پیکار با ریش در تاجیکستان در راستای مبارزه با افراط‌گرایی

حق نشر عکس
Image caption پلیس در منطقه ختلان گفته است که ریش سیزده هزار مرد را کوتاه کرده است. عکس از آرشیو

"آنها به من گفتند سلفی، افراطی، دشمن خلق. سپس دو نفر از آنها بازوانم را محکم گرفت و یکی دیگر نیمی از ریشم را تراشید."

جاوید اکرم‌اف می‌گوید پلیس تاجیکستان ماه گذشته او را همراه با پسر هفت ساله‌اش در بیرون خانه‌اش نگه داشت و به ایستگاه پلیس در شهر دوشنبه برد که در آنجا به اجبار ریشش را زدند.

او یکی از صدها هزار مرد در تاجیکستان است که در سال های اخیر برای ریش داشتن دستگیر شده‌اند.

تراشیدن ریش مردان بخشی از یک برنامه دولت برای مقابله با گرایش‌هایی است که "با فرهنگ تاجیکی بیگانه و ناسازگار " تلقی می‌شود.

اوایل این هفته، پلیس در منطقه ختلان تاجیکستان گفت که ریش نزدیک به ۱۳ هزار مرد را به عنوان بخشی از "مبارزه با افراط‌گرایی" زده‌ است.

بی بی سی با ۹ مرد صحبت کرده که تجربه های مشابه داشته اند. آنها می‌گویند که در خیابان بازداشت و به زور به اداره پلیس یا سلمانی برده شده‌اند و ریششان تراشیده شده است.

حق نشر عکس AFP
Image caption به زنان گفته شده لباس‌های سنتی رنگی بپوشند نه لباس های سیاه

دولت تاجیکستان به دلیل نگرانی از اینکه منطقه آسیای میانه همانند افغانستان، عراق یا سوریه به سمت افراط‌گرایی پیش برود، با این پدیده مبارزه می‌کند.

برآورد می‌شود که از ژوئن سال ۲۰۱۵ (تابستان گذشته)، بین ۱۵۰۰ و ۴۰۰۰ نفر از آسیای میانه به گروه‌های مختلف اسلام‌گرا در سوریه پیوسته‌اند.

برنامه دولت تاجیکستان در تراشیدن ریش مردان بخشی از برنامه گسترده این دولت برای حفظ سنت‌های سکولار و مقابله با فرهنگ اسلامی است.

بر اساس آمارهای رسمی، ۹۹ درصد از مردم تاجیکستان مسلمان هستند. هر چند که در طول ۷۰ سال حاکمیت اتحاد جماهیر شوروی سابق، خداناباوری ترویج می‌شد.

"سیاه نپوشید"

این برنامه شامل حال زنان نیز شده است. حجاب اسلامی به طور رسمی در مدارس و دانشگاه‌ها ممنوع است اما این ممنوعیت عملا شامل حال تمام نهادهای دولتی می‌شود.

پلیس ‌می‌گوید طی یک سال اخیر، ۱۶۰ مغازه را که پوشش مربوط به حجاب اسلامی می فروختند، بسته است و ۱۷۷۳ زن را متقاعد کرده که حجاب اسلامی نداشته باشند.

Image caption تراشیدن ریش بخشی از یک برنامه دولت برای مقابله با"فرهنگ بیگانه" است

امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان نیز به مردم هشدار داده است: "ارزش های بیگانه را پرستش نکنید، از فرهنگ بیگانه پیروی نکنید. لباس‌های با رنگ‌ و برش سنتی بپوشید نه سیاه."

او گفته است: "زنان تاجیک حتی در عزاداری هم [باید] لباس سفید بپوشند نه سیاه."

مقامات همچنین از پدرها و مادرها خواسته‌اند به جای نام‎‌های عربی و نام‌هایی که خارجی به نظر می‌رسند، نام سنتی تاجیکی بر روی فرزندانشان بگذارند.

حق نشر عکس AFP
Image caption روسری های رنگارنگ در تاجیکستان مورد پسند مردم هستند

روشن نیست که آیا این سیاست‌ها در جلوگیری از افراط‌گرایی تاثیری دارند یا نه.

جاوید اکرم‌اف می‌گوید تحقیری را که در ایستگاه پلیس به هنگام تراشیدن اجباری ریشش احساس کرده، فراموش نخواهد کرد.

او می گوید: "بدترین چیز، مصونیت افراد پلیس است که با توسل به آن با مردم قلدری می‌کنند."

او می‌افزاید این گونه رفتارها، ممکن است مردم را به سمت افراط‌گرایی سوق دهد.