ไม่ใช่แค่สัมภาษณ์งาน เมื่อลามถามเรื่องส่วนตัว

อุปกรณ์ของท่านไม่สามารถใช้งานเครื่องเล่นสื่อได้
ไม่ใช่แค่สัมภาษณ์งาน เมื่อลามถามเรื่องส่วนตัว

เวลาสัมภาษณ์งาน คุณเคยเจอคำถามที่ดูเหมือนไม่เกี่ยวกับความสามารถในการทำงานหรือไม่ หลายคนคงตอบว่าเคยเจอ

ตอนที่แคทเธอรีน เออร์วินไปสัมภาษณ์งานในตำแหน่งที่ปรึกษาการจัดจ้างพนักงานในมณฑลคอร์นวอลล์ เธออายุ 37 ปี เธอตกใจมากเมื่อกรรมการแสดงความเป็นห่วงว่าเธออายุมากเกินไปและจะไม่มีแรงทำหน้าที่ในตำแหน่งนี้

"มันเป็นการสัมภาษณ์กลุ่ม ผู้สัมภาษณ์ผู้หญิงคนหนึ่งติงว่าฉันและผู้สอบสัมภาษณ์อีกคน "แก่กว่าคนอื่น" และเป็นห่วงพวกเรา "ที่ต้องทำงานนานหลายชั่วโมง"

จากนั้นผู้สัมภาษณ์หญิงคนนั้นยังถามต่อด้วยว่า "คุณคิดอย่างไร คิดว่าคุณแก่ไปไหม"

Image copyright Katherine Irvine
คำบรรยายภาพ ผู้สัมภาษณ์งานถามแคทเธอรีน เออร์วิน ว่าเธอคิดว่าตัวเองแก่เกินกว่าจะเป็นที่ปรึกษาการจัดจ้างพนักงานในวัย 37 ปีไหม

เออร์วินประหลาดใจที่เจอคำถามเลือกปฏิบัติตรง ๆ แบบนี้ เธอได้รายงานต่อฝ่ายบุคคลของบริษัท ซึ่งพวกเขาบอกเธอมาว่า "ตกใจ" เหมือนกัน

คำถามลามปาม

เออร์วินไม่ได้เป็นเพียงคนเดียวที่เจอคำถามแบบที่ไม่คาดว่าจะได้เจอ เมื่อบีบีซีหยิบเรื่องนี้ไปถามในบัญชีลิงด์อิน (LinkedIn) ของบีบีซีนิวส์ มีผู้ติดต่อกลับมากว่า 1,500 คน พร้อมกับเล่าถึงคำถามที่ดูไม่เหมาะสมและทำให้รู้สึกขุ่นเคืองใจที่พวกเขาเจอตอนสัมภาษณ์งาน

เควิน เฮลตัน เล่าว่าเขาเคยถูกถามว่า "คุณเคยอยู่ในกองทัพ คุณฆ่าไปกี่คนแล้ว?"

"ผมตอบไป ขึ้นอยู่กับผลการสัมภาษณ์ครั้งนี้ จำนวนอาจเปลี่ยนไป"

ผู้สอบสัมภาษณ์คนอื่น ๆ เจอคำถามเกี่ยวกับชีวิตส่วนตัว โดยเฉพาะผู้หญิงที่อยู่ในวัยเจริญพันธุ์

"ฟรานซีน" ทนายความหญิงที่ประสบความสำเร็จในวิชาชีพ ตอนที่เธอหางานทำครั้งแรก เธอสมัครในตำแหน่งเลขาแพทย์ เธอถูกถามว่า ถ้าเธอตั้งครรภ์จะออกจากงานหรือไม่

"ตอนนั้นฉันอายุ 24 ปี และเป็นการสัมภาษณ์งานครั้งแรก ๆ ฉันไม่รับงานที่พวกเขาเสนอให้"

แม้กระทั่งเมื่อปีที่แล้ว ผู้สัมภาษณ์คนหนึ่งถามเธอว่า "คุณเป็นคนยิวหรือเปล่า?

"เมื่อมองย้อนกลับไป ฉันน่าจะตอบไปว่า ไม่ใช่ธุระอะไรของคุณ" เธอเล่า

Image copyright Getty Images

มาร์ก คัลโลว์ตกใจทีเดียวเมื่อถูกถามตอนสมัครตำแหน่งในฝ่ายบริหารของบริษัทจัดหางานแห่งหนึ่งว่าเขาเป็นเกย์หรือไม่

"ผมอึ้งไปเลย แต่ก็ตอบกลับไปว่า 'เป็น' ผมได้งานแต่มันก็เป็นสัญญาณบ่งบอกว่าบริษัทเป็นอย่างไร"

มันเกี่ยวกันหรือ?

