พบฟอสซิลสาหร่ายสีแดง 1,600 ล้านปี ชี้เป็นพืชเก่าแก่ที่สุดในโลก

ฟอสซิลพืช. เก่าแก่ที่สุด, 1,600 ล้านปี, สาหร่ายสีแดง, คลอโรพลาสต์, ดีเอ็นเอ, อาณาจักรพืช, ยูคาริโอต, PLOS Biology, ดินตะกอนในน้ำ Image copyright STEFAN BENGTSON
คำบรรยายภาพ ภาพจากกล้องจุลทรรศน์ซึ่งถ่ายด้วยรังสีเอกซ์ย่านพลังงานสูงจากแหล่งกำเนิดแสงซินโครตรอน เผยให้เห็นโครงสร้างของสาหร่ายสีแดงที่พบได้ทั่วไป

นักวิจัยจากพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติแห่งสวีเดน พบว่าฟอสซิลพืชชิ้นหนึ่งที่ได้จากทางตอนกลางของประเทศอินเดีย มีโครงสร้างของสาหร่ายสีแดงอยู่ภายใน โดยฟอสซิลนี้มีอายุเก่าแก่ถึง 1,600 ล้านปี นับว่าเป็นฟอสซิลพืชที่มีความเก่าแก่มากที่สุด เท่าที่โลกเคยมีการค้นพบมา

มีการเผยแพร่การค้นพบนี้ในวารสาร PLOS Biology โดยระบุว่านักวิจัยพบฟอสซิลพืชที่มีรูปร่างเหมือนเส้นใยฝังอยู่ในหินที่เกิดจากการสะสมของดินตะกอนในน้ำ และพบบางส่วนของคลอโรพลาสต์ ซึ่งเป็นส่วนประกอบของเซลล์พืชที่ช่วยในการสังเคราะห์แสงในฟอสซิลนี้ด้วย โดยลักษณะโครงสร้างของฟอสซิลพืชที่พบ ตรงกับสาหร่ายสีแดงในปัจจุบันอย่างมาก

การค้นพบครั้งนี้ทำลายสถิติอายุฟอสซิลพืชที่เก่าแก่ที่สุดในโลก ซึ่งเดิมเป็นฟอสซิลสาหร่ายสีแดงที่มีอายุ 1,200 ล้านปี โดยฟอสซิลที่พบใหม่นี้เป็นหลักฐานบ่งชี้ว่า สิ่งมีชีวิตกลุ่มที่เริ่มมีความซับซ้อนอย่างพวกยูคาริโอต (Eukaryote) ซึ่งมีนิวเคลียสและส่วนประกอบอื่น ๆ อยู่ภายในเยื่อหุ้มเซลล์ ได้เกิดขึ้นบนโลกและมีวิวัฒนาการมานานกว่าที่เคยเข้าใจกัน

Image copyright SPL
คำบรรยายภาพ ภาพขยายของสาหร่ายสีแดงจากทะเลบอลติก

แม้จะไม่มีสารพันธุกรรมหรือดีเอ็นเอหลงเหลือในซากฟอสซิลให้ตรวจสอบยืนยันได้ว่าเป็นสาหร่ายสีแดงจริงหรือไม่ แต่การตรวจสอบลักษณะและคุณสมบัติโดยทั่วไปของฟอสซิลนี้ชี้ว่าเป็นสาหร่ายสีแดงค่อนข้างแน่นอน โดยนักวิจัยจะต้องค้นหาฟอสซิลที่มีลักษณะเดียวกันให้ได้เพิ่มเติม เพื่อยืนยันผลการค้นพบดังกล่าว

ยังเป็นที่ถกเถียงกันว่า สาหร่ายสีแดงนั้นเป็นสิ่งมีชีวิตที่ควรจัดประเภทให้อยู่ในอาณาจักรพืชหรือไม่ หรือควรจะจัดให้อยู่ในหมวดหมู่เฉพาะของตนเอง ส่วนผลิตภัณฑ์จากสาหร่ายสีแดงที่ใช้บริโภคกันทั่วไปในปัจจุบันนั้น ได้แก่ผงวุ้นและสาหร่ายโนริซึ่งชาวญี่ปุ่นใช้ห่อข้าวปั้นและซูชิ

มีหลักฐานว่าสิ่งมีชีวิตแรกเกิดขึ้นบนโลกเมื่ออย่างน้อยราว 3,500 ล้านปีก่อน โดยพัฒนาจากสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว จนกลายเป็นสิ่งมีชีวิตพวกยูคาริโอตหลายเซลล์เช่น พืช รา และสัตว์ต่าง ๆ รวมทั้งมนุษย์ด้วย