پیروان فرقه ژاپنی اوم‌شینریکیو در اروپا چه می‌کنند؟

حق نشر عکس AP

پلیس روسیه اخیرا به چندین مکان که با یک فرقه ژاپنی موسوم به اوم‌شینریکیو، ارتباط داشت یورش برد.

در پی این عملیات تا کنون ۱۰ نفر بازداشت شدند و بازجویی از چند نفر دیگر ادامه دارد.

این دستگیری‌ها و نیز سرکوبی اخیر اعضای این فرقه در مونته‌‌‌‌نگرو، سبب شده که توجهات به این گروه مشکوک جلب شود. ولی منشاء این فرقه کجاست؟

ریشه این گروه به ژاپن بازمی گردد. اعضای گروه مورد بحث در سال ۱۹۹۵ با گاز سمی سارین که مخرب اعصاب است، به متروی توکیو حمله کردند.

اوم‌شینریکیو، که معنی آن "حقیقت عالی" است در دهه ۱۹۸۰ به عنوان یک گروه معنوی که بر پایه تلفیق باورهای هندوها و بوداییان بود، به وجود آمد اما به تدریج به فرقه‌ای تبدیل شد که موجودیت خود را بر اساس پیشگویی‌های مسیحیت در باره آخرالزمان، قرار داد.

شوکو آساهارا، بنیانگذار این گروه خود را هم مسیح می‌دانست و هم اولین کسی که بعد از بودا به مرحله معرفت حقیقی یا تنویر رسیده است.

حق نشر عکس AP
Image caption شوکو آساهارا، بنیانگذار گروه اوم‌شینریکیو (سمت چپ) در کنار یوشیهیرو اینویی، یکی از حواریونش که به حبس ابد محکوم شد

در سال ۱۹۸۹، این گروه که غالبا از با کلمه اختصاری اوم، از آنان یاد می‌شود، توانست در ژاپن رسمیت یافته و موقعیت یک سازمان مذهبی را به دست آورد. شوکو آساهارا موفق شد در سراسر جهان پیروانی پیدا کند، در دانشگاه‌ها سخنرانی کرده و چندین کتاب بنویسد. این گروه در اوج موفقیت ده ها هزار عضو در گوشه و کنار جهان داشت.

در ژاپن بسیاری از پیروان آساهارا، دانشجویان دانشگاه‌های معتبر این کشور بودند. او به این دانشجویان جوان که به دلیل حجم سنگین درسی تحت فشار بوده و در عین حال به آینده‌ای که باز با فشار کار همراه بود فکر می‌کردند، نوید زندگی پرمعنی‌تری را می‌داد.

ولی این گروه به تدریج به صورت فرقه‌ای درآمد که نهیب روز قیامت را می‌داد و معتقد بود دنیا به زودی با جنگ جهانی سوم به آخر خواهد رسید و فقط پیروان اوم زنده خواهند ماند.

علاوه بر این، فرقه مورد بحث به تدریج به خشونت و آدم ربایی، ضرب و جرح و کشتن مخالفانش روی آورد و در بعضی موارد حتی از گازهای شیمیایی و میکروبی نیز برای حمله استفاده می‌کرد.

  • در توکیو چه اتفاقی افتاد؟

در تاریخ ۲۰ مارس ۱۹۹۵، در ساعات پر رفت و آمد روز، اعضای این گروه با گاز مایع سمی سارین که در کیسه حمل می‌کردند به خطوط متروی توکیو که از منطقه سیاسی پایتخت عبور می‌کرد، حمله کردند.

در این حمله ۱۳ نفر جان خود را از دست دادند و هزاران نفر هم آسیب دیدند.

در ماه‌های متعاقب این حمله، این گروه به منظور پخش گاز هیدروژن آمیخته به سیانور در ایستگاه های مختلف، به چند حمله ناموفق دست زد.

حمله سال ۱۹۹۵، ژاپن را که همواره به نرخ پایین جنایت و انسجام اجتماعی می‌بالید، شوکه کرد.

حق نشر عکس AP
Image caption فرقه اوم یک هلیکوپتر روسی در اختیار داشت که به گفته پلیس قرار بود زمانی برای پخش گاز سارین در شهر از آن استفاده شود

همچنین این سئوال مطرح شد که چگونه پلیس در تحقیق در باره اتهامات قبلی مرتبط با فعالیت‌های جنایتکارانه این گروه، کوتاهی کرده.

