Waddanka ay 50 sano ku qaadatay in uu magaciisa Badalo

Boqorka Swaziland boqor Mswati III Lahaanshaha sawirka AFP
Image caption Boqorka Swaziland boqor Mswati III

Taxanaheenna warqadaha saxafiyiinta Afrika, gabadhha qoraaga ah ee reer Ghana Elizabeth Ohene ayaa sharaxaad ka bixinaysa sababta ay u taageersan tahay in boqorka dalkaasi Swaziland uu badalayo magaca dalkiisa.

Iyada oo ay sanad guuradii 50 ee markii uu dhashay boqor Mswati III ay ku began tahay 19 April 2018, ayaa waxaa jira calaamado muujinaya in dalkaasi ay ka dhacaayan waxyaabo taariikhi ah.

King Mswati ayay dad badan ay isla dhexmarayeen in uu kordhin doono guurka islamarkna uu hal mar guursan doono 3 xaas oo cusub isaga oo horey u qabay 13 xaas.

Boqorka ayaa doonaya in dabaaldaga 50 sano guuradii ka soo wareegtay xorriyaddii dalkaasi lagu soo beego dhalashadiisa, inkastoo uu dalkaasi xorriyada qaatay 6 September 1968.

Waxaa iska cad in boqor Mswati uu doonayo in uu meesha ka saaro cid waliba oo shaki ka qabtay in isaga qudhiisa uu yahay dalka la sheegayo.

Ugu dambeyntii isaga iyo dalka ayaa hal meel isugu yimid taasi oo ah 1968,waa ayna wada dabaaldagayaan.

  1. Saamayn intee la eg baa ka dhalata in dal uu magaciisa badalo?
  2. Toddobo arrimood ka ogow dalalka Barwaaqo Sooranka
  3. Zimbabwe oo dib ugu soo laabatay dalalka ku bahoobay ururka barwaaqo sooranka

Imika xaaladda ma aha in boqorka uu helayo xaas cusub, balse waxa uu ku dhawaaqayaa in uu badalayo magaca dalkaasi.

Wadankii loogu yeeri jiray boqortooyada Swaziland ayaa imika waxaa lagu magacaabi doonaa eSwatini.

Waxyaabaha ay caanak ku tahay eSwatini/Swaziland:

  • Waa boqortooyadii ugu dambaysay gabi ahaanba qaarada Afrika.
  • Dalkaasi ma laha wax bad ah, waxa uuna ka yaryahay gobolka New Jersey ee dalka Mareykanka.
  • Boqor Mswati III ayaa hadda waxa uu leeyahay 13 xaas , boqorkii isaga ka horreeyay waxa uu qabay 125 xaas.
  • Xaasaskiisa cusub ayaa waxa uu ka soo dhex xulan karaa qoob ka ciyaar sanadle ah oo ah xaflad dhaqameed la isugu keeno gabdhaha Bikrada ah.
  • Waxa ugu badan ee ay dhuufiyaan dhaqaalaha na uu ka soo galo waa Sokorta.
  • Waa wadan heerka cudurka HIV/Aids uu aad u sareeyo.
Lahaanshaha sawirka ELIZABETH OHENE
Image caption Wariye Elizabeth Ohene

"Aniga oo ka soo jeeda Ghana, waxa aan dareemayaa in aan taageesanahay tillaabadan" ayay tiri wariye Elizabeth Ohene.

Waxa aan badalnay magaceena xilligii xorriyada taasi oo ahayd magac uu gumaystaha nagu soo rogay ahaana "Gold Coast" waxa aana ku badalnay Ghana.ayay intaa ku dartay.

"Waa laga yaabaa in ay ku qaadatay 50 sano in ay magaca badalaan , balse haddii ay go'aansadeen in ay imika saxaan qof walba waa in uu kheyr u rajeeyaa" ayay tiri Ohene.

Wadamada kale ee Afrika ee magacayadooda badalay'?

Wadamada kale ee dariska la ah eSwatini ayaa magacyadooda badalay iyada oo uusan wax buuq ah ka dhicin.

Dad yar ayaa xusuusta in Botswana magacaasi loo bixiyay xilligii xorriyadda waxaana horey loo oran jiray Bechuanaland.

Waxaa la mid ah dalka Malawi, oo wixii ka horreeyay xorriyada la oran jiray Nyasaland.

Zambia waxaa la oran jiray Northern Rhodesia , yaase hilmaami kara in Zimbabwe horey loo oran jiray Rhodesia?

Balse sirtu waxa ay tahay in magacyada wadamadani la badalay islamarkii ay xorriyadda qaateen oo aan sanooyiin la sugin.

Haddii boqor Mswati III uu doonayo in uu muujiyo waxa uu raacayaa wadadii hogaamiyihii militariga ahaa Thomas Sankara, oo isagau badalay magaciigii gumaystaha dalkiisa u bixiyay isaga oo ku badalay magaca Burkina Faso.

Mise boqor Mswati III waxa uu dalkiisa ku magacaabi karay "dhulkii xaasaska badnaa lahaa".

Balse waqti xaadirkan waxa aan ku taagnaanaynaa magaca eSwatini.

Mowduucyada la xiriira