بررسی نقش عربستان در 'حمایت از تروریسم' در یک کمیته مجلس نمایندگان آمریکا

حق نشر عکس Getty
Image caption تیم رومر، پیشتر دیپلمات و نماینده مجلس نمایندگان آمریکا بوده است

در جلسه بررسی روابط ایالات متحده آمریکا با عربستان سعودی، عده‌ای از نمایندگان کنگره آمریکا با لحنی تند مقام‌های عربستانی را به "حمایت از تروریسم" متهم کرده اند.

جلسه یکی از زیر مجموعه‌های کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا، با حضور مهمانانی برگزار شد که هر کدام به نوعی کارشناس امور عربستان سعودی هستند، از جمله تیم رومر که از اعضای کمیسیون بررسی حادثه یازده سپتامبر بود.

دارل ایسا، از نمایندگان جمهوری خواه، مجلس نمایندگان آمریکا با اشاره به حمایت چند صد میلیون دلاری عربستان سعودی از مساجد و مراکز مذهبی در سراسر دنیا گفت که عربستان سعودی نمی‌تواند "ادعا کند که حامی تروریسم نیست" و در عین حال حامی کسانی باشد که در این مراکز "تخم تروریسم را می‌کارند."

دانا روباکر، نماینده جمهوری خواه دیگری بود که در این جلسه صحبت کرد و گفت: "خانواده سلطنتی سعودی تا زیر چشمهایشان از عملیات تروریستی گروه‌های اسلامگرای رادیکال حمایت می‌کنند." او گفت وقت آن رسیده که مردم آمریکا حقیقت را بدانند.

تد پو، رئیس کمیته فرعی تروریسم (از زیر مجموعه‌های کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا) در این جلسه از برنامه‌های مشترک ایالات متحده و عربستان سعودی برای مقابله با تروریسم گفت و تاکید کرد که باید بین دولت عربستان سعودی و کسانی که در آن کشور هزینه‌های گروه‌های تروریستی را تامین می‌کنند فرق قائل شد.

آقای پو در عین حال گفت که دولت عربستان با ساختن مدارس مذهبی و مسجد، سالانه میلیاردها دلار خرج ترویج وهابیت می‌کند. او وهابیت را "شاخه‌ای بنیادگرایانه از اسلام" خواند که سرسلسله آنها، حتی کشتن پیروان دیگر ادیان را توصیه می‌کرده است. به گفته آقای پو، ایدئولوژی داعش هم همین است، فقط آنها به حکومت شاهنشاهی عربستان سعودی اعتقادی ندارند.

کتاب‌های درسی عربستان سعودی، نکته دیگری بود که آقای پو به آن اعتراض کرد. او گفت بعد از اعتراض‌های متعدد، عربستان سعودی اعلام کرده که کتاب‌های درسی را عوض کرده است اما به عنوان مثال گفت: "هنوز در کتاب سال دوازدهم دبیرستان، نوشته شده اگر کسی از اسلام به دین دیگری بگرود، مجازاتش اعدام است."

کارن هاوس، از موسسه بلفر، در این جلسه گفت عوض کردن کتاب‌های درسی، تاثیری بر شیوه آموزش دین در مدارس عربستان نگذاشته است چرا که پشت درهای کلاس، "معلم‌ها هرچه بخواهند می‌گویند."

برنامه‌های 'موفق عربستان'

این جلسه یکی از جلسات بررسی قانون "عدالت علیه حامیان تروریسم" (جاستا) است که سنای آمریکا آن را تصویب کرده و حالا باید مجلس نمایندگان آن را بررسی کند تا در نهایت برای امضا به رئیس جمهوری آمریکا برسد. آقای اوباما گفته که این قانون را در صورت تصویب دو مجلس، وتو خواهد کرد.

قانون "عدالت علیه حامیان تروریسم"، به دادگاه‌ها اجازه می‌دهد تا در صورت اثبات حمایت کشوری در یک حادثه تروریستی در داخل خاک آمریکا، بازماندگان یا خانواده قربانیان بتوانند از آن کشور شکایت کنند.

از جمله گفته می‌شود که این قانون راه شکایت از عربستان سعودی را برای بازماندگان حادثه یازدهم سپتامبر باز می‌گذارد.

از ۱۹ نفر - اعضای القاعده - که در آن حملات دست داشتند ۱۵ نفر شهروند عربستان سعودی بودند.

تیم رومر، که از اعضای کمیسیون بررسی حادثه یازده سپتامبر بوده، گفت از غیرمحرمانه شدن ۲۸ صفحه از گزارش یازده سپتامبر که بعضی ادعا می‌کنند به عربستان سعودی مربوط است، دفاع می‌کند. به گفته او به این ترتیب بسیاری از تئوری‌های توطئه پایان می‌یابند.

آقای رومر، در عین حال تاکید کرد که عربستان سعودی در بازگردندان افراد از مسیر افراط گرایی موفق بوده است. اما این کارها به گمان او کافی نیست و عربستان باید کارهای بیشتری در این زمینه بکند. او در عین حال از تصویب جاستا حمایت کرد.

سایمون هندرسون، محقق یک موسسه تحقیقاتی درباره انرژی در خلیج فارس، و خانم هاوس در این جلسه از تصویب این طرح حمایت کردند اما نسبت به عواقب تصویب این قانون هشدار دادند.

ایران، رقیب عربستان

مهمانان کنگره در صحبت‌های خودشان به نقش ایران هم اشاره کردند. به گمان آنها ایران "حامی تروریسم" است و رقابت دو کشور سبب بخشی از مشکلات منطقه است.

آقای رومر گفت عربستان نگران گسترش نفوذ ایران در منطقه است و آمریکا نباید اجازه دهد که واهمه قابل درک عربستان از همسایه اش به اختلاف نظر عمیق تری با ایالات متحده آمریکا بدل شود.

سایمون هندرسون، از یک موسسه تحقیقاتی درباره انرژی در خلیج فارس، گفت که بعد از انقلاب اسلامی ایران، عربستان که خود را رهبر دینی مسلمانان می‌داند، از اینکه ایران حامی گروه‌های شیعه درون خاک خودش است ناخشنود بوده و این ناخشنودی هنوز ادامه دارد.

به گفته آقای هندرسون توافق اتمی با ایران، سبب ناخشنودی عربستان از ایالات متحده شده است.