คำถามดังกล่าวนี้ที่จริงแล้วไม่ควรเป็นคำถามสำหรับการสัมภาษณ์งาน เพราะมีกฎหมายว่าด้วยเรื่องการเลือกปฏิบัติ ปีเตอร์ ไรลีย์ ที่ปรึกษาที่สถาบันเพื่อการศึกษาการจ้างาน (ไออีเอส) อธิบายว่า ในแง่กฎหมายคุณต้องระวัง คุณต้องถามคำถามที่เกี่ยวกับงาน ถ้ามันไม่เกี่ยวก็ไม่ควรถาม

นั่นรวมถึงประเด็นด้านสีผิวและเชื้อชาติ ผู้สอบสัมภาษณ์คนหนึ่งเล่าให้บีบีซีฟังว่า "ผู้สัมภาษณ์บอกว่าผมประหลาดใจที่คุณเป็นคนผิวขาว เพราะชื่อของคุณทำให้ผมคิดว่าคุณเป็นคนผิวดำ"

คำถามที่ไม่ควรถามในการสัมภาษณ์งาน

ภาษาอังกฤษเป็นภาษาแรกของคุณหรือเปล่า

คุณแต่งงานหรือยัง

คุณมีลูกหรือไม่?

คุณอายุเท่าไร?

คุณลาป่วยกี่วันตอนทำงานในที่ทำงานสุดท้าย?

คุณเคยถูกคำพิพากษาคดีอาญาหรือไม่?

คุณนับถือศาสนาอะไร?

คุณมีรสนิยมทางเพศแบบไหน?

คุณเป็นสมาชิกสหภาพแรงงานหรือไม่?

ที่มา: Reed.co.uk

โจ โฟต รู้ว่าการสัมภาษณ์งานมีลางไม่ดี ทันทีที่ผู้สัมภาษณ์เอาหมวกฟางใบใหญ่ออกมา และพูดว่า

"ลองใส่หมวกใบนี้ดูและบอกมาว่าทำไมผมควรจ้างคุณ"

โจตอบไปว่า "ทำไมคุณถึงอยากให้ฉันใส่มันด้วย"

เขาตอบกลับมาว่า "จากประสบการณ์ของผม บรรดาผู้หญิงสวย ๆ อย่างคุณใช้หน้าตาเป็นใบเบิกทางเกินไป"

Image copyright Richard Booth
คำบรรยายภาพ โจ โฟต ตัดสินใจไม่รับข้อเสนอเข้าทำงานหลังรู้สึกแย่จากการสัมภาษณ์งาน

แม้เรื่องนี้ผ่านมาหลายปีแล้ว แต่มันยังคงทำให้โจรู้สึกเจ็บ

"ฉันไม่ได้ใส่หมวกใบนั้น เขาถือมันตรงหน้าฉัน" เธอเล่าต่อว่า "ทันทีที่ฉันออกมาจากห้อง ฉันร้องไห้เลย ฉันรู้สึกว่าถูกล่วงเกิน ตอนนี้ฉันคิดว่าเรื่องนั้นมันบอกถึงตัวตนของเขาได้ว่า เขาไม่เชื่อการตัดสินใจด้านธุรกิจของเขาเมื่อมองที่หน้าของฉัน"

ท้ายที่สุด เธอก็ได้งานนั้น เป็นเจ้าหน้าที่ประจำบาร์ที่สโมสรสุขภาพแห่งหนึ่ง แต่เธอปฏิเสธและหันไปประกอบอาชีพในสายงานประชาสัมพันธ์จนประสบความสำเร็จ และขณะนี้กำลังใช้ทักษะงานด้านบริหารสื่อสังคมให้กับคุณแม่ยุคดิจิทัล

คำถามช่วย อาจทดสอบไหวพริบ

อย่างไรก็ตาม นายไรลีย์จากไออีเอสอธิบายว่า มีหลายครั้งเหมือนกันที่คำถามซึ่งดูเหมือนว่าไม่เหมาะสม ที่จริงแล้วเป็นคำถามที่ช่วยทดสอบไหวพริบผู้สมัครเข้าทำงาน ไม่ใช่คำถามที่ทำให้ขุ่นเคืองใจ

เมื่อบริษัทใหญ่ ๆ รับคนเข้าทำงาน "ฝ่ายผู้จัดการมักคิดว่า จะหาใครมาลงในตำแหน่งที่ว่าง คนนั้นจะอยู่นานไหม จะมีความรู้ความสามารถหรือไม่"

Image copyright Getty Images
คำบรรยายภาพ คำถามที่ไม่เหมาะสมอาจทำให้ผู้ถูกสัมภาษณ์งานรู้สึกแย่ได้

"ขณะเดียวกันทางบริษัทก็ต้องมองด้วยว่า มีความสมดุลเรื่องจำนวนพนักงานหญิงชาย และสัดส่วนพนักงานที่เป็นชนกลุ่มน้อยทางชาติพันธุ์"

"ในบางครั้ง อาจมองได้ว่าเป็นคำถามที่ไม่เหมาะสม แต่จากมุมมองของทางบริษัท พวกเขาต้องการใช้ข้อได้เปรียบที่ว่าเรามีแรงงานที่มีความหลากหลาย"

