ادامه ناآرامیها در قزاقستان؛ بازداشت تعدادی به اتهام 'تلاش برای کودتا'

حق نشر عکس Reuters
Image caption موجی از اعتراضات علیه "دادن زمینِ اجاره به خارجیان" در شهرهای آتیراو، آق تپه و سِمِی در ماه مه در قزاقستان برگزار شد (عکس از تظاهرات ماه مه در قزاقستان)

وزارت کشور قزاقستان گفته است که در یک"عملیات ضد تروریستی" شب گذشته (یکشنبه ۵ ژوئن/۱۶ خرداد) در شهر آق تپه، در شمال شرق این کشور، پنج فرد مسلح کشته و دو تن دیگر بازداشت شده‌‌اند.

این عملیات پس از درگیرهای پیشتر در این منطقه صورت گرفت.

مقامهای پلیس قزاقستان گفته‌اند در میان کشته‌شدگان این حوادث دستکم ۱۱ نفر از جمله افراد مسلحی بوده‌اند که پیشتر در روز یکشنبه به دو مغازه فروش اسلحه و یک یگان نظامی حمله کرده بودند.

در آن حملات سه نظامی، فروشنده یکی از مغازه‌های فروش اسلحه، یک پلیس و یک فرد غیرنظامی کشته شدند. همچنین، ۲۲ نفر در این درگیریها زخمی شده‌اند.

دمیتری پسکوف، سخنگوی رئیس جمهوری روسیه، در واکنش به درگیریهای روز یکشنبه گفته است که کرملین این اتفاقات را امور داخلی قزاقستان می‌داند. وی افزوده که نیروهای دولتی قزاقستان "با این راهزنها به طور مؤثر" مقابله کرده‌اند و "شکی نیست که نهادهای بازجویی قزاقستان عاملان این حملات را پیدا خواهند کرد."

سخنگوی وزارت کشور قزاقستان گفته است که افراد مهاجم "پیروان جریانهای مذهبی تندرو و غیرسنتی" هستند.

در همین حال، یک روز پس از درگیریهای مسلحانه در شهر آق تپه، کمیته امنیت ملی قزاقستان تُختار تولِشوف، تاجر زندانی را به ایجاد بی‌ثباتی و تلاش برای انجام "کودتا" متهم کرده است.

روسلان کاراسف، سخنگوی این نهاد، روز دوشنبه(۶ ژوئن/ ۱۷ خرداد) به رسانه ها گفت که چند تن از افراد نزدیک به آقای تولشف که میان آنها مقامهای پلیس و ارتش هم هستند، بازداشت شده اند.

الیاس بختی بایوف، مشاور دولتی در امور دادگستری، خبرت الله دوسک علی یف، رئیس سابق اداره پلیس در ولایت "قزاقستان جنوبی"، معاون سابق او و دو تن از فرماندهان یگانهای نظامی ارتش قزاقستان از جمله بازداشت شدگان هستند.

خود آقای تولشف در ماه فوریه به اتهام "نگهداری مواد مخدر و حمایت مالی از گروهی جنایی" بازداشت شده بود. ماموران پلیس آن زمان گفته بودند که در محل کار و در منزل این تاجر معروف و مدیر شرکت "شیمکنت پیوو" (آبجوی شیمکند)، مواد مخدر و اسلحه یافت شده است.

سخنگوی کمیته امنیت ملی قزاقستان گفته است که آقای تولشف از سال گذشته به این سو "اقدامات مشخصی برای قبضه قدرت از راه خشونت آمیز" انجام داده است. وی متهم به ایجاد بی ثباتی از راه تشکیل "گردهماییهای اعتراضی و بی نظمیهای عمومی" در قزاقستان شده، تا بتواند "دولتی آلترناتیف (جایگزین)" در برابر دولت نورسلطان نظربایف تاسیس بدهد.

ماه گذشته میلادی قزاقستان شاهد موجی از اعتراضات علیه "دادن زمینِ اجاره به خارجیان" در شهرهای آتیراو، آق تپه و سِمِی بود.

در پی حملات روز یکشنبه کار سیستم حمل و نقل، بانکها و فروشگاههای بزرگ در شهر آق تپه متوفق شده و مقامات از مردم خواسته اند داخل خانه های خود بمانند.

شاهدان عینی می گویند دسترسی به اینترنت در این شهر قطع است و در شهر وضعیت اضطراری اعلام شده است.

اما به گفته مقامات زندگی در این شهر با جمعیت حدود ۴۰۰ هزار نفر دوباره به روال اصلی برگشته است.

شهر آقتپه که در حوالی مرز با روسیه واقع است، سال ۲۰۱۱ صحنه یک انفجار انتحاری بود.