Qalabkan aad haysato kuma ciyaari kartid maqalkan iyo muuqaalkan

Ethiopia iyo WSLF oo heshiiyay

Image caption Gudoomiyaha WSLF Ibraahin Maxamed Xusein

Jabhadda Soomaali Galbeed, WSLF, oo ka mid ah Jabahadaha la dagaallama Ethiopia, ayaa heshiis la gashay dowladda federaalka ee Ethiopia.

Munaasbad ka dhacday Addis Ababa saaka, ayaa Wasiirka Federaalka ee Ethiopia wuxuu heshiis dagaalka lagu joojinayo uu la saxiixday Guddoomiyaha Jabhadda WSLF, Shiikh Ibraahim Maxamed Xuseen.

Heshiiska qodobbadiisa ayaa waxa aka mid ah in Ethiopia y sii deyso dhammaanba xubnaha WSLF ee ku jira xabsiyada.

Qodob kale oo muhiim ahna waxaa uu yahay in Jabhadda WSLF ay aqbashay Datuurka Federaalka ah ee Ethiopia.

Weriyaha BBC, Cabdirisaaq Catoosh oo goob joog ka ahaa munaasabadda heshiiska lagu kala saxiixday waxaa uu sheegay in ay ka soo qeyb galeen wakiillo ka socda Midowga Afrika, Midowga Yurub iyo Danjiraha Sudan u fadhiya Addis Ababa.

Waxaa kale oo goob joob ahaa Ergo ka socota Puntland iyo taageerayaal WSLF oo dibadda ka yimid.

Dhaqdhaqaaq nabad doon ah

Ethiopia waxay beryahan wadday siyaasad aad mooddo in ay ka dabacsan tahay gacantii adkayd ee ay kula dhaqmi jirtay Soomaalida Ethiopia.

Waxay la soo baxday xarfad soo jiidatay dhinacyada ka soo horjeeda qaarkood.

Waxaa wadahadal iyaguna yeeshay garab ka tirsan ONLF iyo Dowladda Ethiopia.

Heshiis billow ah oo dhex maray ayaa xabsiga looga sii daayay xubno ka tirsan Golaha Dhexe ee ONLF oo ku xirnaa Ethiopia, inkasta oo ay weli dad ku jiraan xabsiyada.

Waxaa hadda la filayaa in wadahadallada labada dhinac dhowaan la soo geba gebeeyo oo heshiis la kala saxiixdo.

Guddoomiyaha ONLF, Maxamed Cumar Cismaan, isagu heshiiskaas qeyb kama aha, wuxuuna sheegay in aan wax wadahadal ahi dhex marin Ethiopia iyo ONLF.

Wuxuu ku adkeysanayaa in xubnaha heshiiskaas galay ay yihiin qaar ururka laga saaray.

Gobolka Soomaalida Ethiopia

Gobolka Soomaalida Ethiopia waxaa ku dhaqan Soomaali lagu qiyaasay 5 milyan oo intooda badan ah reer guuraa.

Waa tira badan laakiin marka la fiiriyo tirada guud ee Ethiopia oo kor u dhaaftay 80 milyan, Soomaalidu waxay noqoneysaa dad yar.

Qabaailka Soomaalida ee hadda afarta iyo barka loo bixiyay wey ku dhan yihiin gobolka.

Magaca gobolka Soomaalida Ethiopia la iskuma raacsana.

ONLF waxay ugu yeertaa Ogadenia, iyada oo raaceysa magacii gumeystuhu u bixiyay ee ku qoran khariidadda caalamka.

Soomaalida kale ee gobolkuna waxay u arkaan in magacaasi aanuu mideyn karin qabaa'ilka gobolka oo dhan.

Dadka reer guuraaga ah, siyaasad lug kuma laha dowladna wax kama dheefaan inta badan.

Laakiin kuwa siyaasadda isku haya ayaa dhibkoodu soo garaaa.

Soomaalida magaalooyinka deggan waxay xarun ka dhigteen magaalada Jig Jiga.

Inkasta oo ay jiraan degaanno ay Soomaalidu sheegan jirtay oo Qowmiyado kale loo xukmiyay, welina ay jiraan qaar lagu muransan yahay, haddaana Soomaalidu iyada ayaa aad dhexdeeda isugu mashquulsan.

Siyaasiyiinta gobolka waxay leeyihiin axsaab siyaadeed oo aan haddana qabiil ka maqnayn.

Inta badan Madaxweyne kasta xilka ayaa laga xayuubiyaa isaga oo aan wakhtigiisii dhammaysan.

Gobolkani waa gobolka ugu horumar liita Sagaalka kilil ee Ethiopia.

ONLF waxay ku eedeysaa in sababtu ay tahay Ethiopia oo aan dooneyn in ay Soomaalidu hore u marto.

Madaxda Ismaamulka Soomaaliduna waxay ku tilmaantaa in horumarka ka maqan Gobolka ay qeyb ahaan mas'uul ka tahay ONLF oo ammaanka wax u dhimeysa.

Dhinacyo kale ayaa ku tilmaama in biseyl la'aan siyaasadeed oo ka dhex jirta Axsaabta gobolku ay tahay sababta ugu weyn ee hor taagan horumarka.

Arrimaha Gobolka dadka u kuur galaa waxaa kale oo ay su'aal geliyaan kartida ay siyaasiyiinta gobolku u leeyihiin in ay la xisaabtamaan dowladda Federaalka ah ee Ethiopia.