آخرین مبارزه علی؛ پخش تلویزیونی نماز میت در آمریکا

حق نشر عکس AP

مراسم نماز میت بر جنازه محمد علی (کلی) در شهر لویی‌ویل ایالت کنتاکی مطابق خواسته او به صورت عمومی برگذار شد تا آن طور که خودش خواسته بود «لحظه‌ای برای آموختن» باشد.

زید شاکر، امام و استاد دانشگاه مسلمان آمریکایی، در این مراسم گفت که این خواسته محمد علی بوده که از دو سال پیش مطرح کرده بود.

مراسم مذهبی برای محمد علی، بزرگترین مراسم مذهبی برای درگذشت یک مسلمان است که به صورت زنده از تلویزیون‌های آمریکایی پخش شد.

محمد علی بوکسور افسانه‌ای جمعه گذشته در سن ۷۴ سالگی در گذشت.

چهارده هزار نفر برای حضور در این مراسم بلیت خریده بودند و در میان حاضران چهره سرشناس کم نبود. از رجب طیب اردوغان، رییس جمهوری ترکیه گرفته تا رهبران سیاهپوستان و چهره‌های ورزشی.

مراسم در سالنی برگزار شد که سال‌ها پیش کاسیاس کلی قطار قهرمانی‌هایش از آنجا به راه افتاد و حالا به نام محمد علی در همان جا برای روحش طلب آمرزش شد: در سالن آزادی.

مبارزه علیه تبعیض

امام زید شاکر، پیش از خواندن نماز میت برای حاضرانی که چندان زبان عربی و رسوم مسلمانی را نمی‌دانند، تعریف کرد که نماز میت چیست و متن‌های عربی را به انگلیسی ترجمه کرد.

Image caption دو امام جماعت از شهرهای تمپای فلوریدا و لاس وگاس در مراسم

او که پیش از درگذشت محمد علی با او همراه بوده، در این مراسم گفت که علی، شغل و پول و شهرت و جلالش را به پای اعتقاد و اصولش کنار گذاشت.

اشاره او به زمانی است که بوکسور معروف در اوج پیروزی‌هایش تصمیم گرفت به جنگ ویتنام نرود و هم عناوین قهرمانی‌اش را از دست داد و هم از بوکس کنار گذاشته شد.

علی گفته بود: «هیچ ویت‌کنگی (مبارزان ویتنامی) تا به حال به او نگفته کاکا سیاه.» پس دلیلی نمی‌دید که با آنها سر جنگ داشته باشد.

همان سال‌ها بود که در آمریکا سیاه‌پوستان به رهبری مارتین‌ لوتر کینگ برای کسب حقوق برابر تلاش می‌کردند. و آن طور که شرمن جکسون استاد دانشگاه که سیاهپوست و مسلمان است در سخنرانی‌اش گفت، محمد علی در آن دوره و پس از آن نقش مهمی در مبارزات داشته است.

جسی جکسون، از رهبران سیاه‌پوستان آمریکا، که برای مراسم مذهبی محمد علی شرکت‌ کرده بود هم نقش علی را در مبارزات آزادی‌خواهانه سیاه‌پوستان ستود. گفت که او بد بودن قوانین تبعیض‌آمیز را نشان می‌داد.

Image caption شیخ اظهر ناصر ساکن شهر اورلاندو در ایالت فلوریدا

در سال ۱۹۶۰ که علی مدال طلای المپیک را از آن خود کرده بود، در شهر لویی‌ویل به خاطر رنگ پوستش او را به رستوران‌های خاصی راه نمی‌دانند. او به این تبعیض معترض شده بود. بعدها که تبعیض‌های علنی این چنینی در آمریکا ممنوع می‌شود، تبعیض‌ها رنگ و روی دیگری می‌گیرند.

از جمله در سال ۱۹۷۸ (۳۸ سال پیش) که در شهر لویی‌ویل عده‌ای از اعضای شورای شهر می‌خواستند نام خیابانی را از «والنات» به معنی گردو، به محمد علی تغییر دهند. کسبه محل زیر بار ماجرا نمی‌رفتند که این کار برایشان خرج اضافه می‌تراشد که بروند و پاکت‌ و کاغذهای نامه جدیدی با نشانی جدید بخرند.

اولی دیل، راننده تاکسی در لویی‌ویل، اما می‌گوید بیشترین مشکلی که کسبه و سفیدپوستان با نام‌گذاری خیابانی به نام محمد علی داشتند این بود که محمد علی سیاهپوست بوده است. او می‌گوید که هنوز، هر چند کمتر، تبعیض نژادی در آمریکا وجود دارد.

خیابان در نهایت با رای شش به پنج اعضای شورای شهر تغییر نام می‌دهد. اما در همان هفته اول از هفتاد تابلوی خیابانی که به نام علی بود، دوازده‌تایش را دزد برد.

علی، سیمای شایسته مسلمانان آمریکا

علی، از جمله بر زندگی مسلمانان آمریکا هم تاثیر داشته و برای بسیاری الگو بوده است.

عبیدا جندی، دانشجوی پزشکی، که برای حضور در این مراسم پنج ساعت رانندگی کرده تا از ایالت میشیگان به کنتاکی بیاید، می‌گوید: «او تصویر مسلمانان را در آمریکا طوری ترسیم کرد که بشود گفت ما آنچیزی که در بعضی رسانه‌ها نشان می‌دهند نیستیم. آدم‌های معمولی هستیم که در جامعه نقش‌های گوناگون داریم.»

Image caption اولی دیل راننده تاکسی در لویی‌ویل

مدویدا، از دختران مسلمان و محجبه لویی‌ویل می‌گوید: «او قوت قلب بسیاری از مسلمانان اینجا بود.» چرا؟ «برای اینکه اینجا مسلمانان را به خاطر مسلمانی‌شان قضاوت می‌کنند.»

حملات یازده سپتامبر و حملاتی مشابه آن در آمریکا و نقاط دیگر دنیا سبب شده نظر بسیاری از آمریکایی‌ها به مسلمانان چندان مثبت نباشد.

یک روحانی شیعه حاضر در مراسم می‌گفت که مردم از چیزی که نمی‌شناسند می‌ترسند. علی به اسلام و مسلمانان چهره مهربان و دوست‌داشتنی بخشید.

شیخ اظهر ناصر، که ساکن شهر اورلاندو در ایالت فلوریداست، علی را عامل پیوند مردم از ادیان و فرق مختلف اسلامی می‌دانست.

امام محمد ماجد که از ایالت ویرجینیا برای این مراسم به لویی‌ویل آمده بود، می‌گفت که علی‌رغم بیماری، محمد علی آنقدر زندگی کرد که به مردم آمریکا نشان دهد مسلمان کیست.

محمد علی، بیش از سه دهه با بیماری پارکینسون سر می‌کرد. بیماری مرموزی که راهی برای درمانش نیست. این بیماری با هدف گرفتن بخش خاصی از مغز، کنترل اعضای بدن را برای بیمار سخت‌تر و سخت‌تر می‌کند. با این حال محمد علی با اراده‌ای قوی، مشعل المپیک آتلانتا را در سال ۱۹۹۶ میلادی روشن کرد.

حق نشر عکس Getty
Image caption محمدعلی در سفرهایش به مساجد می رفت، اینجا در قاهره