اوباما: خاطره هیروشیما نباید به فراموشی سپرده شود

حق نشر عکس AFP
Image caption اوباما و آبه - رئیس جمهوری آمریکا گفت باید از تکرار فاجعه مشابه جلوگیری کرد

باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، برای ادای احترام به قربانیان بمباران اتمی هیروشیما به این شهر سفر کرده است.

آقای اوباما که برای شرکت در نشست سران کشورهای گروه ۷ به ژاپن سفر کرده، روز جمعه، ۷ خرداد (۲۷ مه) وارد هیروشیما شد و برای بزرگداشت قربانیان بمباران اتمی این شهر توسط آمریکا در پای ستون یادبود کشته‌شدگان هیروشیما حضور یافت. باراک اوباما اولین رئیس جمهوری آمریکاست که از زمان بمباران اتمی هیروشیما در بیش از هفتاد سال پیش، به این شهر سفر می‌کند.

شینزو آبه، نخست وزیر ژاپن و میزبان نشست سران گروه 7 آقای اوباما را در سفر به هیروشیما همراهی کرده است.

ستون یادبود قربانیان بمباران اتمی هیروشیما در پارکی به همین نام و در نزدیکی ویرانه یکی از ساختمان‌هایی قرار دارد که در جریان بمباران این شهر آسیب دید و به همان صورت حفظ شده است. رئیس جمهوری آمریکا پیش از نثار حلقه گل در پای ستون یادبود بمباران هیروشیما، سخنانی ایراد کرد.

او گفت "ما به اینجا آمده‌ایم تا درباره نیروی ویرانگری تامل و اندیشه کنیم که در گذشته‌ای نه چندان دور از بند رها شد و فاجعه و مرگ به همراه آورد." رئیس جمهوری آمریکا افزود: "ما به اینجا آمده ایم تا برای مردگان، از جمله بیش از یکصد هزار مرد، زن و کودک ژاپنی، هزاران کره ای و تعدادی اسیر جنگی آمریکایی که در این شهر زندانی بودند سوگواری کنیم، ارواح آنان ما را مخاطب قرار می‌دهد."

آقای اوباما با یادآوری بمباران هیروشیما، گفت: "هفتاد و یک سال پیش، از آسمان مرگ فرود آمد و نشان داد که بشریت امکان نابودی خود را یافته است." وی افزود: "ما مصیبت جنگ را تجربه کرده‌ایم، بیایید شهامت آن را هم بیابیم تا با هم، صلح را بگسترانیم و دنیایی عاری از اسلحه اتمی پدید آوریم" و تاکید کرد که "خاطره هیروشیما نباید به فراموشی سپرده شود."

حق نشر عکس AFP
Image caption اوباما نخستین رئیس جمهوری آمریکاست که به هیروشیما سفر کرده است

آقای اوباما گفت: "ما تمامی آن بیگناهانی را که در قوس هول آور جنگ، جان از کف دادند به یاد می آوریم اما امروز، مسئولیت مشترک ما این است که مستقیما به چشم تاریخ خیره شویم و از خود بپرسیم چه رفتار متفاوتی باید در پیش گیریم تا از وقوع مجدد چنین رنجی پیشگیری شود."

پیشتر، آقای اوباما گفته بود که به تمام کسانی که در طول جنگ دوم جهانی جان باختند ادای احترام می‌کند اما از بمباران اتمی ژاپن پوزش نخواهد خواست. برخی ناظران گفته‌اند با توجه به رفتار ژاپن در طول جنگ جهانی دوم و سال‌های قبل از جنگ و دیدگاه بسیاری از آمریکاییان، به خصوص نظامیان شرکت کننده در جنگ جهانی دوم و بازماندگان آنان نسبت به رژیم نظامیگرای آن کشور در آن زمان، و همچنین دیدگاه بعضی ملت‌های منطقه، پوزش‌خواهی رئیس جمهوری آمریکا منطقی به نظر نمی‌رسید. همچنین، گفته می‌شود که مقامات کاخ سفید به منتقدان سفر آقای اوباما اطمینان داده بودند که او در مورد مساله ضرورت بمباران اتمی هیروشیما اظهار نظری نخواهد کرد.

آقای اوباما اوایل هفته جاری در سخنانی در جمع سران گروه ۷ در مورد سفر به هیروشیما گفت: "مایلم با این سفر یک بار دیگر بر خطری بسیار ملموس و واقعی تاکید بگذارم و ضرورت اقدام عاجل در این زمینه را یادآور شوم." وی افزود: "سفر ما به هیروشیما بر دیدگاه مشترکمان در مورد لزوم ایجاد جهانی عاری از تسلیحات اتمی تاکید خواهد گذاشت."

