ละเลยสัญญาณ “หัวใจล้มเหลว” มีอันตรายถึงตาย

แพทย์รักษาผู้ป่วยโรคหัวใจ Image copyright EPA

ผลการศึกษาของผู้เชี่ยวชาญชี้ว่า การละเลยสัญญาณเตือนของภาวะหัวใจล้มเหลวอาจเป็นสาเหตุทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตถึง 1 ใน 6 รายในโรงพยาบาลของอังกฤษ

การวิเคราะห์ข้อมูลการรับผู้ป่วยภาวะหัวใจล้มเหลวและตัวเลขผู้เสียชีวิต ระหว่างปี 2006 ถึง 2010 นักวิจัยจากอิมพีเรียล คอลเลจ ลอนดอน พบว่า มีถึง 16% ของผู้ที่เสียชีวิต ที่ได้เข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลในช่วง 28 วันก่อนหน้านั้น โดยบางรายมีอาการที่เป็นสัญญาณเตือน เช่น รู้สึกเจ็บหน้าอก

มูลนิธิโรคหัวใจในสหราชอาณาจักร (British Heart Foundation) กล่าวว่า ผลการศึกษาชิ้นนี้ "น่าเป็นห่วง" ในขณะที่ ทีมนักวิจัยจากสถาบันสาธารณสุข อิมพีเรียล คอลเลจ ซึ่งเป็นผู้เขียนรายงานการศึกษา ระบุว่า จำเป็นต้องมีการวิจัยเพิ่มเติม "อย่างเร่งด่วน"

ฉันเป็นพยาบาล และไม่รู้ด้วยซ้ำ

อลิสัน ฟิลลิงแฮม อายุ 49 ปี เล่าว่าขณะที่ทำงานอยู่ เธอรู้สึกเจ็บลึกลงไปบริเวณคอ และกระดูกไหปลาร้า แต่ก็ทนทำงานพยาบาลในสถานดูแลผู้สูงอายุต่อไป ก่อนที่จะโทรศัพท์หาเพื่อนร่วมงาน เพื่อขอคำแนะนำ เพราะมีอาการปวดต่อเนื่อง

Image copyright OTHER

วันนั้นเธอต้องเรียกรถพยาบาลมารับ และแพทย์วินิจฉัยว่า เป็นเพียงอาการของโรคตื่นตระหนก หรือโรคแพนิค (panic attack) แต่ผลจากการตรวจเลือดที่โรงพยาบาลภายหลังกลับพบว่า อลิสัน หัวใจล้มเหลว "ฉันเป็นพยาบาลมา 24 ปี และไม่คิดเลยว่า นั่นจะเป็นอาการเกี่ยวกับหัวใจ เนื่องจากไม่ใช่อาการที่มักเกิดขึ้นในคนส่วนใหญ่ เช่น เจ็บตรงกลางหน้าอก"

นอกจากนี้ อลิสัน เล่าว่า ทีมแพทย์ฉุกเฉินที่มาพร้อมกับรถพยาบาลในวันนั้น ก็ไม่ได้แสดงให้เห็นว่าอาการของเธอจะเป็นเรื่องเร่งด่วนอะไร "ถ้าทางโรงพยาบาลไม่ได้ตรวจพบว่านั่นคือภาวะหัวล้มเหลว เส้นเลือดของฉันก็คงจะอุดตันอย่างสิ้นเชิง และฉันคงไม่ได้มาอยู่ตรงนี้"

เมื่อปีที่แล้ว อลิสัน ได้รับการผ่าตัดบายพาสหลอดเลือดเลี้ยงหัวใจ และขณะนี้ ก็รู้สึกดีขึ้นมากหลังจากหยุดงานไปพักรักษาตัวเป็นเดือน ก่อนที่จะกลับมาทำงานอีกครั้ง

ผลการศึกษาที่ตีพิมพ์ในวารสารการแพทย์ เดอะ แลนเซท (The Lancet) ของสหราชอาณาจักร ศึกษาข้อมูลผู้เสียชีวิตจากภาวะหัวใจล้มเหลว 135,950 รายในอังกฤษ ตลอดระยะเวลา 4 ปี

Image copyright Getty Images

ผลการศึกษานี้ แสดงข้อมูลของผู้ป่วยแต่ละรายว่า ได้เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลในช่วง 4 สัปดาห์ก่อนหน้าจะเสียชีวิตหรือไม่ และสัญญาณของภาวะหัวใจล้มเหลวได้ถูกบันทึกว่าเป็นสาเหตุหลักของการเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลหรือไม่

ข้อมูลที่ผ่านการคัดกรองภายใต้ 2 หัวข้อนี้ แสดงให้เห็นว่า ผู้ป่วย 21,677 ราย ไม่มีบันทึกว่าแสดงอาการของภาวะหัวใจล้มเหลว ซึ่งดร.เพอร์วิซ อาซาเรีย หัวหน้าทีมนักวิจัยที่เขียนผลการศึกษานี้กล่าวว่า "แพทย์มีความสามารถในการรักษาผู้ป่วยหัวใจล้มเหลวได้ดีมาก เมื่อมันถูกระบุว่าเป็นสาเหตุหลักของการรับผู้ป่วย แต่จะไม่สามารถรักษาได้มีประสิทธิภาพเท่าที่ควรหากวินิจฉัยว่าภาวะหัวใจล้มเหลวเป็นสาเหตุรองในการรับผู้ป่วย"

