آلبوم عکس: هفت کول، گردشگاهی دور افتاده در زرافشان تاجیکستان

"هفت کول" از مهم‌ترین اماکن گردشگری در کوهسار زرافشان در شمال تاجیکستان محسوب می‌شود. همکارمان اسفندیار آدینه اخیرا به این منطقه سفر کرده است:

حق نشر عکس BBC Persian
Image caption همان‌گونه که از نامش بر می‌آید، این مکان از هفت‌کول یا دریاچه عبارت است که در دره کوهستانی شِنگ در ناحیه پنجکنت واقع است
حق نشر عکس BBC Persian
Image caption این هفت‌کول یا دریاچه که برخی از آنها با عنوان هفت عروس یا مظهر زیبایی در کوهستان زرفشان نام می‌برند، در اثر زمین لرزه‌هایی که زمان وقوعشان معلوم نیست، به وجود آمده‌اند
حق نشر عکس BBC Persian
Image caption در فاصله بین این دو دریاچه آسایشگاهی موجود بوده، ولی در سالهای اخیر در اثر جاری شدن سیلاب خراب شده است
حق نشر عکس BBC Persian
Image caption برخی از ساکنان محلی از شهر پنجکنت با اهل خانواده و کودکان برای استراحت به این جا می آیند.
حق نشر عکس BBC Persian
Image caption رجبفول جوره‌یف با اهل خانواده‌اش مسئولیت پذیرش مهمانان در این مکان را که آسایشگاه "هشیار" نام دارد، بر عهده دارند. آنها در صورت ضرورت برای مهمانان غذا می‌پزند و رختخواب فراهم می‌کنند
حق نشر عکس BBC Persian
Image caption به گفته آقای جوره‌یف، مهمانان برای یک روز استراحت در نزدیک دریاچه "هشیار" ۱۰ سامانی می‌پردازند، اگر شب اینجا بمانند، ۱۵ سامانی از هر نفر گرفته می‌ شود. آب این دریاچه‌ ها بسیار شفاف و برای شنا مناسب است
حق نشر عکس BBC Persian
Image caption میان دریاچه سوم و چهارم سدی صخره‌‌ای موجود است؛ راه آن بسیار تنگ و دشوارگذر است. در مجموع، جاده دره شنگ تنگ و ناهموار است و هیچ طرحی برای بهبود آن وجود ندارد هرچند "هفت‌کول" از جاذبه‌های عمده توریستی در منطقه است
حق نشر عکس BBC Persian
Image caption دریاچه چهارم که یکی از دریاچه‌های بزرگتر بوده و در کنار روستای کوچکی به نام "نافین" واقع است، "کول نافین" خوانده می‌شود. درباره این دریاچه روایتی هست که می‌گویند آب آن در روزهای جمعه هنگام نماز سرخ می شود. آقای جوره‌یف می‌گوید خودش بارها شاهد سرخ شدن رنگ دریاچه بوده است
حق نشر عکس BBC Persian
Image caption بالاتر از دریاچه و روستای نافین سه دریاچه دیگر به نامهای "خُردک"، "مرغزار" و "هزارچشمه" واقع است، ولی بسیاری از رانندگان به دلیل دشواری راه و ریسک فشار جوی پایین جرات نمی‌کنند به آنجا بروند. من و همراهانم نیز از این ناحیه نوانستیم بالاتر برویم. کسی نمی‌داند چه کسی این دریاچه‌ها را چنین نامهایی گذاشته، ولی روایاتی در اینباره وجود دارد. برخی معتقدند که مردی در این منطقه می‌زیسته که هفت دختر داشته و نام دخترانش را بر این دریاچه‌ها گذاشته است
حق نشر عکس BBC Persian
Image caption مردم این منطقه بیشتر به دامداری مشغولند و علوفه چهارپایان خود را برای فصل زمستان از حالا ذخیره می‌کنند
حق نشر عکس BBC Persian
Image caption این پیرمرد که اسماعیل نام دارد از روستای "عالی" در نزدیکی دریاچه ششم (مرغزار) است که پیاده به شهر می‌رفت. در روستای او تقریبا ۷۰ خانواده زندگی کنند، ولی مردم بیشتر پای پیاده به شهر می‌روند. او می‌گوید: "من به شهر می‌روم که مردکاری (مزدوری) کنم و یک کم پول بیارم. در جای ما زمین برای کشت و کار نیست. جای ما سرد است، میوه نمی‌شود. فقط در لب کول (کنار دریاچه) کمتر زردآلو می‌شود (به بار می‌نشیند) که آن هم خوب نمی پزد"
حق نشر عکس BBC Persian
Image caption زنان در وادی زرافشان معمولا روسری رنگین و زیر آن "پیشانی بندک" دارند. ولی "پیشانی بندک" زنان روستای "رَشنَه" متفاوت به نظر می‌رسد. این احتمالا کلاهی بازمانده از دوران سغد باستان است
حق نشر عکس BBC Persian
Image caption زنان دره شنگ هرگاه دوربین را بینند پشت به جانب آن می کنند، تا گردشگران از آنان عکس نگیرند. می گویند شوهرانشان اجازه نمی دهند. من فرصت نیافتم عکسهای بیشتری از آنان بگیرم. پژوهشگران می‌گویند به دلیل انزوای بیشتر برخی از رسوم آنان با سایر مردم وادی زرشافان متفاوت است
حق نشر عکس BBC Persian
Image caption در این منطقه مردم برای گرم کردن خانه‌هایشان در زمستان از کوه با خر هیزم می‌آرند
حق نشر عکس BBC Persian
Image caption بیشتر این روستاها در زمین‌های ناهموار و دره‌های تنگ واقع شده‌اند
حق نشر عکس BBC Persian
حق نشر عکس BBC Persian
Image caption سنگ از مواد اصلی ساختمانی در این منطقه کوستانی است که طبیعت به طور رایگان فراهم کرده. معمولا دیوار خانه‌‌ها و حصار باغها از سنگ ساخته می‌شود
حق نشر عکس BBC Persian
حق نشر عکس BBC Persian
Image caption بیشتر جوانان این منطقه برای کار به روسیه رفته‌اند،در روستاها حضور زنان و پیرمردان و کودکان بیشتر به چشم می‌رسد
حق نشر عکس BBC Persian
حق نشر عکس BBC Persian
Image caption کارشناسان می‌گویند اگر جاده منتهی به هفت‌کول بازسازی و زیربناهای توریستی مناسبی در دره شنگ ایجاد شوند، این امر به بهبود زندگی مردم کوهستانی منطقه کمک خواهد کرد