කටාර් අර්බුදය: කුඩා කර්මාන්ත බිඳ වැටීමේ අවදානමක්?

ඩෝහා අගනුවර වෙළෙඳසැලක් Image copyright Thangavel Niroshan
Image caption "පළතුරු, එළවළු ගත්තම හුඟක් ගණන් වැඩිවෙලා. ඇපල් කිලෝ එක රියාල් 5 ට තිබ්බේ. දැන් ඒකම රියාල් 15 වෙලා තියෙනව. දොඩම් ගත්තත් එහෙමයි. තක්කාලිත් එහෙමයි."

ත්‍රස්තවාදයට අනුබල දෙන බවට චෝදනා කරමින් අසල්වැසි රටවල් හතරක් ඇතුළු රටවල් කිහිපයක් විසින් කටාර් රාජ්‍යයට එරෙහිව සම්බාධක පනවනු ලැබුවේ මීට සති දෙකකට පමණ ඉහතදීය.

එම සම්බාධකවලින් සිය පුරවැසියන්ට හෝ එහි සේවය කරන විදේශිකයන්ට කිසිදු බලපෑමක් වීමට ඉඩ නොතබන බවට කටාරයේ ආණ්ඩුව අවධාරණය කරයි.

බොහෝ අංශවලින් එහි බලපෑම දැනටමත් දැනෙමින් පවතින බව එහි වෙසෙන එක් ශ්‍රී ලාංකික සේවකයෙක් බීබීසී සිංහල සේවයට පැවසූ අතර සම්බාධකවල සැබෑ බලපෑම දැනෙන්නට තවත් බොහෝ කලක් ගතවනු ඇති බව තවත් ශ්‍රී ලාංකිකයෙකුගේ අදහසය.

කටාරය සමග වෙළෙඳ සම්බන්ධතා අත්හැරීම මගින් සවුදි අරාබිය සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය වැනි රටවල ආදායම බිඳ වැටී ඇති බව ද බොහෝ ශ්‍රී ලාංකිකයෝ පවසති.

විශේෂයෙන්ම ඉහත කී රටවල් දෙක සහ ඊජිප්තුව, බහරේනය සහ යේමනය විසින් පනවනු ලැබ තිබෙන සම්බාධක හේතුවෙන් රටේ සුළු පරිමාණ කර්මාන්තවලට අවදානමක් මතු වී තිබෙන බව ඩෝහා අගනුවර පයිප්ප නිෂ්පාදන කම්හලක සේවය කරන තංගවේල් නිරෝෂන් බීබීසී සිංහල සේවයට පැවසීය.

Image copyright EPA
Image caption රටවැසියන් පමණක් නොව එහි වෙසෙන විදේශිකයන් තුළ ද කටාරය පිළිබඳව "දෙවැනි මවු රට" වැනි ඇල්මක් මතු වී තිබෙන බව එහි වෙසෙන ශ්‍රී ලාංකිකයෝ පවසති

"කර්මාන්තවලට අමුද්‍රව්‍ය එන එක තමා හුඟක් දුරට නතරවෙලා තියෙන්නේ," යනුවෙන් ද ඔහු සඳහන් කළේය.

"ඒ නිසා අපේ සමාගමේ වුණත් අමුද්‍රව්‍ය තියෙන්නේ තව සතියකට දෙකකට විතරයි. එතනින් එහාට නිෂ්පාදන කරන්න බඩු නෑ."

තමන් සේවය කරන ආයතනය වැනි බොහෝ කර්මාන්තවලට මෙතෙක් අමුද්‍රව්‍ය සපයනු ලැබුවේ ඩුබායි සහ සවුදි අරාබිය විසින් බව ද ඔහු පැවසීය.

'දැනට කියන්න බෑ'

මේ තත්වය යටතේ තමන්ට හිමි නිවාඩුව සහ පඩි රහිත නිවාඩුවක් ද සහිතව දීර්ඝ නිවාඩුවක් රැගෙන සිය රට ගොස් පැමිණෙන මෙන් බොහෝ සමාගම් සේවකයන්ට දැනුම් දී තිබෙන බවත් බීබීසී සිංහල සේවයට වාර්තා වේ.

සන්නිවේදන සහ ප්‍රචාරක අංශයේ සේවය කරන විජය ශ්‍රී බණ්ඩාර බීබීසී සිංහල සේවය වෙත අදහස් දක්වමින්, අරාබි රටවල් එම සම්බාධක පනවනු ලැබුවේ සාමාන්‍යයෙන් ව්‍යාපාරික කටයුතු බිඳ වැටෙන රාමදාන් උපවාස සමයේ බැවින් එහි සැබෑ බලපෑම වටහා ගැනීමට තවත් මාස කිහිපයක් ගතවනු ඇති බව පැවසීය.

Image copyright Getty Images
Image caption අසල්වැසි අරාබි රටවල සම්බාධක කටාරයට වෙස් වළාගත් ආශීර්වාදයක් ද?

කුඩා පරිමාණ කර්මාන්ත බිඳ වැටීමේ අවදානමක් පවතින නමුත් දීර්ඝ කාලීන වශයෙන් ගත් කළ කටාරයේ මහා පරිමාණ ව්‍යාපාර සහ විශේෂයෙන්ම දේශීය නිෂ්පාදන හා ආයෝජනවලට මේ අර්බුදය වාසියක් විය හැකි බවත් විජය ශ්‍රී බණ්ඩාර සඳහන් කළේය.

මේ අතර ඩෝහා අගනුවර භාණ්ඩ ප්‍රවාහන සමාගමක සේවය කරන ඔෂඳ සෞම්‍ය වීරරත්න පවසන්නේ සම්බාධක හේතුවෙන් කටාරයට මෙතෙක් කිසිදු බලපෑමක් එල්ල වී නොමැති බවය.

"රැකියා අතිනුත් කිසිම බලපෑමක් නැහැ. කෑම බීම අතිනුත් කිසිම බලපෑමක් නැහැ. ඉස්සර වගේම කෑම බීම තියෙනව. ඉස්සරට වඩා හොඳ ප්‍රමිතියේ කෑම බීම එනව තුර්කිය වගේ රටවලින්."

'දෙවැනි මවු රට'

බඩු මිලේ ද විශාල වෙනසක් දකින්නට නැතැයි ඔෂඳ සෞම්‍ය වීරරත්න කියා සිටි නමුත් තංගවේල් නිරෝෂන් පවසන්නේ අගනුවර තුළ එවැනි වෙනසක් නැතත් නගරය ආසන්නයේ පිහිටි වෙළෙඳසැල්වල පැහැදිලිවම විශාල වෙනසක් දක්නට ලැබෙන බවය.

Image copyright Thangavel Niroshan
Image caption "අපේ සමාගමේ වුණත් අමුද්‍රව්‍ය තියෙන්නේ තව සතියකට දෙකකට විතරයි. එතනින් එහාට නිෂ්පාදන කරන්න බඩු නෑ"

"පළතුරු, එළවළු ගත්තම හුඟක් ගණන් වැඩිවෙලා. ඇපල් කිලෝ එක රියාල් 5 ට තිබ්බේ. දැන් ඒකම රියාල් 15 වෙලා තියෙනව. දොඩම් ගත්තත් එහෙමයි. තක්කාලිත් එහෙමයි."

නිෂ්පාදන කර්මාන්ත හැරුණු විට, කර්මාන්ත සඳහා සේවකයන් සපයන සමාගම් ද මේ අර්බුදය හේතුවෙන් වසා දැමීමට සිදුවීමේ තර්ජනයක් මතු වී තිබෙන බවත් තංගවේල් නිරෝෂන් පැවසීය.

කටාරය සහ අසල්වැසි රාජ්‍ය අතර හටගෙන තිබෙන අර්බුදයේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් රටවැසියන් පමණක් නොව එහි වෙසෙන විදේශිකයන් තුළ ද කටාරය පිළිබඳව "දෙවැනි මවු රට" වැනි ඇල්මක් මතු වී තිබෙන බව ඔෂඳ සෞම්‍ය වීරරත්න ගේ අදහසය.

'වෙස් වළාගත් ආශීර්වාදයක්'

එය අනුමත කරන විජය ශ්‍රී බණ්ඩාර "පුළුල් අනාගත දැක්මක් සහිත" කටාරයේ තරුණ එමීර්වරයා රටවැසියන්ගේ ගෞරවාදරයට පාත්‍රව සිටින ඉතාමත් ජනප්‍රිය නායකයෙක් බව බීබීසී සිංහල සේවයට පැවසීය.

