مجوز مرکل به تحقیقات کیفری علیه کمدینی که اردوغان را مسخره کرد

حق نشر عکس AFP

آنگلا مرکل صدراعظم آلمان اعلام کرد دولت این کشور مجوز رسیدگی قضایی به پرونده کمدینی را صادر کرده که رجب طیب اردوغان رییس جمهور ترکیه را مسخره کرده بود.

بر اساس قوانین آلمان، دولت باید هر نوع تحقیقات کیفری درباره توهین به رهبران و نهادهای کشورهای دیگر را تایید کند.

خانم مرکل البته تاکید کرد که نظر نهایی به عهده دادگاه خواهد بود و خاطر نشان کرد دولت آلمان سعی خواهد کرد این قانون را ملغی کند.

او گفت: "در کشوری که زیر لوای قانون است این مسئله به عهده دولت نیست بلکه به عهده دادستان و دادگاه است که حقوق شخصی و مسائل دیگری مثل رسانه‌ها و آزادی هنر را سبک و سنگین کنند."

او همچنین گفت که در دولت او بر سر اینکه آیا یان بومرمن باید محاکمه شود یا نه اختلاف نظر وجود دارد.

آقای اردوغان علیه یان بومرمن یکی از محبوب‌ترین کمدین‌های آلمان اعلام جرم کرده است.

حق نشر عکس AFP
Image caption یان بومرمن که ۳۵ سال دارد محبوب‌ترین کمدین حال حاضر آلمان است

آقای بومرمن در شعری که دو هفته پیش از شبکه زد‌ د اف آلمان پخش شد، رجب طیب اردوغان را مسخره کرده بود.

در این شعر به رابطه جنسی با بز و گوسفند و پایمال کردن حقوق اقلیت‌ها اشاره شده است. آقای بومرمن پیش از خواندن شعر کاملا روشن کرده بود که این شعر نقض قانون آلمان در مورد توهین به سران یا نهادهای کشورهای دیگر خواهد بود.

برخی این شعر را "وقیح" و بی‌ادبانه و توهین‌آمیز دانسته و اعتراض کرده‌اند در زمانی که برای حل بحران پناهجویان به همکاری ترکیه نیاز است پخش چنین شعری کاری نابخردانه بوده است.

برخی دیگر معتقدند که خانم مرکل به دلیل نیاز اروپا به ترکیه در بحران مهاجران، اصل اساسی آزادی بیان را نادیده گرفته است به خصوص اینکه پیش‌تر این شعر را "توهین عمدی" خوانده بود.

به گفته دیمین مک‌گینس خبرنگار بی‌بی‌سی در برلین، افکار عمومی آلمان این موضوع را مسئله آزادی بیان می‌بینند و خانم مرکل پس از این تصمیم به شدت زیر فشار افکار عمومی قرار گرفته است.

اگر آقای بومرمن در دادگاه مجرم شناخته شود به پرداخت جریمه یا زندان محکوم خواهد شد اما پیش از آن دادستانی آلمان باید به این نتیجه برسد که به این شکایت رسیدگی کند یا نه.

به گفته خبرنگار بی‌بی‌سی در برلین انتظار می‌رود اگر آقای بومرمن محکوم شود واکنش گسترده عمومی را در پی داشته باشد.

______________________________________________________________________

حبیب حسینی‌فرد، روزنامه‌نگار در آلمان

ماده ۱۰۳ قانون جزایی آلمان که از دوران حکومت قیصری باقی مانده و از سال ۱۸۷۱ میلادی آمده است، می‌گوید اگر رهبر یا یکی از مقام‌های کشورهای دیگر، عمل یا متن و شعری در عرصه عمومی را مصداق اهانت به خود تلقی کند، می‌تواند از دولت آلمان بخواهد که با پی‌گرد قضایی آن موافقت کند. در صورتی که دادگاه هم به درک مشابهی برسد، تا ۵ سال حبس در انتظار متهم خواهد بود.

جنجالی‌ترین مورد استناد به ماده مزبور تا کنون با نام محمدرضا شاه گره خورده است. او در پی دیدار سال ۱۹۶۷ از آلمان که به تظاهرات گسترده دانشجویی و مرگ یک دانشجوی آلمانی به دست پلیس منجر شد و زمینه‌ای برای انقلاب دانشجویی ۱۹۶۸ آلمان شد، به دولت آلمان رجوع کرد و خواهان استفاده از ماده ۱۰۳ برای تعقیب یکی از اعضای رهبری کنفدراسیون دانشجویان ایران در آلمان به نام محمدرضا اعلم شد که نقشی محوری در تدارک تظاهرات‌ علیه شاه داشت. ولی بالاگرفتن همبستگی‌ها با اعلم در آلمان به جایی رسید که وزیر کشور آلمان خود را به تهران رساند و دولت شاه را قانع کرد که از شکایت خود صرف نظر کند. از آن پس ماده ۱۰۳ به عنوان "ماده شاه" هم معروف شده است.

در سال‌های پس از انقلاب کمدینی در آلمان فیلمی از آیت‌الله خمینی هنگام سخنرانی برای زنان را دستکاری کرد که زنان را در حال پرتاب لباس زیر به سوی رهبر جمهوری اسلامی نشان می‌داد. این فیلم هم جنجال‌برانگیز شد. کمدین از ترس جان عذر خواست و مد‌ت‌‌ها در حفاظت پلیس بود، ولی مقام‌های جمهوری‌ اسلامی به صرافت استفاده از ماده ۱۰۳ نیافتادند. شاید هم از آن خبر نداشتند و شاید هم چون به "ماده شاه" معروف شده بود، از استناد به آن اکراه داشتند.

_____________________________________________________________________

آقای اردوغان از سال ۲۰۱۴ که به ریاست جمهوری رسید تا به حال بیش از دو هزار بار به دادگاه‌ها به علت توهین به خودش شکایت کرده، از جمله شکایت از یک نوجوان سیزده ساله و ملکه زیبایی ترکیه.

شبکه سراسری زی‌داف این هفته تصمیم گرفت به دلیل "تمرکز شدید رسانه‌ها بر این برنامه و مجری‌اش" برنامه کمدی هفتگی آقای بومرمن را پخش نکند.

به گزارش روزنامه بیلد آلمان، آقای بومرمن و خانواده‌اش تهدید شده‌اند و پلیس محافظت از آنها و خانه‌شان را آغاز کرده است.