جان جهادی زنده است؟

حق نشر عکس

به گفته خیلی‌ها، از جمله باراک اوباما، رئیس‌جمهوری آمریکا و نشریات گروه موسوم به دولت اسلامی (داعش)، محمد اموازی، اسلامگرای بریتانیایی که در برابر دوربین، سر زندانی‌ها را می‌برید و به "جان جهادی" معروف شده بود، چند وقتی است که مرده.

از طرف دیگر اما دانشگاه وستمینستر لندن، محل تحصیل او، و نهاد مستقل دسترسی به اطلاعات در بریتانیا عقیده دارند که او شاید زنده باشد.

این مساله به اختلاف بین دانشگاه و بی‌بی‌سی بر سر دسترسی آزاد به اطلاعات منجر شده. و حالا نهاد مستقل دسترسی به اطلاعات هم به نفع دانشگاه رای داده.

بعد از این‌که این خبر پخش شد، این نهاد دلایل بیشتری برای توجیه این تصمیم منتشر کرد. استدلال این نهاد این است که هیچ مدرکی که ثابت کند محمد اموازی، دانشجوی این دانشگاه، حتما همان "جان جهادی" است وجود ندارد.

چیزی که منجر به این اختلاف شد درخواست ماه فوریه کریس والانس، همکار من در بی‌بی‌سی، از این دانشگاه برای دسترسی به تمامی اطلاعات الکترونیکی آقای اموازی بود.

او می‌خواست با بررسی این اطلاعات از سابقه شخصیتی او، برخوردهای احتمالی او با مقامات و دلایل و چگونگی افراطی شدنش مطلع شود.

  • "فضایی شدیدا ملتهب"

تا به حال گزارش‌های زیادی مبنی بر این‌که محمد اموازی در بین سال‌های ۲۰۰۶ و ۲۰۰۹ دانشجوی علوم کامپیوتر این دانشگاه بود منتشر شده. بخشی از پرونده دانشجویی او سابقا به بیرون درز کرده بود و در رسانه‌ها پوشش داده شده بود.

چیزهایی که این دانشگاه برای خبرنگار بی‌بی‌سی فرستاد تنها شامل رونوشت چندین ایمیل می‌شد. این ایمیل‌ها از دفتر رئیس دانشگاه فرستاده شده بودند و موضوع آن‌ها کشف رابطه تحصیلی "جان جهادی" با این دانشگاه، و "توجه شدید رسانه‌های جهانی" و "التهاب عمیق فضای بیرون" بود.

ارتش آمریکا گفته که پهپادهایش موفق شده‌اند در نوامبر ۲۰۱۵ محمد اموازی را در رقه، پایگاه اصلی داعش بکشند، اما این دانشگاه با طرح این موضوع که او شاید هنوز زنده باشد از ارائه اطلاعات درخواستی خودداری کرد.

محمد اموازی چندین بار سر گروگان‌های غربی را در برابر دوربین بریده بود. او از فرماندهان نظامی مهم داعش محسوب نمی‌شد، ولی به خاطر نقشی که در این ویدیوها بازی می‌کرد به هدف نمادین مهمی تبدیل شده بود.

باراک اوباما در ماه دسامبر گذشته اعلام کرد که تعدادی از رهبران و ماموران داعش، از جمله محمد اموازی، توسط ایالات متحده کشته شده‌اند.

  • آگهی وفات

فعالان حقوق بشر سوری مستقر در بریتانیا که می‌گویند با منابع موثق در رقه ارتباط دارند از این ادعای آمریکا حمایت کرده‌اند.

و خود داعش هم در ژانویه ۲۰۱۶ ظاهرا مرگ اموازی را با انتشار آگهی فوت در مجله اینترنتی دابق تائید کرد.

اما این همه مدرک برای مدیریت دانشگاه کفایت نمی‌کرد. به گفته آن‌ها "تا امروز، هیچ تاییدیه یا مدرک معتبری دال بر مرگ دانشجویی که در دانشگاه وستمینستر با نام محمد اموازی تحصیل می‌کرده نه به دانشگاه ارائه شده و نه در فضای عمومی منتشر شده."

"در نبود مدرک محکم یا تائید رسمی و معتبر مرگ حتمی محمد اموازی، دانشگاه بر این عقیده است که اطلاعات درخواستی همچنان در حیطه محدودیت‌هایی قرار می‌گیرد که در قوانین مربوط به حفاظت از اطلاعات در نظر گرفته شده."

طبق این قوانین، اطلاعات شخصی را تنها در صورتی می‌تواند فاش کرد که با این کار "عدالت و انصاف" را زیر پا نگذاشته باشیم، ولی این قانون فقط شامل حال "افراد زنده" می‌شود.

دستورالعمل‌های صادره از طرف نهاد دسترسی به اطلاعات تاکید می‌کنند که نمی‌توان از این قانون برای محدود کردن انتشار اطلاعات افراد متوفی استفاده کرد.

  • "غم و اندوه"

در پی اعتراض بی‌بی‌سی به این تصمیم، نهاد مستقل دسترسی به اطلاعات هم از موضع دانشگاه حمایت کرده. در حکمی که این نهاد منتشر کرده آمده که " این نهاد با رویکرد دانشگاه موافق است."

حق نشر عکس Unknown

این نهاد ابتدا از ارائه هر گونه توضیحی برای حکمی که صادر کرده بود خودداری می‌کرد، ولی بعدا موادی را که ابتدا در ضمیمه محرمانه این حکم گنجانده بود منتشر کرد.

در این ضمیمه می‌خوانیم: "دانشگاه به هیچ ترتیبی نمی‌تواند کاملا مطمئن شود که پرونده‌ای که شاید با نام محمد اموازی در اختیار دارد متعلق به همان محمد اموازی است که گفته می‌شود این جنایات را مرتکب شده و نامش در این درخواست آمده."

این عقیده که محمد اموازی دانشجو و محمد اموازی داعش یک نفر هستند، عموما پذیرفته شده و توسط بی‌بی‌سی و دیگران هم در رسانه‌ها گزارش شده.

سخنگوی نماینده دولت گفت: "قانون دسترسی آزاد به اطلاعات برای افزایش شفافیت و بازتر کردن فضا طراحی شده، ولی در عین حال از انتشار نامناسب اطلاعات شخصی هم بر حذر می‌دارد تا تعادل حفظ شود. هر کسی که از تصمیمات ناراضی باشد می‌تواند به هیات تجدیدنظر اعتراض کند."

سخنگوی دانشگاه وستمینستر گفت: "ما به وظایف قانونی خود عمل می‌کنیم و تصمیم این نهاد هم نشان می‌دهد که رویکرد ما صحیح است."

پارسال که معلوم شد "جان جهادی" دانشجوی این دانشگاه بوده، مدیریت دانشگاه در واکنش به این خبر دستور داد تا گزارشی مستقل از فعالیت‌های این نهاد آموزشی در برخورد با افراط‌گرایی اسلامی میان دانشجویانش تهیه شود.

این دانشگاه از آن زمان سیاست جدیدی در رابطه با سخنرانان مدعو اتخاذ کرده، برنامه‌ای جامع برای مراقبت از دانشجوها تهیه کرده و مواد آموزشی جدیدی برای کارمندانش در نظر گرفته است.

مطالب مرتبط