එබැවින් ඇතැම්විට මේ අර්බුදය කටාරයට "වෙස් වළාගත් ආශීර්වාදයක් ද" විය හැකි බව පවසන ඔහු දිගු කාලීන වශයෙන් ගත් කළ කටාරය වඩාත් ශක්තිමත්ව අර්බුදයෙන් ගොඩ එනු ඇතැයි විශ්වාසය පළ කළේය.

Image copyright EPA
Image caption "පුළුල් අනාගත දැක්මක් සහිත" කටාරයේ තරුණ එමීර්වරයාට සහාය පළ කරන පාපන්දුලෝලීන්

මීට ඉහතදී කිහිප වතාවක්ම බීබීසී සිංහල සේවය සමග අදහස් දැක්වූ ඩෝහා අගනුවර සිටින ශ්‍රී ලංකා තානාපති ඒඑස්පී ලියනගේ ද සඳහන් කළේ සම්බාධකවලින් අනතුරුව කටාරයේ ජනජීවිතයට කිසිදු බලපෑමක් එල්ල වී නොමැති බවය.

ශ්‍රී ලාංකික සේවක සේවිකාවන් 140,000 ක් පමණ කටාරයේ සේවයේ යෙදී සිටින බව තක්සේරු කෙරේ.

සම්බාධක ඉවත්කිරීම පිණිස අසල්වැසි රටවල් සිකුරාදා (ජුනි 23) ඉදිරිපත් කරන ලද කොන්දේසි 13 සෙනසුරාදා කටාරය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමත් සමගම කලාපය තුළ දේශපාලන උණුසුම ද ඉහල යමින් පවතී.

අල් ජසීරා

ඩෝහා අගනුවර මූලස්ථාන කරගත් අල් ජසීරා රූපවාහිනිය වසා දැමීම එයින් එක් කොන්දේසියකි.

එය ප්‍රතික්ෂේප කරන අල් ජසීරා මාධ්‍ය ආයතනයේ ජාත්‍යන්තර සම්බන්ධතා පිළිබඳ අංශයේ කළමනාකාර ඉහ්තිශාම් හිබතුල්ලා බීබීසී සිංහල සේවය සමග විශේෂ සාකච්ඡාවකට එක්වෙමින් එම කොන්දේසිය විග්‍රහ කළේ "ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ හඬ සහ භාෂණයේ නිදහස යටපත් කිරීමේ උත්සාහයක්" වශයෙනි.

Image caption අල් ජසීරා මාධ්‍ය ආයතනය වසා දැමීම අරාබි රටවල එක් කොන්දේසියකි

අරාබි රටවල් ඉදිරිපත් කරන අනෙක් කොන්දේසි අතර:

  • මුස්ලිම් සහෝදරත්වය සංවිධානය සමග සම්බන්ධතා අත්හැරීම
  • සිය රටවල් හතරේ පුරවැසියන්ට කටාරයේ පුරවැසිභාවය ලබා නොදීම සහ දැනට එසේ පුරවැසිභාවය ලබා දී තිබෙන පුද්ගලයන් පිටුවහල් කිරීම
  • ත්‍රස්තවාදයට අනුබල දීමේ චෝදනාව යටතේ අවශ්‍යව සිටින පුද්ගලයන් එම රටවල් හතරට භාරදීම
  • ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය විසින් ත්‍රස්තවාදී සංවිධාන ලෙස නම් කරනු ලැබ තිබෙන ඕනෑම සංවිධානයකට ලබාදෙන මූල්‍යාධාර වහාම නතර කිරීම
  • විශේෂයෙන්ම සවුදි අරාබිය ඇතුළු සිය රටවල විරුද්ධ පක්ෂ නායකයන්ට කටාරය මූල්‍යාධාර ලබා දුන් අවස්ථා පිළිබඳව සවිස්තර වාර්තාවක් ලබාදීම
  • අල් ජසීරා (Al Jazeera) පමණක් නොව අරාබියා21 (Arabi21) සහ මිඩ්ල් ඊස්ට් අයි (Middle East Eye) ඇතුළු අනෙක් සියලුම මාධ්‍ය ආයතනවලට ලබාදෙන මූල්‍යාධාර වහාම නතර කිරීම
  • සිය රටවලට වන්දි මුදලක් ගෙවීම (ප්‍රමාණය අනාවරණය වී නැත).

එම සියලු කොන්දේසි ප්‍රතික්ෂේප කරන කටාරය පවසන්නේ ඒවා අසාධාරණ සහ ක්‍රියාවට නැගිය නොහැකි කොන්දේසි බවය.