اوضاع مردم یونان چقدر بد است؟

حق نشر عکس BBC World Service

در پی توافق اخیر برای پرداخت سومین مورد کمک مالی کشورهای حوزه یورو به یونان، مردم این کشور بازهم با چشم‌انداز چندین سال دشواری اقتصادی مواجه هستند.

با وجود اینکه دولت حزب سیریزا با وعده پایان دادن به آنچه که "تحقیر و رنج" ناشی از برنامه ریاضت اقتصادی می خواند به قدرت رسید اما توافق اخیر همچنان شامل افزایش بیشتر مالیات ها و کاهش هزینه های دولتی است.

در حالیکه یونان از زمان بحران مالی جهانی تاکنون چند سالی است که گرفتار رشد منفی اقتصادی بوده، باید پرسید در مقایسه با رکود اقتصادی در سایر کشورها، گرفتاری یونان تا چه اندازه دشواری آفرین بوده و بر زندگی مردم این کشور تاثیر گذاشته است؟

حق نشر عکس BBC World Service

رکود طولانی

همگان می پذیرند که شرایط کنونی اقتصاد یونان از نظر ابعاد و عمق با رکود بزرگ دهه ۱۹۳۰ در ایالات متحده قابل مقایسه است.

براساس آمار منتشر شده توسط دولت یونان، اقتصاد این کشور در دوره سه ماهه آخر سال ۲۰۰۸ وارد رکود شد و به استثنای رشد بسیار اندک در سال ۲۰۱۴، همچنان گرفتار رشد منفی بوده است. این وضعیت باعث شده است که امروزه تولید ناخالص داخلی یا درآمد ملی یونان نسبت به هفت سال پیش ۲۵ درصد کمتر شده باشد که بزرگترین کاهش اقتصادی از دهه ۱۹۵۰ تا کنون است.

حق نشر عکس BBC World Service

اگرچه رکود اقتصادی یونان هنوز به عمق رکود بزرگ دهه ۱۹۳۰ نرسیده اما بیشتر طول کشیده و ناظران معتقدند که احتمالا این رکود در سال جاری میلادی هم ادامه خواهد داشت.

حق نشر عکس BBC World Service

کاهش فرصت‌های شغلی

حق نشر عکس BBC World Service

در حال حاضر، یافتن شغل در یونان به خصوص برای جوانان بسیار دشوار است. نرخ بیکاری برای کل جمعیت به ۲۵ درصد می‌رسد اما این نرخ برای جوانان حتی بالاتر است.

نیمی از افراد زیر ۲۵ سال بیکار هستند و در برخی مناطق غربی یونان، نرخ بیکاری جوانان به بالای ۶۰ درصد هم می رسد. و این واقعیت که نرخ بیکاری بلند مدت در یونان به خصوص بسیار بالاست، چشم انداز تیره‌تری را ترسیم می کند.

حق نشر عکس BBC World Service

براساس گزارشی که پارلمان اروپا تهیه کرده، بیکاری برای مدتی طولانی تبعاتی جدی دارد. هرچه فرد برای مدتی طولانی تر بیکار باشد، یافتن شغل برایش دشوار تر و بازگشت او به بازار کار مشکل تر و پرهزینه تر می شود.

بیکاری به ویژه بر جوانان یونان تاثیرگذار بوده و از هر سه نفر، یک نفر برای مدتی بیش از یک سال بیکار بوده است. بدتر اینکه یونانیانی که برای دو سال بیکار باشند، پوشش بیمه درمانی خود را هم از دست می دهند.

حق نشر عکس BBC World Service

بیکاری گسترده همچنین به معنی آن است که پرداخت حق بیمه به صندوق بازنشستگی کاهش می یابد و این صندوق قادر به تامین منابع لازم برای پرداخت حقوق بازنشستگی در حد مناسب نیست در حالیکه به خاطر بیکاری گسترده، بازنشستگان ناچار هستند با همان حقوق اندک خود، عهده دار مخارج اعضای جوان تر خانواده هم بشوند.

براساس جدیدترین آماری که دولت یونان منتشر کرده، حقوق ۴۵ درصد از بازنشستگان کمتر از ۶۶۶ یورو درماه، یعنی زیر خط فقر است.

حق نشر عکس BBC World Service

سقوط درآمدها

حق نشر عکس BBC World Service

مردم یونان با کاهش دستمزد هم مواجه هستند. در دوره پنج ساله ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۳، یونانیان به طور متوسط ۴۰ درصد فقیرتر شدند که علاوه بر بیکاری و کاهش دستمزدها، ناشی از مسایل دیگری مانند کاهش اضافه کار و کمک های تامین اجتماعی بوده است.

در سال ۲۰۱۴، درآمد متوسط خانوارهای یونانی پس از کسر مالیات بر درآمد به سطح سال ۲۰۰۳ کاهش یافته بود.

حق نشر عکس BBC World Service

رشد فقر

حق نشر عکس BBC World Service

مانند تمامی موارد رکود اقتصادی، بیشترین فشار رکود یونان بر قشرهای آسیب پذیر و کم درآمد وارد شده است.

از هر پنج یونانی یک نفر با محرومیت شدید مادی دست به گریبان است و این رقم از سال ۲۰۰۸ تا کنون دوبرابر شده است.

در سال ۲۰۱۴، تقریبا چهار میلیون یونانی، یعنی یبیش از یک‌سوم کل جمعیت این کشور، به عنوان "افراد در معرض خطر فقر یا محرومیت اجتماعی" طبقه بندی شدند.

به گفته دکتر پانوس تساکلوگلو، اقتصاددان و استاد دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه آتن، بحران کنونی به وضوح فقدان تور ایمنی اجتماعی در یونان را به نمایش گذاشته است.

این استاد دانشگاه در مصاحبه با بی‌بی‌سی گفته است: "نظام تامین اجتماعی در یونان به لحاظ تاریخی همیشه ضعیف بوده و توزیع منافع آن به جای اینکه برمبنای ارزیابی نیاز فرد صورت بگیرد، حاصل ملاحظات سیاسی و جلب نظر مردم بوده است. این وضعیت در گذشته چندان مشکل‌آفرین نبوده زیرا به ندرت وضعیت انفجار آمیز اجتماعی وجود داشته است. معمولا اعضای خانواده جانشین نظام تامین اجتماعی شده و کمبودهای آن را جبران می کردند."

حق نشر عکس BBC World Service

به عنوان مثال، اگر جوانی کار خود را از دست می داد یا پس از فراغت از تحصیل، قادر به یافتن شغل مناسب نبود، تا زمانی که اوضاع بهتر می‌شد می توانست به کمک و حمایت خانواده متکی باشد. اما با افزایش شمار بیکاران و کاهش حقوق بازنشستگی به عنوان بخشی از سیاست ریاضت اقتصادی، شرایط برای بیکاران و خانواده ها دشوارتر شده است.

دکتر تساکلوگلو گفته است که "این وضعیت باعث شده تا شمار هرچه بیشتری از بیکاران به سرعت گرفتار فقر شوند."

حق نشر عکس BBC World Service
حق نشر عکس BBC World Service

کاهش خدمات ضروری

حق نشر عکس BBC World Service

بخش خدمات درمانی یکی از بخش هایی است که به شدت از بحران اقتصادی کنونی صدمه خورده است. تخمین زده می شود که حدود ۸۰۰ هزار یونان به دلیل نداشتن بیمه یا فقر مالی به خدمات لازم درمانی دسترسی ندارند.

گزارشی که در سال ۲۰۱۴ در نشریه پزشکی لانست منتشر شده آثار وخیم اجتماعی و بهداشتی بحران مالی و سیاست ریاضت اقتصادی بر مردم یونان را نشان می دهد.