در پی حمله به متروی توکیو عده زیادی از اعضای اوم دستگیر و ۱۳ نفر آنان به مجازات مرگ محکوم شدند از جمله آساهارا که هنوز در صف اعدامی‌ها قرار دارد.

آخرین کسی که در ارتباط با حمله به متروی توکیو محاکمه شد، کاتسویا تاکاهاشی بود که در ژوئن ۲۰۱۲ پس از ۱۷ سال فراری بودن دستگیر و متعاقبا به حبس ابد محکوم شد.

در سال ۲۰۱۴ نیز ماکوتو هیراتا، یک عضو دیگر این فرقه، به جرم ربودن یک مرد ۶۸ ساله و دست داشتن در دو فقره بمبگذاری، زندانی شد.

  • این گروه اکنون در اروپا چه می‌کند؟

پس از حمله به متروی توکیو، گروه اوم به صورت زیرزمینی فعالیت می کرد تا این که نهایتا با عنوان تازه الف، خود را مطرح کرد.

یک گروه کوچک تر به نام هیکاری نو وا، (دایره نور قوس و قزح) نیز در سال ۲۰۰۷ تشکیل شد. فومیهیرو جویو، سخنگوی سابق فرقه اوم، و جانشین آساهارا رهبر این گروه است.

حق نشر عکس AP
Image caption در پی حمله به متروی توکیو، پلیس اعضای فرقه اوم را بازداشت کرد

او می گوید اعضای این گروه آساهارا را پرستش نمی‌کنند.

در پی ناآرامی‌هایی که به دنبال فروپاشی شوروی پیش آمد، گروه مورد بحث در جمهوری های شوروی سابق که در سال های اخیر به طور فزاینده‌ای اهمیت پیدا کرده‌اند، شروع به فعالیت کرد.

در اواخر ماه مارس گذشته، مونته‌نگرو ۵۸ شهروند خارجی را که مظنون به ارتباط با اوم‌شینریکیو بودند، اخراج کرد. آنها در هتلی که در مونته‌نگرو ( بخشی از یوگوسلاوی سابق) اجاره کرده بودند، جمع شده بودند.

وزارت کشور مونته‌نگرو می‌گوید ۴ ژاپنی، ۴۳ شهروند روسیه، ۷ شهروند جمهوری بلاروس، ۳ اوکراینی و یک ازبک در جمع اخراج شدگان بودند.

در اوایل ماه جاری میلادی نیز پلیس روسیه در ارتباط با این گروه به ۲۵ محل یورش برد.

فرقه اوم‌شینریکیو، در روسیه غیرقانونی اعلام شده است. دادستانی این کشور می‌گوید اوم ممکن است تا ۳۰ هزار نفر طرفدار در روسیه داشته باشد. به گفته دادستانی، اعضای این فرقه برای دریافت اعانه مردم را تحت فشار می‌گذاشتند.

حق نشر عکس AP
Image caption گروه‌هایی تلاش کرده‌اند جای اوم را بگیرند و حتی در مراسم یادبود قربانیان حملات اوم شرکت کرده‌اند

طبق گزارش رسانه‌های دولتی، مقامات قضایی روسیه می‌گویند فعالیت‌های این گروه شامل "خشونت علیه شهروندان و لطمه به سلامت آنان بوده" و تحقیقات جنایی را شروع کرده‌اند.

در آمریکا و بسیاری از کشورهای دیگر نیز اوم‌شینریکیو یک سازمان تروریستی شناخته شده، ولی تشکیلات الف، و هیکاری نو وا، هر دو در ژاپن قانونی هستند؛ اگر چه به عنوان "مذاهب خطرناک" که باید دائما تحت نظر باشند، از آنان نام برده می‌شود.

تعداد اعضای این دو تشکیلات ۱۵۰۰ نفر تخمین زده شده ولی گفته می‌شود شمار طرفدارانشان به تدریج در حال افزایش است.

چند نفر از وکلای مدافع حقوق بشر، از اعضایی که در ارتکاب جنایات مقصر شناخته نشده‌اند دفاع کرده و می‌گویند آنها از نقشه حمله به متروی توکیو بی اطلاع بودند.

ولی با وجود تلاش این اعضا برای فاصله گرفتن از اتفاقات ۲۱ سال قبل، بعید به نظر می‌رسد که از لحاظ اجتماعی یا به صورت رسمی پذیرفته شوند.