دولت لبنان سرانجام برای حل بحران زباله تصمیم‌گیری کرد

حق نشر عکس Getty
Image caption زباله انباشته شده در خیابان‌ها به تدریج زمینه ساز یک بحران سیاسی جدید در لبنان می‌شد

اعضای دولت لبنان سرانجام در مورد تخلیه زباله انباشت شده در خیابان‌های پایتخت به توافق رسیدند.

پس از چندین هفته توقف جمع آوری زباله در بیروت، هیات دولت ائتلافی لبنان در یک نشست اضطراری طرح پیشنهادی وزیر کشاورزی برای ایجاد دو مرکز موقت تخلیه زباله را تصویب کرد و قرار شد زباله‌هایی که در نقاط مختلف شهر انباشته شده جمع آوری شود و به این مراکز انتقال یابد.

براساس این طرح، مدیریت تخلیه زباله بیروت نیز به شهرداری‌های نواحی مختلف بیروت سپرده می‌شود. مدیریت محلی تخلیه زباله یکی از خواست‌های معترضانی بود که دولت را در حل این معضل ناتوان می‌دانستند.

بحران زباله در ماه ژوئیه و پس از آن آغاز شد که بزرگترین مرکز تخلیه زباله بیروت آن را بست و تخلیه زباله را در این محل متوقف کرد. در هفته‌های بعد، ساکنان شهر ناگزیر شدند زباله‌های خود را نخست در پشت خانه‌ها قرار دهند و سپس به ریختن آن در زمین‌های بایر و کنار خیابان‌های روی آورند.

در طول این مدت، اعضای دولت لبنان نتوانستند بر سر راه حلی برای این مساله به توافق برسند و دولت به هیچ اقدام موثری برای حل این مساله دست نزد که خشم ساکنان شهر را برانگیخت.

در روزهای اخیر، اهالی پایتخت ناتوانی در حل معضل زباله را نشانه دیگری از بی‌کفایتی و فساد دولت و نظام سیاسی کشور دانسته و علیه تشکیلات حکومتی دست به تظاهرات زدند. در جریان تظاهرات اعتراضی، برخی از معترضان در برابر پارلمان لبنان تجمع کردند و هنگام عبور خودرو وزیران، به سوی آنها تخم مرغ پرتاب کردند در حالیکه ماموران امنیتی ساختمان پارلمان را در محاصره داشتند و برای جلوگیری از نزدیک شدن تظاهرکنندگان، موانعی را در مسیرهای منتهی به این ساختمان ایجاد کرده بودند.

حق نشر عکس Getty
Image caption تجمع‌های اعتراضی باعث ابراز نگرانی در مورد تشدید بی‌ثباتی لبنان شده بود

از نظر معترضان، ماجرای انباشت زباله نشانه دیگری از ناتوانی یک نظام سیاسی ناکارآمد محسوب می‌شده که به دلیل اختلاف نظر بین احزاب، گروه‌ها و شخصیت‌های مختلف همواره در معرض بی ثباتی و بحران قرار دارد و به جای اداره موثر امور کشور، درگیر رقابت و زورآزمایی سیاسی است.

لبنان دارای نظام سیاسی مبتنی بر رای آزاد مردم است اما وجود احزاب و گروه‌هایی با وابستگی‌های دینی، فرقه‌ای و طایفه‌ای گوناگون و رقابت بین رهبران آنها بارها باعث بروز بحران‌های حاد سیاسی و حتی جنگ داخلی طولانی مدت در این کشور شده است.

براساس سنت سیاسی در لبنان، رئیس جمهوری این کشور از مسیحیان مارونی، نخست وزیر از مسلمانان سنی و رئیس مجلس از مسلمانان شیعه است و کرسی‌های پارلمان نیز به نسبت اقلیت‌های مذهبی بین آنها توزیع شده است.

رئیس جمهوری با رای پارلمان انتخاب می‌شود اما اختلاف نظر بین گروه‌های مختلف باعث شده است که از سال گذشته تا کنون، پارلمان این کشور بر سر فردی برای تصدی ریاست جمهوری به توافق نرسد و این سمت در دست کفیل ریاست جمهوری است. در همانحال، نمایندگان پارلمان دوره نمایندگی خود را تا سال ۲۰۱۷ تمدید کرده‌اند.

حق نشر عکس Getty
Image caption تظاهرکنندگان با تهیه پوسترهایی شامل عکس نمایندگان پارلمان آنان را به بی‌کفایتی متهم می‌کردند

در جریان تجمع اخیر در برابر پارلمان لبنان، تظاهرکنندگان پوسترها و پلاکاردهای حاوی تصاویر و اسامی تمامی نمایندگان مجلس را تهیه کرده بودند که روی بعضی از آنها به حروف درشت نوشته شده بود: "شما در همه چیز شکست خورده اید، به خانه هایتان برگردید." تظاهرکنندگان علیه دولت، احزاب و شخصیت‌های سیاسی شعار می‌دادند و از آنان می‌خواستند به مسئولیت خود در اداره امور کشور عمل کنند.

برخی مقامات دولتی و سیاستمداران هشدار داده بودند که تظاهرات اعتراضی می‌تواند به یک بحران سیاسی عمیق تبدیل شود و لبنان را گرفتار بی‌ثباتی بیشتری کند.

علاوه بر اختلافات و رقابت‌های سیاسی بین احزاب و گروههای مختلف و رهبران آنها، حضور گروه‌های مسلحی از جمله حزب الله و رقبای آن باعث پیچیده‌تر شدن کشورداری در لبنان شده است. برخی از این گروه‌ها عملا بخش‌هایی از کشور را تحت تسلط خود دارند و مستقل از دولت مرکزی عمل می‌کنند و گاه این کشور را در شرایطی قرار می‌دهند که دولت مرکزی در آنها نقشی نداشته و قادر به مدیریت آنها نیست.

در چند سال اخیر، جنگ داخلی سوریه نیز به عامل بحران‌زای دیگری در لبنان تبدیل شده است. هزاران نفر از مردم جنگ زده سوریه به لبنان گریخته‌اند که دشواری‌های اجتماعی و اقتصادی خاص خود را در پی داشته در حالیکه موضعگیری گروه‌های مختلف لبنانی به نفع طرف‌های درگیری در سوریه اختلافات داخلی را تشدید کرده و گاه به برخورد خونین بین گروه‌های مسلح هم انجامیده است. در حال حاضر، شبه نظامیان حزب‌الله، که یک گروه شیعه تحت حمایت حکومت ایران است، رسما در جنگ داخلی سوریه مشارکت دارند در حالیکه برخی گروه‌های مسلح سنی خواستار سرنگونی حکومت به رهبری علویان در سوریه هستند و از مخالفان مسلح آن حمایت می‌کنند.

مطالب مرتبط