นักดาราศาสตร์ผู้บุกเบิกทฤษฎี "สสารมืด" เสียชีวิตแล้ว

คำบรรยายภาพ เวรา รูบิน พบว่าดวงดาวที่ขอบกาแล็กซีต่าง ๆ เคลื่อนตัวเร็วกว่าที่คาดกันไว้

เวรา รูบิน นักดาราศาสตร์หญิงชาวอเมริกัน วัย 88 ปี เสียชีวิตแล้วด้วยโรคชราที่บ้านพักในเมืองพรินซ์ตัน รัฐนิวเจอร์ซีย์ โดยเธอเป็นผู้ค้นพบปรากฏการณ์พิเศษของดวงดาวที่นำไปสู่การก่อตั้งทฤษฎี "สสารมืด" (Dark matter) ซึ่งในเวลาต่อมาสามารถพิสูจน์ทราบได้ว่าเป็นสสารที่มีอยู่จริงในเอกภพแต่ไม่สามารถจะมองเห็นได้

เมื่อปี 1974 รูบินพบว่าบรรดาดาวฤกษ์ที่อยู่บริเวณขอบของกาแล็กซีต่าง ๆ เคลื่อนตัวเร็วกว่าอัตราที่คาดกันไว้ตามปกติ ทั้งที่การคำนวณแรงดึงดูดด้วยสสารที่สามารถสังเกตเห็นได้ในกาแล็กซีดังกล่าวชี้ว่า ดาวฤกษ์เหล่านั้นควรจะเคลื่อนที่ช้ากว่านั้นมาก ปรากฏการณ์ดังกล่าวนำไปสู่การเสนอทฤษฎีสสารมืด ซึ่งคาดว่ายังมีสสารอื่นในจักรวาลที่ไม่สามารถสังเกตเห็นได้อยู่อีก ซึ่งสสารนั้นส่งผลต่อการเคลื่อนที่ของดวงดาวด้วย

ปัจจุบัน นักวิทยาศาสตร์พบหลักฐานการมีอยู่ของสสารมืดเพิ่มมากยิ่งขึ้น และคาดว่าสสารมืดมีอยู่ราวร้อยละ 27 ของสสารและพลังงานทั้งหมดในจักรวาล

Image copyright Peter Macdiarmid/Getty Images for Somerset House

ทั้งนี้ รูบินเป็นผู้ที่มีความสนใจในวิชาดาราศาสตร์มาตั้งแต่เด็ก โดยได้รับการสนับสนุนจากบิดาซึ่งประดิษฐ์กล้องโทรทรรศน์ให้และพาไปร่วมการประชุมของบรรดานักดาราศาสตร์สมัครเล่นอยู่เสมอ เธอเคยสมัครเข้าเรียนด้านดาราศาสตร์ระดับบัณฑิตศึกษาที่มหาวิทยาลัยพรินซ์ตัน แต่ได้รับการปฏิเสธเนื่องจากเป็นหญิง ต่อมาเธอได้เข้าเรียนด้านฟิสิกส์ที่มหาวิทยาลัยคอร์แนล และสำเร็จการศึกษาระดับดุษฎีบัณฑิตที่มหาวิทยาลัยจอร์จทาวน์ในปี 1954

รูบินทำงานที่สถาบันคาร์เนกีแห่งกรุงวอชิงตัน และได้รับเหรียญเชิดชูเกียรติแห่งชาติในสาขาวิทยาศาสตร์ อย่างไรก็ตาม ยังคงมีผู้ตั้งคำถามว่า เหตุใดเธอจึงไม่ได้รับการเสนอชื่อเข้ารับรางวัลโนเบล ทั้งที่เป็นผู้บุกเบิกการค้นพบที่สำคัญอย่างยิ่งทางฟิสิกส์ดาราศาสตร์