โต้กลับได้

เจมส์ รีด ประธานของกลุ่มบริษัทรีด ที่เชี่ยวชาญเรื่องการจัดจ้างพนักงานและการให้คำปรึกษาด้านทรัพยากรบุคคล บอกว่า มีคำถามอยู่สองประเภทที่ถือว่าเป็นคำถามที่ก้าวร้าว

"มีคำถามแบบยั่วยุคุณ ซึ่งมันไม่ผิดกฎหมาย แต่มันทำให้รำคาญใจได้"

ถ้าคุณเคยถูกถามว่า คุณมองตัวเองว่าเป็นสัตว์หรือขนมบิสกิตแบบไหน แสดงว่าคุณตกเป็นเป้าของพวกเขา

ส่วนอีกแบบเป็นคำถามที่ถือว่าผิดกฎหมายและไม่เหมาะสม "และถ้าคุณรู้สึกว่าโดนคำถามที่ไม่เหมาะสม ขึ้นอยู่กับคุณว่าจะโต้กลับหรือไม่"

ถกเรื่องเงินเดือน

อีกเรื่องที่สามารถสร้างความยุ่งยากในการสัมภาษณ์คือเรื่องเงินเดือน สมัยก่อนโฆษณาตำแหน่งงานมักจะระบุรายละเอียดเรื่องเงินเดือนที่บริษัทเต็มใจจ่าย

แต่สมัยนี้อาจต่างออกไป อย่างกรณีเจ้าหน้าที่ประชาสัมพันธ์ระดับกลางคนหนึ่งรู้มาว่า มีบริษัทด้านเทคโนโลยียักษ์ใหญ่รายหนึ่งอยากได้ตัวไปทำงาน ทำให้ยากที่จะหยิบเรื่องเงินเดือนมาพูดคุยกับผู้สัมภาษณ์

Image copyright Getty Images
คำบรรยายภาพ คุณทราบหรือไม่ว่าตำแหน่งงานที่คุณไปสัมภาษณ์ได้เงินเดือนเท่าไร?

พนักงานคนนี้เล่าให้ฟังว่าเขาถามไปว่า ตำแหน่งนี้ได้เงินเดือนเท่าไร ขอบข่ายของงานเป็นแบบไหน แต่เขาได้รับคำตอบว่า "เราไม่เปิดเผยเรื่องเงินเดือน มันไม่ใช่นโยบายของเรา คุณเสนอของคุณมาก่อน"

เขาเล่าต่อว่า "ผมคิดว่ามันไม่เป็นมืออาชีพเลย ผมเลยพูดไปว่า ผมไม่คิดว่ามันจะได้ผลที่จะคุยกันต่อ"

ท้ายที่สุด ฝ่ายบริหารคิดว่าเขาไม่ชอบบริษัทมากพอที่จะพยายามเพื่อให้ได้งาน แต่จากมุมมองของผู้เชี่ยวชาญด้านการจ้างงาน เขาทำถูกแล้วที่ยืนหยัดในเรื่องที่ตนเชื่อมั่น

เหมาะที่จะโต้กลับ

อย่างที่นายไรลีย์แห่งไออีเอสบอกว่า ถ้าคุณโดนคำถามที่ดูเหมือนว่าไม่เหมาะสม คุณไม่จำเป็นต้องรับมัน

พนักงานที่มีไหวพริบและมีความรู้ดีอาจถามกลับไปว่า "ทำไมคุณถึงถามแบบนั้น"

"บริษัทที่ดี ๆ ย้ำว่าเป็นเรื่องสมควรที่จะท้าทาย เพราะต้องการคนที่กล้าพูด ถ้าคุณลังเลที่จะท้าทาย มันอาจไม่ใช่องค์กรที่คุณต้องการทำงานด้วย แต่ก็ขึ้นอยู่กับว่าใครมีอำนาจต่อรองมากกว่าในตลาดแรงงาน"

"ถ้าคุณกำลังอยากได้งานเต็มกำลัง คุณก็อาจพร้อมตอบคำถามที่คุณเองเห็นว่าไม่เหมาะสม"

เจมส์ รีดบอกว่า ผู้สอบสัมภาษณ์เข้าทำงานต้องเตรียมตัวตอบคำถามอยู่แล้ว ซึ่งผู้สัมภาษณ์ก็ต้องพร้อมตอบคำถามด้วยเช่นกัน

"หลายคนไม่ได้เป็นคนสัมภาษณ์มืออาชีพ และจำเป็นสำหรับบริษัทที่จะต้องเลือกตัดสินใจอย่างถูกต้อง" เขาบอก

เรื่องที่ผมเป็นห่วงที่สุดคือ การบอกปัดคนที่ตอบไม่ดี ที่ทำงานได้อย่างดีเยี่ยมที่อื่นมาก่อน ดังนั้นการเตรียมตัวสำหรับการสัมภาษณ์งานจึงเป็นเรื่องสำคัญ