'چندمين مهمترين' دور از رقابت هاى درون حزبى آمريكا

در دوره اى كه هنوز داعش حضور در رسانه ها را از چنگ القاعده در نياورده بود، خبرخوان ها از ما خبرنويسان مى پرسيدند بالاخره چندبار "مرد شماره دو القاعده" كشته مى شود؟ و اين سازمان چند مرد شماره دو دارد؟ حالا ماجراى انتخابات آمريكاست با اين سوال كه چرا هر بار رأى گيرى درون حزبى در تعدادى از ايالت هاى آمريكا برگزار مى شود، در خبرها از اهميت اين يكى سخن گفته مى شود؟

تازه ترين دور از انتخابات درون حزبى روز سه شنبه بيست و ششم آوريل در پنج ايالت شمال شرقى آمريكا انجام شد: ايالت هاى مريلند، پنسيلوانيا، دلوور، كانتيكت و رودآيلند. پيشتازى دونالد ترامپ در حزب جمهورى خواه و هيلارى كلينتون در ميان دموكرات ها در هر پنج ايالت از زمان نظرسنجى ها مشخص بود.

اما آيا اين به معنى پايان كار براى خانم كلينتون است؟ پاسخ اين سوال با يك تبصره مثبت است. آيا دونالد ترامپ به پيروزى نزديك تر شده؟ بله. با دو تبصره.

محافظه كاران عملگرا

در كنار آقاى ترامپ، دو محافظه كار ديگر در رقابت هاى درون حزبى جمهورى خواهان رقابت مى كنند: جان کی‌سيک، فرماندار اوهايو و تد كروز، سناتور تگزاس. اولى سياستمدارى استخوان خردكرده است كه سالها در كنگره بوده و حالا فرماندار است و دومى، سياستمدارى تازه كار و پر شروشور كه از راستگراترين جمهورى خواهان است.

حق نشر عکس Reuters

اين دو از دو طيف مختلف حزبشان هستند دست به ائتلافى عليه دونالد ترامپ زده اند. آنها قرار گذاشته اند كه در ايالت هاى بعدى، بسته به محبوبيتشان جا را براى ديگرى خالى كنند.

آرام حسامى، استاد علوم سياسى در كالج مونتگومرى در ايالت مريلند، مى گويد اين ائتلاف، با توجه به اختلافات عميق اين دو نفر "نتيجه عملگرايى عميق اين دو نامزد است."

جان كی‌سيک بختى براى نامزدى حزبش از طريق آراى عمومی ندارد و تد كروز خيلى بايد خوب بياورد كه به حد نصاب برسد. پس اينها "به اين نتيجه رسيده اند كه انتخاب را به كنوانسيون بكشانند."

كنوانسيون احزاب، جايى است كه نمايندگان هر ايالت مى روند و نامزد مورد نظرشان را انتخاب مى كنند. تعداد نمايندگان هر ايالت، بسته به جمعيت آن ايالت است و به جز استثناهايى كه هست، اين نمايندگان بايد به كسى رأى بدهند كه مردم بخش (مجموعه چند شهر و روستا) انتخاب كرده اند. اگر آرزوى آقايان کی‌سیک و كروز به حقيقت بپيوندد و دونالد ترامپ به حداقل تعداد نماينده نرسد، آن وقت در مرحله دوم و سوم راى گيرى در كنوانسيون است كه نماينده ها مى توانند آزادتر عمل كنند.

آرام حسامى مى گويد: "در مرحله دوم پنجاه و هفت درصد از نمايندگان مى توانند به هر كس مى خواهند راى بدهند به مرحله سوم كه مى رسد هشتاد و يك درصد مى توانند به هر كسى كه خواستند راى بدهند."

جمهورى خواهان قديمى كه ستون هاى حزب هستند، اميدشان به چنين اتفاقى است تا بتوانند در روزهاى كنوانسيون نمايندگان را متقاعد كنند مثلا از آقاى ترامپ دل كنده و راي‌شان را به دو نفر ديگر بدهند: "براى اينكه نظرسنجى ها نشان مى دهد كه آقاى ترامپ در يك انتخابات ملى، بدجور به خانم كلينتون مى بازد." دو نفر ديگر اما بختشان بيشتر است.

دونالد ترامپ به سياق هميشگى اش با اين ائتلاف برخورد كرده و گفته اين كار از سر ضعف رقباست اما انتخابات بيست و ششم آوريل محكى است براى نشان دادن اينكه دست كم اثر روانى اين ائتلاف چيست.

از طرف ديگر ايالت پنسيلوانيا هم براى آقاى ترامپ دردسر است. پخش آرا در اين ايالت به شيوه اى خاص انجام مى شود. راى يا امتياز هفده نماينده به برنده كل ايالت مى رسد و ٥٤ نامزد هم با راى مردم انتخاب مى شوند كه در نهايت به هر كس بخواهند در كنوانسيون راى مى دهند (بگذريم از اينكه تعدادى از آنها از قبل گفته اند به چه كسى راى مى دهند، كه چون منع قانونى ندارد، ممكن است زير حرفشان هم بزنند. اين ٥٤ نماينده، بالقوه مى توانند سد راه رسيدن دونالد ترامپ براى نامزدى حزب شوند.

برنى و پيامش

نامزد پيشتاز دموكرات ها اما خيالش جمع است. هيلارى كلينتون با راى سه شنبه به نزديكى هاى خط پايان مى رسد و احتمالا برنده خواهد شد اما در تمام عكس هاى قهرمانيش روى سكو، شخص ديگرى هم هست: برنى سندرز، كه در كشورى با سيستم سرمايه دارى سوسياليستى مفتخر است.

آرام حسامى مى گويد نامزدهايى كه پايشان به كنوانسيون مى رسد، دستور كار كنوانسيون را تعيين مى كنند و چه چيز بهتر از اين فرصت براى آقاى سندرز كه بر سياست‌هاى خانم كلينتون اثر بگذارد و اجازه ندهد، خيلى يكه تازى كند.

آقاى سندرز به اين ترتيب مى خواهد اثر خود را در تاريخ سياسى آمريكا فراتر از اين ببرد كه فقط خلاف آب شنا كرده بود. "چه ببرد و چه ببازد، مى تواند بگويد دموكراسى آمريكا را به سمتى برده كه عدالت اجتماعى در آن بيشتر رعايت شود."

براى همين خانم كلينتون گرچه در اين سه شنبه به پيروزى نزديک تر مى شود اما همچنان سايه برنى سندرز و پيامش دنبال او مى آيد.