در جستجوی جمجمه معمار مشهور عثمانی

مجسمه معمار سنان حق نشر عکس Wikimedia Kudelski
Image caption معمار سنان بناها و پل‌های مشهوری در سراسر قلمرو امپراتوری عثمانی ساخته بود

نخست‌وزیر ترکیه دستور داده تا موضوع ناپدید شدن جمجمه سنان، معمار مشهور دوران عثمانی مورد بررسی قرار گیرد. او طراح برخی از مشهورترین ساختمان‌های امپراتوری عثمانی بود.

سنان، که در قرن شانزدهم میلادی می‌زیست، در آرامگاهی نزدیک مسجد سلیمانیه در استانبول دفن شده. بنای این مسجد و بنای آرامگاه را خود او طراحی کرده بود.

بنا به گزارش روزنامه صباح، گروهی از مورخان جمجمه او را در سال ۱۹۳۵ برای بررسی از قبر خارج کردند ولی – به دلایلی که به مرور زمان فراموش شده – هیچ وقت به قبر بازگردانده نشد.

حالا احمد داووداغلو، نخست‌وزیر ترکیه، می‌گوید که عزم خود را جزم کرده تا آن را پیدا کند.

آقای داووداغلو که از مسجد سلیمانیه بازدید می‌کرد، گفت "از همه ابزارهایی که در اختیار داریم، از جمله آزمایش دی‌ان‌ای، استفاده می‌کنیم تا جمجمه را پیدا کنیم و به قبر برگردانیم و با این کار بی‌احترامی به خاطره او را متوقف کنیم".

او در ادامه گفت که این واقعه "داستانی شرم‌آور" در تاریخ کشور است.

به گفته او "سنان تمدنی کامل را [از ادغام فرهنگ بیزانسی و فرهنگ اسلامی] در هم آمیخت و برای ما به یادگار گذاشت، ولی ما حتی نمی‌توانیم از پیکر او محافظت کنیم".

به نوشته روزنامه خبرلر بیرون آوردن جمجمه سنان از قبر در دوره‌ای رخ داد که فضا دستخوش افزایش احساسات ناسیونالیستی و نژادپرستانه بود. نظرها بر این است که دانشمندان می‌خواستند جمجمه او را اندازه بگیرند تا بلکه بتوانند اندازه مغز او را که نابغه معماری قلمداد می‌شد تخمین بزنند.

به نظر آقای داووداغلو، گم شدن جمجمه شبیه تصمیمات اشتباهی است که به گفته او به ساختمان‌های مدرن "بدقواره" اجازه داده به چشم انداز استانبول "خیانت" کنند. او می‌گوید وزرا از این به بعد نباید به ساختمان‌هایی اجازه ساخت بدهند که به "بافت تاریخی و طبیعی" شهر صدمه می‌زنند.

"اگر واقعاً از آموزه‌های سنان پیروی کرده بودیم هیچ وقت چنین ساختمان‌هایی نمی‌ساختیم."

حق نشر عکس AFP
Image caption مسجد سلیمانیه در استانبول شناخته شده‌ترین اثر سنان است