อาการของภาวะหัวใจล้มเหลว

เจ็บหน้าอก - มีความรู้สึกเหมือนโดนกดทับ แน่น และบีบ บริเวณกลางอก

เจ็บส่วนอื่น ๆ ของร่างกาย อาจรู้สึกเหมือนเจ็บไล่ไปตั้งแต่บริเวณอกจนถึงแขน (ปกติแล้วจะเป็นที่แขนซ้าย แต่ก็เป็นได้ทั้ง 2 แขน) กราม คอ หลัง และท้อง

วิงเวียน หรือมึนศีรษะ

เหงื่อแตก

หายใจลำบาก

คลื่นไส้ อาเจียน

รู้สึกตื่นตระหนก กังวล (เหมือนอาการของโรคแพนิค หรือโรคตื่นตระหนก)

ไอ หรือหายใจไม่สะดวก

แม้ว่าอาการเจ็บหน้าอกที่เกิดขึ้นมักจะรุนแรง แต่ในบางกรณีก็จะรู้สึกเจ็บแค่เล็กน้อย ใกล้เคียงกับอาการอาหารไม่ย่อย และในบางรายอาจไม่รู้สึกเจ็บหน้าอกเลย โดยเฉพาะในผู้หญิง ผู้สูงอายุ และผู้ที่เป็นโรคเบาหวาน

ที่มา: สำนักบริการสาธารณสุขของสหราชอาณาจักร (เอ็นเอชเอส)

รายงานยังระบุด้วยว่า อาการอื่น ๆ เช่น หน้ามืด หายใจลำบาก และเจ็บหน้าอก สามารถปรากฏให้เห็นได้ถึง 1 เดือนก่อนหน้าการเสียชีวิตในคนไข้บางราย แต่แพทย์อาจไม่ได้ระมัดระวังว่า จะมีโอกาสเกิดภาวะหัวใจวายที่รุนแรงถึงแก่ชีวิตได้ เนื่องจากในเวลานั้น ตรวจไม่พบความเสียหายต่อหัวใจแต่อย่างใด

ด้าน ศ.มาจิด เอซซาติ ที่มีส่วนร่วมในรายงานผลการศึกษาฉบับนี้ กล่าวว่า "เรายังไม่สามารถระบุได้ว่า เหตุใดอาการที่เป็นสัญญาณเตือนเหล่านี้จึงถูกละเลย ทำให้จำเป็นต้องมีการศึกษาในรายละเอียดมากกว่านี้ เพื่อหาคำแนะนำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงได้ ซึ่งอาจรวมถึงการปรับปรุงแนวทางสำหรับเจ้าหน้าที่การแพทย์ การเปลี่ยนวัฒนธรรมในคลินิก หรือการเปิดโอกาสให้แพทย์ได้ใช้เวลาตรวจผู้ป่วยและอ่านประวัติการรักษามากขึ้น"

Image copyright Getty Images

ส่วน ศ.เจเรมี เพียร์สัน รองผู้อำนวยการด้านการแพทย์ ที่มูลนิธิโรคหัวใจสหราชอาณาจักร กล่าวว่า "การศึกษานี้ แสดงให้เห็นว่า คนจำนวนมากที่เสียชีวิตจากภาวะหัวใจล้มเหลว ได้ไปพบแพทย์ที่โรงพยาบาลในระยะ 1 เดือนก่อนหน้าการเสียชีวิต แต่ไม่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคหัวใจ น่าเป็นห่วงที่เกิดความผิดพลาดในการสังเกตสัญญาณเตือน ซึ่งแพทย์ควรระมัดระวังให้มากขึ้น เพื่อลดโอกาสที่อาการจะถูกละเลย จะได้ช่วยรักษาชีวิตได้มากขึ้น"

โฆษกของรอยัล คอลเลจ ออฟ ฟิสิเชี่ยนส์ กล่าวว่า "การรักษาภาวะหัวใจล้มเหลวเป็นเรื่องราวความสำเร็จของการแพทย์สมัยใหม่ แต่ผลการศึกษานี้ เป็นเครื่องเตือนใจที่สำคัญ ว่ายังคงมีบางจุดที่เราสามารถปรับปรุงการดูแลผู้ป่วยให้ดีขึ้นได้"

"ในขณะที่ภาวะหัวใจล้มเหลว มาพร้อมกับอาการเจ็บหน้าอกที่พบได้ทั่วไป ในผู้ที่สูบบุหรี่ และผู้ที่มีภาวะเสี่ยงอื่น ๆ ต่อโรคหัวใจ แต่ก็ยังมีภาวะหัวใจล้มเหลวอีกหลายกรณีที่ไม่มีอาการลักษณะนี้ ในคนที่อยู่ในภาวะเสี่ยงไม่มาก"

"ความท้าทายก็คือ ต้องวินิจฉัยโรคให้แม่นยำและรวดเร็ว เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับการรักษาอย่างดีที่สุด การให้ความรู้กับประชาชน อายุรแพทย์ หน่วยกู้ชีพ และแพทย์ฉุกเฉิน เป็นสิ่งสำคัญ"

ข่าวที่เกี่ยวข้อง