BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 14:35 گرينويچ - يکشنبه 27 آوريل 2008 - 08 اردیبهشت 1387
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد   صفحه بدون عکس
مذاکرات صلح سوریه و اسرائیل؛ میانجی‌گری ترکیه و نقش آمریکا
 

 
 
بشار اسد و رجب طیب اردوغان
اردوغان گفته هر دو طرف مناقشه خواستار ادامه میانجی گری او برای دستیابی به صلح شده اند
بشار اسد، رئیس جمهور سوریه، خواستار دریافت ضمانت کتبی از اسرائیل برای پس دادن بلندی های جولان در برابر امضای پیمان صلح با کشورش شده است.

آقای اسد به روزنامه قطری الوطن گفته است که اعلام آمادگی اسرائیل برای باز پس دادن بلندی های جولان یک "نشانه ابتدایی" است و اسرائیل باید در این باره تضمین کتبی دهد.

درخواست ضمانت کتبی بشار اسد از اسرائیل در مورد بلندی های جولان در دیدار اخیر وی با رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه، در دمشق نیز مطرح شده است.

آقای اردوغان از حدود یک سال قبل تلاش هایی را به منظور میانجی گری بین سوریه و اسرائیل آغاز کرده است. به گفته وی، هر دو طرف مناقشه خواستار ادامه میانجی گری او برای دستیابی به صلح شده اند.

بشار اسد در جریان دیدار خود با آقای اردوغان گفت که کشورش برای همکاری با ترکیه به منظور کمک به امنیت و ثبات خاورمیانه آماده است.

پیش از این آقای اسد از قول آقای اردوغان گفته بود که اهود اولمرت نخست وزیر اسرائیل آمادگی خود را برای واگذاری بلندی های جولان در مقابل امضای پیمان صلح با سوریه اعلام کرده است.

دولت اسرائیل این خبر را تکذیب نکرده است، اما نمایندگان احزاب راستگرای اسرائیلی در مجلس این کشور علیه هرگونه واگذاری بلندی های جولان که در جنگ شش روزه سال ۱۹۶۷ به اشغال اسرائیل در آمد، به دولت اهود اولمرت هشدار داده اند.

درخواست ضمانت کتبی بشار اسد از اسرائیل نشانه ای از تردید جدی رهبر سوریه برای آغاز گفتگوی رسمی با دولت اسرائیل است، مساله ای که قاعدتا تلاش میانجی گرانه دولت ترکیه را با پیچیدگی بیشتری روبرو می کند.

هنوز مشخص نیست که آیا آقای اولمرت حاضر به ارائه ضمانت کتبی به سوریه برای خروج از بلندی های جولان خواهد شد یا خیر، اما هر گونه ضمانت کتبی در این مورد احتمالا متضمن نوعی وعده کلی خواهد بود که هر دو طرف بتوانند در جریان مذاکرات آن را به نفع خود تفسیر کنند.

 موضوع "تمام بلندی های جولان" یکی از بحث های مورد اختلاف اسرائیل و سوریه بوده است. از نظر سوریه "تمام جولان" یعنی مرز چهارم ژوئن ۱۹۶۷، اما از نظر اسرائیل "تمام جولان" یعنی مرزهای بین المللی سال ۱۹۴۸.
 

دولت های مختلف اسرائیل از اوایل دهه ۱۹۹۰ به این سو، عموما با واگذاری بلندی‌های جولان به سوریه برای عقد پیمان صلح بین دو کشور موافق بوده اند، اما عمق عقب نشینی اسرائیل از این منطقه همواره مورد مناقشه دو طرف بوده است.

اسحاق رابین نخست وزیر سابق اسرائیل، عمق عقب نشینی از بلندی‌های جولان را به عمق رابطه سوریه با اسرائیل پیوند می داد و در ازای عقب نشینی از تمام منطقه جولان، خواستار برقراری روابطی در حد یک متحد منطقه ای با سوریه بود.

این موضع تا حدود زیادی از طرف جانشینان آقای رابین از جمله بنیامین نتانیاهو و اهود باراک نیز تکرار شد، اما حافظ اسد رئیس جمهور سابق سوریه به چنین رابطه ای تن در نداد.

با این حال موضوع "تمام بلندی های جولان" نیز یکی از بحث های مورد اختلاف اسرائیل و سوریه بوده است. از نظر سوریه "تمام جولان" یعنی مرز چهارم ژوئن ۱۹۶۷، اما از نظر اسرائیل "تمام جولان" یعنی مرزهای بین المللی سال ۱۹۴۸.

