پوتین 'احتمالا' قتل آلکساندر لیتویننکو را تصویب کرده بود

حق نشر عکس Getty
Image caption آلکساندر لیتویننکو در نوامبر سال ۲۰۰۶ میلادی در بیمارستانی در لندن جان سپرد

هیات تحقیق و تفحص عمومی در بریتانیا در مورد مرگ آلکساندر لیتویننکو گفته است که مامور اطلاعاتی سابق روسیه در لندن در عملیاتی کشته شد که احتمالا توسط ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه تصویب شده بود.

وزارت امور خارجه روسیه گزارش این هیات تحقیق را سیاسی، مبهم و جانبدارانه خوانده است.

آلکساندر لیتویننکو که منتقد ولادیمیر پوتین شده بود، در نوامبر سال ۲۰۰۶ میلادی در بیمارستانی در لندن جان سپرد.

مقام‌های روسیه تاکنون هر گونه دخالتی در این ماجرا را رد کرده‌اند.

به دنبال انتشار این گزارش، دولت بریتانیا، روسیه را به نقض قوانین بین‌المللی متهم کرده است.

ترزا می، وزیر کشور بریتانیا گفته است این کشور اموال دو مظنون این پرونده را مسدود می‌کند. همچنین سفیر روسیه در بریتانیا به وزارت امور خارجه احضار شده تا مراتب اعتراض دولت بریتانیا اعلام شود. سفیر روسیه در بریتانیا گزارش هیات تحقیق را به شدت تحریک‌آمیز خوانده است.

---------------------------------

آلکساندر لیتویننکو که بود؟

آقای لیتویننکو مامور سرویس امنیت فدرال روسیه، سازمان جایگزین کاگ‌ب بود. او پس از پیوستن به منتقدان ولادیمیر پوتین به بریتانیا گریخت و در سال‌های پایانی زندگی‌اش، شهروند بریتانیا شد.

همچنین گفته شده که به هنگام مرگ، آقای لیتویننکو با سازمان اطلاعات خارجی بریتانیا (MI6) کار می‌کرد.

---------------------------------

گفته شده که آقای لیتویننکو ۴۳ ساله پس از آن که در یک هتل در لندن همراه با دو مرد روسی که یکی از آنها افسر سابق کاگ‌ب بود، چای نوشید با ماده رادیو اکتیو پلونیوم مسموم شد و در بیمارستان درگذشت.

رابرت اوون، رئیس این هیات تحقیق گفته است که احتمالا آقای پوتین دستور کشتن آقای لیتویننکو را امضاء کرده بود.

حق نشر عکس Getty
Image caption همسر و پسر آقای لیتویننکو

مارینا، همسر آقای لیتویننکو از نتایج گزارش هیات تحقیق، ابراز خشنودی کرده است.

خانم لیتویننکو خواهان اخراج عوامل اطلاعاتی روسیه، وضع تحریم‌های اقتصادی و ممنوعیت سفر خارجی برای آقای پوتین شده است.

دو مرد روسی به نام‌های آندری لوگووی و دمیتری کووتان به قتل آقای لیتویننکو متهم شده‌اند. این دو نفر این اتهام را رد می‌کنند.

بریتانیا خواهان بازجویی از این دو نفر است اما دولت روسیه از استرداد آنها و همکاری در این زمینه امتناع ورزیده است.

آقای اوون گفته است این دو نفر احتمالا به دستور پلیس مخفی روسیه دست به چنین کاری زده‌اند.

آندره لوگووی در اوایل دهه ۱۹۸۰ میلادی در بخش مراقبت از شخصیت‌های دولتی سازمان اطلاعات شوروی - کاگ‌ب -کار می‌کرد و پس از انحلال شوروی نیز تا سال ۱۹۹۶ میلادی در سازمان اطلاعات روسیه فعالیت می‌کرد. او بعدها یک شرکت ارائه خدمات امنیتی و حفاظتی خصوصی دایر کرد و در حال حاضر نماینده مجلس روسیه است.

هیات تحقیق در گزارش خود به دلایلی که حکومت روسیه بر مبنای آنها احتمالا آقای لیتویننکو را هدف قرار داده، اشاره کرده است. فاش کردن فعالیت‌های سرویس امنیت فدرال روسیه پیش از خروج از کشور، روابط با سازمان‌های اطلاعاتی بریتانیا و منتقدان حکومت و خصومت "شخصی" میان آقای لیتویینکو و آقای پوتین از جمله این دلایل است.