دولت ترکیه به بازگرداندن اجباری پناهجویان سوری به کشورشان متهم شد

Image caption یکی از مراکزی که گفته شده به عنوان بازداشتگاه پناهجویان مورد استفاده قرار می‌گیرد

دولت ترکیه به اخراج اجباری پناهجویان سوری متهم شده است. دولت ترکیه این اتهام را به شدت تکذیب کرده است.

تحقیقات خبرنگار بی‌بی‌سی در ترکیه تایید کننده گزارش‌های قبلی در این زمینه است که دولت ترکیه در مواردی پناهجویان سوری را دستگیر و در آن سوی مرز با سوریه رها کرده است. برخی گزارش‌ها حاکی از بازگرداندن اجباری صدها پناهجوی سوری به کشورشان است.

در حال حاضر، بیش از دو میلیون شهروند سوریه به ترکیه پناهنده شده‌اند که بیشترین شمار پناهجویان در جهان است. بسیاری از آنان به خاطر خطرات جنگ داخلی از کشورشان آواره شده و اکثرا در نظر دارند با بهبود امنیت در سوریه، به میهن خود باز گردند. شمار دیگری نیز با هدف دریافت پناهندگی یا مهاجرت به اروپا به ترکیه آمده‌اند تا از طریق این کشور عازم غرب شوند.

سال گذشته میلادی، حدود یک میلیون نفر، که اکثر آنان شهروندان سوریه بودند، از ترکیه عازم اروپا شدند و بحران مهاجران در اروپا را پدید آوردند. به منظور مقابله با این بحران، دولت ترکیه در توافقی با اتحادیه اروپا پذیرفت با دریافت سه میلیارد یورو (حدود ٣.٣ میلیارد دلار) برای تامین هزینه نگهداری و بهبود شرایط پناهجویان سوری، امکاناتی را فراهم آورد که از شمار مهاجران به اروپا کاسته شود.

از جمله این امکانات، ایجاد شرایط مناسب‌تر زندگی بوده به نحوی که پناهجویان به جای حرکت به سوی اروپا، مایل به ادامه سکونت در ترکیه باشند. بازگرداندن آنان به سوریه، که منطقه جنگی محسوب می‌شود، خلاف این توافق، مغایر موازین حقوق بین‌الملل و خلاف قوانین داخلی ترکیه است.

حق نشر عکس AFP
Image caption فروشگاه پناهجویان که با کمک مالی اتحادیه اروپا ایجاد شده - عفو بین‌الملل خواستار تعلیق کمک به ترکیه و رسیدگی به اتهام بازگرداندن اجباری پناهجویان شده بود

ماه گذشته، سازمان عفو بین‌الملل - از سازمان‌های جهانی مدافع حقوق بشر - در گزارش ویژه‌ای اعلام کرد که ترکیه پس از توافق با اتحادیه اروپا، به بازگرداندن پناهجویان به سوریه مبادرت کرده و هشدار داد که به این ترتیب، ممکن است در نقض حقوق بین‌الملل، اتحادیه اروپا هم ناخواسته "شریک جرم" شده باشد. در این گزارش دولت ترکیه متهم شده بود که "به شکلی غیرقانونی به بازداشت و حبس پناهجویان و فشار بر آنان برای بازگشت به منطقه جنگی مبادرت کرده است."

عفو بین‌الملل گفته بود که از ماه سپتامبر، یعنی زمان مذاکره ترکیه و اتحادیه اروپا به منظور دستیابی به توافق بر سر حرکت پناهجویان، ترکیه به گونه‌ای منظم ده‌ها و شاید هم صدها پناهجوی سوری را بازداشت و با اتوبوس به مراکز دورافتاده منتقل کرده است بی آنکه به آنان امکان ارتباط با خارج را داده باشند. این افراد سپس به اجبار به سوریه بازگردانده شدند یا خود آنان، به خاطر رهایی از شرایط دشوار این مراکز، داوطلب بازگشت به کشور جنگ زده خود شدند.

حق نشر عکس EPA
Image caption برای هزاران تن از پناهجویان سوری، ترکیه محل عبور در راه رسیدن به اروپا محسوب می‌شود

در این گزارش آمده بود که "اتحادیه اروپا با استخدام ترکیه به عنوان دربان اروپا در بحران پناهجویان، با این خطر مواجه است که نقض فاحش حقوق بشر در مورد پناهجویان سوری را تشویق کند یا نادیده بگیرد و لازم است همکاری اروپاییان با ترکیه تا زمان بررسی و توقف خشونت علیه پناهجویان به حالت تعلیق درآید."

مقامات ترکیه در پاسخ به درخواست خبرنگار بی‌بی‌سی برای پاسخ به این اتهامات، در بیانیه‌ای، هرگونه بدرفتاری با پناهجویان سوری را تکذیب کرده‌اند.

در بیانیه دولت ترکیه آمده است که "ما موکدا این گزارش را تکذیب می‌کنیم که حتی احدی از پناهجویان سوری اخراج و به کشورش بازگردانده شده و کمیساریای عالی سازمان ملل به طور مرتب با پناهجویان در مرز با سوریه مصاحبه می‌کند تا اطمینان یابد کسانی که از این سوی مرز عازم سوریه هستند به طور اختیاری و داوطلبانه به کشورشان باز می‌گردند."

دولت ترکیه در مورد اظهارات برخی از پناهجویان سوری در مورد دستگیری توسط پلیس ترکیه و اعزام به مراکز دور افتاده هم گفته است "به منظور حفظ امنیت عمومی، ممکن است از افرادی که دارای روابط مجرمانه هستند خواسته شود از محوطه اردوگاه‌های پناهندگان خارج نشوند."

در بیانیه دولت ترکیه آمده است "اگر افرادی ترجیح دهند به سوریه بازگردند، دولت ما نمی‌تواند آنان را مجبور به ادامه اقامت در ترکیه کند."

Image caption گذرگاه مرزی ترکیه و سوریه - دولت ترکیه به اعزام اجباری صدها پناهجو به آن سوی مرز متهم شده است

مطالب مرتبط