ظاهرا سوری ها در دهه ۱۹۵۰ پیشروی هایی در منطقه مرزی داشته اند به طوری که دریاچه طبریه (کینرت) را در آن زمان تحت کنترل کامل خود در آورده اند.

طبق مرزهای سال ۱۹۴۸، اسرائیل به بخشی از دریاچه طبریه که مهمترین منبع آب شیرین منطقه محسوب می شود، دسترسی داشته و از این رو اسرائیلی ها اصرار دارند که هرگونه عقب نشینی از جولان باید متضمن دسترسی آنها به دریاچه طبریه نیز باشد.

علاوه بر این نوع پیچیدگی ها، مطالبات سیاسی دو طرف از یکدیگر نیز از سرگیری مذاکرات آنها را بسیار غامض کرده است.

اسرائیل آشکارا از سوریه می خواهد که در ازای پس گرفتن جولان و امضای پیمان صلح، به حضور رهبران تبعیدی گروه های فلسطینی حماس و جهاد اسلامی در دمشق پایان دهد و بخصوص از هم پیمانی با ایران و حزب الله لبنان دست بکشد.

در مقابل سوریه خواهان نظارت آمریکا بر مذاکرات دو طرف است و از این طریق در جستجوی پایان انزوای بین المللی خود و به رسمیت شناختن نفوذ خود در لبنان است.

 آمریکا به عنوان متنفذترین طرف مناقشه خاورمیانه میلی به دستیابی سوریه به اهداف مورد نظرش در لبنان ندارد. دولت جورج بوش گویا به ائتلاف ضد سوری حاکم بر لبنان قول داده که آنها را در هر نوع معامله با سوریه قربانی نخواهد کرد.
 

به نظر می رسد اگر اسرائیل امکان برآوردن خواست های سوریه را داشته باشد، سوریه نیز به نوبه خود از برآوردن خواست های اسرائیل شانه خالی نخواهد کرد، اما مشکل اصلی این است همه ماجرا به خواست این دو کشور بستگی ندارد.

در واقع آمریکا به عنوان متنفذترین طرف مناقشه خاورمیانه هیچ میلی به دستیابی سوریه به اهداف مورد نظرش در لبنان ندارد.

دولت جورج بوش رئیس جمهور آمریکا گویا به ائتلاف ضد سوری حاکم بر لبنان قول داده است که آنها را در هر نوع معامله با سوریه قربانی نخواهد کرد.

از همین رو آمریکا نظر مساعدی نسبت به ازسرگیری مذاکرات صلح بین اسرائیل و سوریه ندارد و آن را فقط مانوری از سوی دمشق برای خنثی کردن فشارهای بین المللی علیه آن کشور تلقی می کند.

افشای تصاویری از تاسیسات نابود شده سوریه در حمله تابستان گذشته اسرائیل که به ادعای کاخ سفید مربوط به فعالیت های محرمانه هسته ای دولت بشار اسد بوده است، احتمالا بی ارتباط با مخالفت واشنگتن با مذاکرات دمشق - تل‌آویو نیست.

البته مطبوعات اسرائیل به نقل از مقام های این کشور گزارش داده اند که دولت اسرائیل راسا درباره مذاکره با سوریه تصمیم می گیرد و در این مورد منتظر چراغ سبز آمریکا نمی ماند.

اما بدون چراغ سبز آمریکا به نظر نمی رسد که سوری ها انگیزه ای قوی برای مذاکره با اسرائیل داشته باشند. چرا که به گفته شیمون پرز، رئیس جمهور اسرائیل، لبنان برای سوریه مهم تر از بلندی های جولان است.

به هر حال با توجه به واقعیات موجود، ازسرگیری مذاکرات صلح سوریه و اسرائیل کار آسانی به نظر نمی رسد، مگر این که سوری ها با توجه به چشم انداز خطرناک خاورمیانه، تصمیم به تغییر نگاه خود به مساله لبنان گرفته باشند.

در واقع اگر سوری ها نگاه خود را به لبنان تغییر داده باشند، تحولات سیاسی چشمگیری در انتظار خاورمیانه خواهد بود، اما بدون چنین تغییری بسیار بعید است که تلاش های ترکیه برای میانجی گری بین دمشق و تل آویو حاصلی عملی داشته باشد.

 
 
ولید معلم، وزیر خارجه سوریه  سکوت مرموز اعراب
پیام اسرائیل با نقض حریم هوایی سوریه
 
 
بشار اسد پیام محرمانه
بشار اسد با اسرائیل مذاکره می کند؟
 
 
عماد مصطفی، سفیر سوریه در آمریکا از دیگر رسانه ها
'سوریه با ایران فرق دارد'
 
 
مطالب مرتبط
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد   صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران