BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 17:03 گرينويچ - پنج شنبه 27 ژوئيه 2006 - 05 مرداد 1385
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
ميرزا جهانگيرخان شيرازی (صور اسرافيل)
 

 
 
 ميرزا جهانگيرخان شيرازی (صور اسرافيل)
ميرزا جهانگيرخان صور اسرافيل (1278-1254)
ميرزا جهانگيرخان شيرازی، مدير روزنامۀ نامدار صوراسرافيل چاپ تهران (۱۷ ربيع الثانی ۱۳۲۵- ۲۰ جمادی الاول ۱۳۲۶/ ۹ خرداد ۱۲۸۶- ۳۰ خرداد ۱۲۸۷) است که نه تنها به سبب انتشار آن روزنامۀ آزاديخواه، بلکه به سبب شخصيت مستقل و جان باختنش در راه آزادی، از چهره های برجستۀ جنبش مشروطه خواهی به شمار می رود.

ميرزا جهانگيرخان به سال ۱۲۹۲ ق (۱۲۵۴خ) در يک خانوادۀ متوسط شيرازی زاده شد و سال های آخر تحصيل خود را در مدرسۀ دارالفنون تهران سپری ساخت. عدالتجويی های عصر مظفری و فرمان مشروطه، او را به عرصۀ مبارزۀ سياسی کشاند.

نخست، عضو يک گروه مخفی به نام «کميتۀ انقلاب» شد که در آن کسانی همچون حسن تقی زاده، جمال واعظ اصفهانی، ملک المتکلمين، علی اکبر دهخدا و محمد رضا شيرازی عضويت داشتند. از اعضای آن کميته، محمدرضا شيرازی روزنامۀ مساوات و جهانگيرخان شيرازی روزنامۀ صوراسرافيل را انتشار دادند و ممکن است انتشار هر دو روزنامۀ آزاديخواه و تندرو، با تصميم کميته بوده باشد.

جهانگيرخان، ميرزاعلی اکبر قزوينی (دهخدای بعدی) را که با ذوق و زباندان بود، به عنوان سردبير صوراسرافيل برگزيد. برای تأمين هزينه ها، ميرزا قاسم خان تبريزی (صوراسرافيل بعدی) را به همکاری فراخواند و به او هم عنوان مدير داد.

بدين گونه، روزنامۀ صوراسرافيل با شعار سه بهری «حريت، مساوات، اخوت» انتشار يافت و با قلم دهخدا و جهانگيرخان، محبوبيتی عظيم به دست آورد. شمارگان عادی آن حدود پنج هزار نسخه بود و پاره ای از شماره ها تجديد چاپ نيز می شدند؛ تا آن جا که عبدالله مستوفی شمارگانش را تا بيست و چهار هزار نسخه نيز نوشته است (شرح زندگانی من، ج۲، ص ۲۴۹).

نوشتارهای بسا تندروانۀ روزنامه صور اسرافيل، گرفتاريی هايی برای آن پديد آورد و مهمتر از همه، کين استبداديان را نسبت به جهانگيرخان برانگيخت

نوشتارهای بسا تندروانۀ روزنامه، گرفتاريی هايی برای آن پديد آورد و مهمتر از همه، کين استبداديان را نسبت به جهانگيرخان برانگيخت که فرجامی شوم داشت. شمارۀ نخست، موجب شد که در مجلس شورای ملی از آن انتقاد کنند و وزير مسئول در مورد محتوای آن شماره به جهانگيرخان هشدار دهد.

به محتوای شمارۀ ششم که در آن طبقۀ روحانی مورد انتقاد قرار گرفته بودند، عالمان دينی اعتراضی تکفيرگونه کردند که به توقيف يکماهۀ صوراسرافيل انجاميد و مجلس جهانگيرخان را ملزم ساخت که نام خود را از سرلوحۀ روزنامه بردارد.

محمدعلی شاه، پيش از کودتا و بمباران مجلس، تبعيد هشت واعظ و روزنامه نگار را خواستار شد و يکی از آنان ميرزا جهانگيرخان شيرازی بود. با اين حال، در هنگامۀ توپ بستن مجلس، گريختن از پايتخت و يا پناهگزينی در سفارت انگليس را نپسنديد (کسروی، تاريخ مشروطه، ص۶۶۶). او را دستگير ساختند و به باغشاه که محل بازداشت آزاديخواهان بود بردند. اندکی بعد، در ۲۳ جمادی الاول ۱۳۲۶ (سوم تير۱۲۸۷) پروندۀ زندگی اين جوان پرشور سی و چهار ساله، به دست دﮋخيمان استبداد بسته شد.

به جز نوشتارهايش در روزنامۀ صوراسرافيل، در تذکره ها سروده هايی از ميرزا جهانگيرخان شيرازی نقل شده و زندگی و مرگ خود او، مضمون يکی از معروفترين شعرهای اين دوره است و آن، سوگنامه ايست با قالب و بيانی نو که علی اکبر دهخدا سروده و در شمارۀ سوم صوراسرافيل تبعيدی اروپا به چاپ رسانده است: ياد آر ز شمع مرده، ياد آر.

 
 
روزنامه وطنانفجار مطبوعاتی
گستره روزنامه نگاری درجنبش مشروطه
 
 
روزنامه نگارانشاهد و راوی
روزنامه نگاران دوره مشروطه خواهی
 
 
حبل المتيندغدغه وطن
روزنامه های فارسی برونمرزی و جنبش مشروطیت
 
 
علی اکبر دهخداچهره های مشروطه
علی اکبر دهخدا
 
 
احمد کسرویاحمد کسروی
تاريخ نگاری که به قتل رسيد
 
 
سيد حسن تقی زاده چهره های مشروطه
سيد حسن تقی زاده
 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران