ศาลยุโรป: ไม่ผิดกฎหมายหากห้ามคนสวมฮิญาบ

Image copyright Getty Images

ศาลสหภาพยุโรป (ECJ) ระบุ การห้ามไม่ให้หญิงสวมฮิญาบในที่ทำงาน อาจไม่ผิดกฎหมาย

การห้ามการสวมใส่สัญลักษณ์ที่แสดงจุดยืนทางการเมือง ทางปรัชญาและทางศาสนา ในที่ทำงาน ไม่ถือเป็นการเลือกปฏิบัติ หากกฏเกณฑ์ภายในของบริษัทนั้น ๆ ระบุว่าพนักงานทุกคนต้องสวมใส่เสื้อผ้าอาภรณ์ที่แสดงความไม่ฝักใฝ่

ครั้งนี้ถือเป็นคำตัดสินของศาลสหภาพยุโรปครั้งแรกเกี่ยวกับการใส่ผ้าคลุมศรีษะฮิญาบในที่ทำงาน สาเหตุเกิดจากการที่พนักงานต้อนรับหญิงคนหนึ่งที่บริษัท G4S ในเบลเยี่ยมถูกไล่ออกเพราะเธอสวมฮิญาบขณะปฏิบัติหน้าที่

ในหลายปีที่ผ่าน มีวิวาทะเกี่ยวกับเครื่องแต่งกายของชาวมุสลิมและการรวมกันเป็นปึกแผ่นของชุมชนต่าง ๆ ในยุโรปอย่างกว้างขวาง เช่นที่ออสเตรีย และแคว้นบาวาเรียในเยอรมนี มีการสั่งห้ามไม่ให้หญิงมุสลิมสวมผ้าคลุมศรีษะแบบเต็มตัวในที่สาธารณะ

แต่องค์การแอมเนสตี้ อินเตอร์เนชันแนล บอกคำตัดสินของศาลหนนี้ 'น่าผิดหวัง' และอาจทำให้เกิดช่องว่างก่อให้เกิดความลำเอียงขึ้นได้

คดีนี้เริ่มต้นขึ้นในเดือนมิถุนายน ปี พ.ศ. 2549 เมื่อซามิรา อัคบิตา ถูกไล่ออกจากงาน แม้ว่าเธอทำงานที่บริษัทแห่งหนึ่งเป็นเวลา 3 ปี แต่เพิ่งจะตัดสินใจสวมฮิญาบในที่ทำงานจนเป็นเหตุให้ต้องออกจากงาน โดยเธอบอกว่าเธอโดนไล่ออกเพราะอคติทางด้านศาสนา ในเวลานั้นศาลในเบลเยี่ยมได้ส่งคดีต่อให้ศาลสหภาพยุโรป (ECJ) เพื่อขอความกระจ่าง

Image copyright AFP

ในช่วงเวลาที่อัคบิตาเริ่มทำงานที่นั่น มีความเข้าใจในทางปฏิบัติว่าบริษัทฯ ห้ามไม่ให้พนักงานสวมใส่เสื้อผ้าและเครื่องประดับที่มีสัญลักษณ์ทางศาสนา ในเวลาต่อมา บริษัทฯ บรรจุกฏเกณฑ์นี้เป็นลายลักษณ์อักษร ซึ่งครอบคลุมทุกศาสนาและไม่มีการแบ่งแยก คำตัดสินของศาลจึงระบุว่า บริษัทฯ ไม่ได้ทำไปเพราะความลำเอียงหรือมีอคติ

ไม้กางเขนและหมวกคิปปาห์

ศาลสหภาพยุโรปยืนยันกับบีบีซีว่า หากบริษัทที่ต้องการแสดงเจตนาว่ามีจุดยืนเป็นกลาง จะต้องห้ามสัญลักษณ์ทางศาสนาอื่น ๆ ด้วย เช่น ไม้กางเขน หมวกคิปปาห์ของชาวยิว หรือผ้าโพกศรีษะของชาวซิกข์ เป็นต้น

และเพื่อไม่ให้เป็นที่ครหาว่าลำเอียงโดยไม่ได้ตั้งใจ ศาลในแต่ละประเทศในยุโรปจะต้องกำหนดว่า แต่ละบริษัทควรจะพยายามหลีกเลี่ยงที่จะให้พนักงานออกด้วยการหาทางแก้ไขปัญหาด้วยวิธีอื่นก่อน เช่นในกรณีของอัคบิตา ทางบริษัทฯ ควรจะเสนอให้เธอย้ายตำแหน่งงาน ไปทำงานที่ไม่ต้องพบปะลูกค้า เป็นต้น

คำร้องเรียนของลูกค้า

ในเวลาเดียวกัน ศาล ECJ ยังได้ตัดสินคดีของบริษัท Micropole ของฝรั่งเศส ที่ให้วิศวกรหญิง อัสมา บูก์นาอุย ออกจากงานเพราะลูกค้าร้องเรียนว่าเธอสวมฮิญาบ

ศาลฯ ระบุว่า จะไม่เป็นการชอบธรรม หากบริษัทฯ ให้บูก์นาอุย ออกจากงานเพราะลูกค้าร้องเรียนเท่านั้น แต่หากบริษัทฯ พิสูจน์ต่อศาลในฝรั่งเศสได้ว่า บูก์นาอุย ต้องออกจากงานเพราะกฎเกณฑ์ภายในบริษัทฯ ห้ามไม่ให้พนักงานทุกคนสวมใส่เครื่องประดับหรือเสื้อผ้าที่เป็นสัญลักษณ์ทางศาสนา จึงจะถือว่าเป็นการชอบธรรม

การชักนำ หรืออคติ

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ศาลทั่วยุโรปเผชิญคดีที่เกี่ยวกับสัญลักษณ์ทางศาสนาในที่ทำงานมากมาย

โจนาธาน แชมเบอร์เลน จากบริษัทกฎหมาย Gowling WLG บอกกับบีบีซีว่า คำตัดสินในวันอังคาร (14 มี.ค.) ของศาลสหภาพยุโรปครั้งนี้ เป็นสิ่งที่ศาลในอังกฤษยึดถือมาหลายปีแล้ว

ในปี 2558 ศาลรัฐธรรมนูญในเยอรมนีตัดสินว่า การห้ามไม่ให้ครูในโรงเรียนรัฐบาลใน 16 แคว้นสวมฮิญาบถือว่าผิดรัฐธรรมนูญ เพราะควรจะห้ามหากการสวมใส่สัญลักษณ์ทางศาสนาก่อให้เกิดอันตราย หรือรบกวนความสงบสุขในโรงเรียนเท่านั้น

อ่านข่าวนี้เพิ่มเติม