در این گزارش آمده است که "ابعاد و سرعت تغییراتی که بر نظام درمانی یونان تحمیل شده عملا ظرفیت این نظام برای برآوردن نیاز مردم در موارد فشار تقاضا برای خدمات درمانی را از میان برده است."

حق نشر عکس BBC World Service

در حالیکه چند طرح اجتماعی شامل ایجاد درمانگاه هایی توسط داوطلبان به تدریج مشکلات درمانی را کاهش داده، اما بسیاری از مراکز پیشگیری و درمان روانپزشکی به خاطر قطع بودجه تعطیل شده است.

ابتلای به اچ آی وی در میان معتادان تزریقی از ۱۵ مورد در سال ۲۰۰۹ به ۴۸۴ مورد در سال ۲۰۱۲ افزایش یافت.

حق نشر عکس BBC World Service
حق نشر عکس BBC World Service

بهداشت روانی

بحران کنونی بر بهداشت روانی مردم هم اثر گذاشته است.

ارقام موجود حاکی از آن است که بین سال های ۲۰۰۸ و ۲۰۱۱ ابتلای به افسردگی از ۳ درصد جمعیت به ۸ درصد افزایش یافت. همچنین، آمار خودکشی که در سال ۲۰۱۰ بسیار کم بود، تا سال ۲۰۱۲ حدود ۳۵ درصد بیشتر شده بود.

پژوهشگران نتیجه گرفته اند که آمار خودکشی بین افراد در سنین اشتغال با میزان ریاضت اقتصادی همبستگی آماری داشته است.

حق نشر عکس BBC World Service

در مراکز روان درمانی عمومی و غیر انتقاعی، میزان ارائه خدمات کاهش یافته، این مراکز تعطیل شده یا با تعداد کمتری پرسنل مشغول به کار هستند و بسیاری از برنامه‌های ایجاد مراکز روانپزشکی کودکان بایگانی شده است.

بودجه مراکز روان درمانی بین سال های ۲۰۱۰ و ۲۰۱۱ بیش از ۲۰ درصد کاهش یافت و در سال بعد، ۵۵ درصد دیگر از این میران کاسته شد.

حق نشر عکس BBC World Service

فرار مغزها

حق نشر عکس BBC World Service

بسیاری از یونانیان به دلیل مواجهه با کمبود درآمد و فقدان فرصت های شغلی ترجیح داده اند برای کار به خارج بروند. طی پنج سال گذشته، جمعیت یونان ۴۰۰ هزار نفر کاهش یافته است.

پژوهشی که در سال ۲۰۱۳ انجام شد نشان داد که ۱۲۰ هزار تن از متخصصان یونانی، از جمله پزشکان، مهندسان و کارشناسان علمی از اول سال ۲۰۱۰ تا آن زمان کشور را ترک کرده بودند.

حق نشر عکس BBC World Service

بررسی جدیدتری که موسسه دانشگاه اروپایی انجام داده نشان می دهد که از هر ۱۰ نفر یونانی که برای کار به خارج رفته اند، ۹ نفر دارای مدرک دانشگاهی و در آن میان، بیش از ۶۰ درصد آنان دارای مدرک فوق لیسانس و ۱۱ درصد دارای مدرک دکترا بوده‌اند.

بوتینی پلومبی، زن جوان یونانی پس از آنکه کار خود به عنوان ارزیاب در یک انبار در آتن را از دست داد و کارفرما دیگر امکان پرداخت دستمزد کارگران را نداشت، بیکار شد.

پس از یک سال بیکاری و ناکامی در یافتن شغل، در سال ۲۰۱۳ به بریتانیا رفت و فورا به عنوان تحلیلگر مالی در لندن استخدام شد.

او می گوید: "من چاره‌ای جز مهاجرت نداشتم زیرا باید کاری پیدا می کردم و در یونان کاری وجود نداشت. دوست دارم به کشورم برگردم، چون همه زندگی من آنجاست اما منطق و عقل حکم می کند که فعلا همین جا بمانم. در بریتانیا، زندگی ام می گذرد، در یونان چنین امکانی ندارم."