سفر تاریخی

سفر آقای اوباما به هیروشیما حدود هفتاد سال پس از بمباران این شهر و حدود هفت سال پس از سخنرانی تاریخی او در پایتخت جمهوری چک صورت می‌گیرد که در آن، از خلع سلاح اتمی جهان حمایت کرد و آن را هدفی متعالی برای تمامی کشورها دانست. سخنرانی پراگ از جمله دلایلی بود که باعث شد باراک اوباما به دریافت جایزه صلح نوبل نایل شود.

حق نشر عکس Getty
Image caption بمباران اتمی هیروشیما ده‌ها هزار قربانی برجای گذاشت

در روز ۶ اوت سال ۱۹۴۵، حدود سه ماه پس از تسلیم آلمان در جنگ دوم جهانی و در حالیکه جنگ در جبهه ژاپن همچنان ادامه داشت، شهر هیروشیما توسط یک بمب افکن آمریکایی هدف بمباران اتمی قرار گرفت. در اثر این حمله اتمی، یکصد و چهل هزار نفر، یعنی حدود نیمی از ساکنان شهر، در جریان بمباران، یا به خاطر قرار گرفتن در معرض تشعشعات اتمی، در روزها، ماه‌ها و سال‌های بعد جان خود را از دست دادند.

سه روز بعد از بمباران هیروشیما، آمریکا به منظور وادار کردن دولت ژاپن به تسلیم در جنگ، شهر ناگاساکی را نیز بمباران اتمی کرد و کوتاه مدتی پس از آن، امپراتور وقت ژاپن، در سخنانی اعلام کرد که به منظور حفظ نسل مردم کشورش، به صلح بدون قید و شرط با متفقین گردن نهاده است.

آقای اوباما در مصاحبه‌ای که روز گذشته در یک روزنامه ژاپنی منتشر شد، گفت که "هیروشیما به ما یادآور می‌شود که بدون توجه به انگیزه جنگ یا کشورهای درگیر در آن، جنگ همیشه با رنج و مصیبت ناگفتنی غیرنظامیان بیگناه همراه است."

حق نشر عکس EPA
Image caption گروهی از بازماندگان کره‌ای بمباران هیروشیما خواستار عذرخواهی اوباما شدند

به گزارش منابع خبری، بسیاری از مردم هیروشیما از سفر باراک اوباما و ادای احترام به قربانیان بمباران اتمی ابراز خوشنودی کرده اند و هنگام حضور وی در پارک یادبود، به ابراز احساسات پرداختند.

سفر آقای اوباما به هیروشیما با مخالفت برخی کشورهای منطقه هم که در جریان جنگ دوم و سال‌های قبل از آن هدف حمله و اشغال ارتش ژاپن قرار گرفته بودند، مواجه شده است.

خبرگزاری رسمی کره شمالی با انتشار تفسیری، سفر آقای اوباما به هیروشیما را "محاسبه سیاسی کودکانه" توصیف کرده و نوشت که هدف از آن، "پنهان کردن فطرت واقعی رئیس جمهوری آمریکا به عنوان یک مجنون طرفدار جنگ اتمی است."

حق نشر عکس Reuters
Image caption مخالفان حضور نظامی آمریکا در ژاپن در پارک یادبود قربانیان هیروشیما علیه سفر اوباما تظاهرات کردند

در چین، روزنامه دولتی "چاینا دیلی" تلویحا بمباران اتمی هیروشیما را موجه دانست و با منعکس کردن نظر کسانی که معتقدند این اقدام باعث کوتاه شدن جنگ و جلوگیری از خسارات بیشتر آن شد، جنگ‌طلبی و روش‌های غیرمتعارف رزمی نیروهای ژاپنی در آن زمان را علت توسل به بمباران اتمی توصیف کرد. این مطلب با عنوان "بمباران اتمی تقصیر ژاپن بود" منتشر شده است.

در عین حال، گروهی از شهروندان کره که خود یا خویشاوندانشان در جریان بمباران اتمی هیروشیما و ناگاساکی کشته یا زخمی شدند، در حمایت از سفر آقای اوباما به هیروشیما در پارک یادبود این شهر تجمع کردند و خواستار پوزش‌خواهی آمریکا از مردم ژاپن و سایر آسیب‌دیدگان از حمله اتمی سال ۱۹۴۵ شدند. برخی از مخالفان حضور نظامی آمریکا در ژاپن هم با برگزاری تظاهراتی در همین پارک، نسبت به سفر باراک اوباما به هیروشیما اعتراض کرده‌اند.

حق نشر عکس Getty
Image caption اوباما و یکی از بازماندگان بمباران هیروشیما