ඉන්දියාවේ ජනපති පදවියට ‘දලිත්’ පුරවැසියෙක්?

Image copyright Reuters
Image caption ඉන්දීය ජනාධිපති ධූර අපේක්ෂක රාම් නාත් කෝවින්ද්

ඉන්දියාවේ නව ජනාධිපතිවරයා තෝරා පත්කර ගැනීමේ ඡන්ද විමසීම් දැන් ආරම්භ වී ඇති අතර මෙවර විශේෂත්වය වන්නේ තරඟය පවතින්නේ 'දලිත්' කුල පීඩිත ප්‍රජාව අතරින් මතු වූ නියෝජිතයන් දෙදෙනකු අතර වීමය.

භාරතීය ජනතා පක්ෂයේ රාම් නාත් කෝවින්ද්(Ram Nath Kovind) සහ ඉන්දීය කොංග්‍රස් පක්ෂයේ සහයෝගය ලබන මීරා කුමාර්(Meira Kumar) එම අපේක්ෂකයෝ දෙදෙනා වෙති.

ඉන්දියානු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව අනුව රටේ ජනාධිපතිවරයා තෝරා පත්කර ගනු ලබන්නේ මහජන ඡන්දයෙන් නොවේ.

එය සිදු කෙරෙන්නේ මධ්‍යම ආණ්ඩුවේ පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රණ සභා දෙකේ මන්ත්‍රීවරුන්ගේ සහ ප්‍රාන්ත මන්ත්‍රී මණ්ඩල නියෝජිතයන් ද ඇතුළත් ඡන්ද පීඨයක් (electoral college) මගිනි.

ඉන්දීය ප්‍රාන්ත විසි නවයක මහජන ඡන්දයෙන් තේරී පත්වූ මන්ත්‍රීවරුන් සහ සාංගමික ප්‍රදේශයන්හි ව්‍යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලවල නියෝජිතයෝ ඡන්ද පීඨයට ඇතුළත් වෙති.

එම ඡන්ද පීඨය නියෝජිතයන් 4,896 දෙනකුගෙන් සමන්විත වෙයි.

Image copyright EPA
Image caption ජනාධිපති ධූර අපේක්‍ෂිකා මීරා කුමාර්

මෙවර ඉන්දීය ජනාධිපතිවරණයේ ඉදිරියෙන් සිටින අපේක්ෂකයා ලෙස දේශපාලන විචාරකයන් විසින් හඳුන්වනු ලබන 71 හැවිරිදි රාම් නාත් කෝවින්ද් හින්දු ජාතිකවාදී භාරතීය ජනතා පක්ෂයෙන් දේශපාලනය ආරම්භ කරමින් පෙරට පැමිණි නායකයෙක් වෙයි.

'බිහාර්' ප්‍රාන්තයේ ආණ්ඩුකරු ලෙස කටයුතු කර ඇති රාම් නාත් කෝවින්ද් භාරතීය ජනතා පක්ෂය නියෝජනය කරමින් මැතිවරණ දෙකක් ජයගෙන ඇත.

මෙම තරඟයෙන් ජයගනු ලැබුනොත් රාම් නාත් කෝවින්ද් ඉන්දියාවේ ජනාධිපති පදවියට පත් දෙවන දලිත් පුරවැසියා ලෙස ඉතිහාසයට එක්වනු ඇත.

ඔහු සමඟ තරඟ වදින කොන්ග්‍රස් පක්ෂයේ සහයෝගය ලබන 72 හැවිරිදි මීරා කුමාර් පස් වරක් ඉන්දීය පාර්ලිමේන්තුව නියෝජනය කර ඇති අතර ලෝක් සභාවේ කාතානායකවරිය ලෙසත් කටයුතු කර ඇත.

ඇය ඉන්දියාවේ නියෝජ්‍ය අගමැතිවරයකු ලෙස ක්‍රියාකර ඇති 'දලිත්' නායකයකු වූ ජග්ජිවන් රාම් ගේ (Babu Jagjivan Ram) දියණියකි.

ඉන්දියානු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව අනුව ජනාධිපති පදවිය නිල ගෞරවයක් සහිත පදවියකි.

ජාතික සහ රාජ්‍ය උත්සවවලදී ජනාධිපතිවරයා ප්‍රධාන අමුත්තා වෙයි.

Image caption වත්මන් ජනාධිපති ප්‍රනාබ් මුඛර්ජි

එහෙත් පාර්ලිමේන්තු පනත් කෙටුම්පතක් යළි සලකා බැලීම සඳහා ආපසු හරවා යැවීමේ බලයක් ජනාධිපතිවරයා සතු වෙයි.

එසේම මහ මැතිවරණයකදී කිසිදු දේශපාලන පක්ෂයක් නිශ්චිත බහුතර ආසන සංඛ්‍යාවක් දිනා නොමැති අවස්ථාවක ජනාධිපතිවරයාට ඊ ළඟ අගමැතිවරයා නම් කරනු ලැබීම අතින් එක්තරා බලයක් හිමිවෙයි.

ඉන්දියාවේ නව ජනාධිපතිවරයා කවුරුන්ද යන්න මෙම මාසයේ 20 වෙනිදින ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙනු ඇත.

Image caption දලිත් කුල පීඩිතයන්

ඉන්දීය කොන්ග්‍රස් පක්ෂය නියෝජනය කරන ප්‍රනාබ් මුඛර්ජි (Pranab Mukherjee) දැනට එම පදවිය දරන අතර 2012 වසරේ පත් කෙරුණ ඔහුගේ පස් අවුරුදු නිල කාලය මෙම වසරින් නිම වෙයි.