره در سراسر این کشور را به تمرینات ویژه نطامی و دفاعی جلب کند. تا کنون بیش از ۳۰ هزار نفر در ولایت ختلان، در جنوب این کشور، در این تمرینات شرکت کرده‌اند.

فریدون محمدعلی‌یف، سخنگوی وزارت دفاع تاجیکستان، روز جمعه ۱۲ تیر به بی بی سی گفت که هدف از برگزاری این تمرینات آمادگی نظامی شهروندان در صورت بروز تهدیدهای امنیتی، از جمله تروریسم بین المللی، است.

وی گفت: "اگر خواهان صلح باشی، دائم به جنگ آماده باش. البته نیروهای مسلح ما برای مقابله با همه گونه تهدیدها آماده هستند، ولی در شرایطی خاص باید مردم محلی آماده باشند که تا رسیدن نیروهای مسلح با دشمن احتمالی مقاومت کنند."

آقای محمدعلی یف از جمله به تهدید تروریسم اشاره کرد: "خطر تروریسم ناگهانی است، می تواند از هر سو پیدا شود، از درون یا بیرون، از جنوب یا شمال یا هر جای دیگر. تروریسم می تواند برخی دولتها را در یک روز به بدترین وضعیت گرفتار کند. از این رو آمادگی شهروندان برای دفاع از خود و وطن خود بسیار مهم است."

به گفته او، این تمرینات بر اساس قانون آمادگی نظامی در تمرینگاه‌های موجود در شهرها و نواحی مختلف در سراسر تاجیکستان با سازماندهی مسئولان حکومتهای محلی و کمیسریاهای نطامی محلی در مراحلی مختلف انجام می‌شود.

سربازان و افسرانی که خدمت نظامی را انجام داده و اکنون نیروی ذخیره محسوب می‌شوند، در این تمرینات شرکت می‌کنند و شیوه‌های آمادگی، مدیریت و بسیج نیروها و مهارت‌های تیراندازی و استفاده از ماشین‌ها و تجهیزات نظامی را یاد می گیرند.

سخنگوی وزارت دفاع تاجیکستان افزود که در ماه آوریل بیش از ۳۰ هزار نفر در ولایت ختلان، در جنوب تاجیکستان که مرزهایی طولانی با مناطق شمالی افغانستان دارد، در این گونه تمرینات شرکت ورزیده‌اند.

وی افزود: "همین شب و روز بیش از پنج هزار نفر فقط در منطقه کولاب در حال انجام مشغولیت‌های عملی صحرایی و تیراندازی هستند. در نواحی اطراف شهر دوشنبه نیز تمرینات نظامی، از جمله شیوه‌های تیراندازی، ادامه دارد. قرار است در ماه ژوئیه در استان کوهستان بدخشان و بعد از آن در ولایت سغد این تمرینات برگزار شود."

در تمرینات آمادگی نظامی یا دفاعی نیروهای ذخیره تاجیکستان عمدتا مردان ۱۸ تا ۴۵ ساله شرکت می‌ورزند. افرادی که قبلا خدمت نظامی انجام داده‌اند، با توجه به تخصصی که در زمان خدمت گرفته‌اند، آموزش می‌بینند. مثلا اگر یک افسر در زمان خدمت سربازی با تانک سر و کار داشته باشد، او بار دیگر استفاده از تانک را تمرین خواهد کرد.

اما کسانی که هرگز خدمت سربازی انجام نداده‌اند و تجربه جنگی ندارند، به عنوان سرباز در دوره‌های ویژه شیوه‌های تیراندازی و استفاده از سلاح سبک را می آموزند. آقای محمدعلی‌یف می گوید تمرینگاه‌های ویژه در سراسر تاجیکستان وجود دارند، از جمله اخیرا تمرینگاه ویژه‌ای در منطقه کولاب با نام "حامیان" تاسیس شده است.

Image caption مقامات می گویند برای زنان و دخترانی که در نهادهای دولتی کار می کنند شرکت در این تمرینات حتمی است

از او پرسیدم آیا زنان هم به این گونه تمرینات نظامی جلب خواهند شد؟ او گفت: "البته زنان و دختران علاقمند می‌توانند در این تمرینات شرکت کنند. ولی برای زنان و دخترانی که در نهادهای دولتی، از جمله در حکومت‌های محلی کار می کنند، شرکت در این تمرینات حتمی است. مثلا قبلا در ناحیه رودکی از ۲۰۰ نفر که شرکت داشتند، ۴۰ نفر را زنان تشکیل می‌دادند."

به گفته مقامات وزارت دفاع تاجیکستان چنین تمریناتی برای آمادگی نظامی شهروندان در زمان شوروی هم برگزار می‌شد، ولی در زمان استقلال تاجیکستان به علت نابسامانی‌های امنیتی و نظامی، به ویژه حنگ داخلی ۱۹۹۲-۱۹۹۷، و وضع بد اقتصادی دو دهه اخیر، این تمرینات "به گوشه فراموشی سپرده شده بود."

گفته می شود از سال ۲۰۰۰ به این سو "آموزشهای نظری" میان کارمندان نهادهای دولتی انجام می‌شد، ولی "با بهتر شدن وضع اقتصادی" وزارت دفاع تاجیکستان تصمیم گرفته است از امسال به بعد چنین تمرینات عملی را با شرکت گسترده نیروهای ذخیره، یعنی شهروندان غیرنظامی، در سراسر کشور و به طور همه ساله برگزار کند.

کارشناسان می گویند دولت تاجیکستان با چالشهای جدی در زمینه مبارزه با افراط‌ گرایی و تروریسم روبروست و برگزاری این تمرینات بخشی از تدابیر دولت برای آمادگی در برابر خطرات احتمالی تروریسم است. مقامات تاجیک به ویژه از تهدید گروه‌های پیکارجوی تاجیک و ازبک مرتبط با طالبان در شمال افغانستان نگرانند.

از سوی دیگر، به گفته منابع رسمی، طی یک سال اخیر بیش از ۴۰۰ تبعه تاجیکستان به گروه موسوم به دولت اسلامی پیوسته و در جنگ‌های سوریه و عراق شرکت دارند. دست‌کم چهل نفر از آنان با اعضای خانواده‌های خود به سوریه و عراق رفته‌اند. بر اساس گزارش‌ها، بیش از یکصد نفر آنها در جنگ‌های سوریه و عراق کشته شده‌اند.

در اواخر ماه مه گلمراد حلیمف، فرمانده نیروی ویژه پلیس تاجیکستان، پس از تقریبا یک ماه ناپدید شدن سر از سوریه درآورد و اعلام کرد که به گروه موسوم به دولت اسلامی پیوسته است. آقای حلیمف قبلا در روسیه و دست‌کم "سه مرتبه" در پایگاه‌های نظامی آمریکا در زمینه مبارزه با تروریسم آموزش دیده است.

شورای علمای مرکز اسلامی تاجیکستان، بالاترین مرجع رسمی اسلامی در این کشور، با صدور فتوایی پیوستن به گروه موسوم به دولت اسلامی (داعش) را حرام اعلام کرده است. در این فتوا که روز ۱۲ خرداد منتشر شد، آمده که پیوستن جوانان تاجیک به داعش و "خلاف احکام شریعت و گناه کبیره محسوب می‌شود."